Đề cương ôn tập kiểm tra giữa HKI môn Lịch sử khối 11 – Trường THPT Linh Trung, năm học 2026-2027

Từ thế kỷ XVI, chủ nghĩa tư bản ở châu Âu và Bắc Mỹ được xác lập sau khi:

Một trong những nhiệm vụ của các cuộc cách mạng tư sản (từ giữa thế kỉ XVI đến đầu thế kỉ XX) là

Một trong những mục tiêu của các cuộc cách mạng tư sản (từ giữa thế kỉ XVI đến đầu thế kỉ XX) là

Một trong những mục tiêu của các cuộc cách mạng tư sản (từ giữa thế kỉ XVI đến đầu thế kỉ XX) là

Lãnh đạo của các cuộc cách mạng tư sản từ giữa thế kỉ XVI đến đầu thế kỉ XX là

Lãnh đạo của các cuộc cách mạng tư sản Anh thế kỉ XVII là giai cấp, tầng lớp nào?

Lực lượng nào sau đây không phải là lãnh đạo của các cuộc cách mạng tư sản từ giữa thế kỉ XVI đến đầu thế kỉ XX?

Trong các cuộc cách mạng tư sản từ giữa thế kỉ XVI đến đầu thế kỉ XX, động lực quyết định thắng lợi của cách mạng là

Nội dung nào sau đây là tiền đề về kinh tế dẫn đến sự bùng nổ và thắng lợi của các cuộc cách mạng tư sản từ giữa thế kỉ XVI đến đầu thế kỉ XX?

Nội dung nào sau đây là tiền đề về xã hội dẫn đến sự bùng nổ và thắng lợi của các cuộc cách mạng tư sản từ giữa thế kỉ XVI đến đầu thế kỉ XX?

Các tổ chức độc quyền ra đời ở các nước tư bản (từ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX) là sự liên minh giữa

Các nước tư bản tiến hành quá trình thực dân hóa nửa sau thế kỷ XIX xuất phát từ nhu cầu

Cuối thế kỷ XIX, quốc gia nào sau đây đã bành trướng và can thiệp nội bộ đối với nhiều nước khu vực Mỹ Latin?

Cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX, quốc gia nào sau đây được mệnh danh là “công xưởng của thế giới” và “đế quốc Mặt Trời không bao giờ lặn”?

Quốc gia nào sau đây được mệnh danh là “đế quốc cho vay nặng lãi”?

Chính sách xâm lược và mở rộng thuộc địa của các nước tư bản nhằm mục đích đáp ứng nhu cầu

Nội dung nào sau đây phản ánh không đúng đặc điểm của chủ nghĩa tư bản độc quyền?

Yếu tố nào sau đây đưa đến sự chuyển biến của chủ nghĩa tư bản từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền?

Cách mạng tư sản bao gồm hai nhiệm vụ cơ bản là:

Chủ nghĩa tư bản được xác lập trên phạm vi thế giới ở thời gian nào?

Một trong những thách thức mà chủ nghĩa tư bản hiện đại phải đối mặt là:

Lĩnh vực nào sau đây là tiềm năng phát triển của chủ nghĩa tư bản hiện đại?

Cho đến cuối thế kỷ XIX, các nước đế quốc chủ nghĩa đã thiết lập hệ thống thuộc địa rộng khắp ở:

Thời kì xác lập chủ nghĩa tư bản là thời kì:

Nội dung nào sau đây tạo cơ sở cho bước chuyển biến của chủ nghĩa tư bản từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền?

Chủ nghĩa tư bản hiện đại có đặc điểm gì?

Chủ nghĩa tư bản hiện đại là thuật ngữ dùng để chỉ chủ nghĩa tư bản:

Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản (CNTB) diễn ra theo trình tự nào sau đây?

Cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn:

Điểm khác biệt về tình hình chính trị Bắc Mỹ so với nước Anh và Pháp trước khi cách mạng tư sản bùng nổ thế kỷ XVIII là:

Đọc đoạn tư liệu sau

Khi phân tích về chủ nghĩa tư bản, C. Mác và Ph. Ăng-ghen khẳng định: “Chủ nghĩa tư bản, với tư cách là phương thức sản xuất được hình thành và thay thế phương thức sản xuất phong kiến trong lịch sử, là chế độ kinh tế - xã hội tiến bộ hơn nhiều so với các chế độ kinh tế - xã hội trước đó. Đặc biệt, nhờ vận dụng hiệu quả quy luật của kinh tế thị trường, giai cấp tư sản trong quá trình thống trị chưa đầy một thế kỷ “đã tạo ra những lực lượng sản xuất nhiều hơn và đồ sộ hơn lực lượng sản xuất của tất cả các thế hệ trước kia gộp lại”

(https://www.tapchicongsan.org.vn/media-story)

Đọc đoạn tư liệu sau đây:

“Chủ nghĩa đế quốc là chủ nghĩa tư bản độc quyền; Chủ nghĩa đế quốc là chủ nghĩa tư bản ăn bám; Chủ nghĩa đế quốc là chủ nghĩa tư bản thối nát; Chủ nghĩa đế quốc là chủ nghĩa tư bản “giãy chết”, là giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa tư bản. Chủ nghĩa đế quốc là đêm trước, phòng chờ của cuộc cách mạng xã hội của giai cấp vô sản. Điều này đã được xác nhận từ năm 1917, trên quy mô toàn thế giới”.

(Chủ nghĩa đế quốc là giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa tư bản – Lênin)

Đọc đoạn tư liệu sau đây:

Tư liệu 1: “Tất cả mọi người sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc” (Tuyên ngôn Độc lập Mỹ, năm 1776).

Tư liệu 2: “Điều 1. Con người sinh ra đều có quyền tự do và bình đẳng. Những sự phân biệt xã hội chỉ có thể dựa trên lợi ích chung. Điều 17. Quyền tư hữu là quyền bất khả xâm phạm và thiêng liêng không ai có thể bị tước bỏ” (Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền Pháp, năm 1789).

Đọc đoạn tư liệu sau đây:

“V.I. Lênin phân tích một cách khoa học giai đoạn phát triển mới của chủ nghĩa tư bản, nêu lên bản chất và địa vị lịch sử của nó. Người vạch ra 5 đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa đế quốc là: sự tập trung sản xuất và tư bản đạt tới mức rất cao, sự dung hợp tư bản ngân hàng với tư bản công nghiệp thành tư bản tài chính, việc xuất khẩu tư bản trở thành đặc biệt quan trọng, sự hình thành những liên minh tư bản độc quyền chia nhau thế giới, và việc các cường quốc tư bản đã chia nhau xong đất đai trên thế giới.”

(Trích: Lịch sử thế giới cận đại, NXB Giáo dục, tr. 198–200)

Đọc đoạn tư liệu sau đây:

“Tầng lớp tư sản, chủ đồn điền và tiểu tư sản ở Bắc Mỹ trở thành lực lượng lãnh đạo cuộc chiến tranh giành độc lập. Sau khi lũng đoạn được vùng Bắc Mỹ, Anh tăng cường chế độ cai trị chuyên chế, ban hành nhiều đạo luật về thuế khóa và ruộng đất, làm mâu thuẫn giữa chính quốc và thuộc địa ngày càng gay gắt.”

(Trích: Lịch sử thế giới cận đại, NXB Giáo dục, tr. 120–122)

Mục tiêu, nhiệm vụ, giai cấp lãnh đạo, động lực của các cuộc cách mạng tư sản

• Mục tiêu:

• Xoá bỏ những rào cản kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa.
• Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.

• Nhiệm vụ:

• Nhiệm vụ dân tộc: Xoá bỏ tình trạng cát cứ phong kiến, hình thành thị trường dân tộc thống nhất hoặc giải phóng dân tộc.
• Nhiệm vụ dân chủ: Xoá bỏ chế độ phong kiến, xác lập nền dân chủ tư sản.

• Giai cấp lãnh đạo: Giai cấp tư sản và đồng minh của họ (chủ nô, quý tộc phong kiến tư sản hóa,…)

• Động lực:

• Giai cấp lãnh đạo và quần chúng nhân dân giữ vai trò quan trọng, là động lực quyết định thắng lợi của cách mạng.
• Khi quần chúng nhân dân tham gia đông đảo, liên tục, thắng lợi của cách mạng càng triệt để.

Sự xác lập của chủ nghĩa tư bản ở châu Âu và Bắc Mỹ

• Sự xác lập của chủ nghĩa tư bản ở châu Âu và Bắc Mỹ:

• Ở châu Âu, sau Cách mạng tư sản Anh và đặc biệt là Cách mạng tư sản Pháp, chủ nghĩa tư bản từng bước được xác lập. Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ cuối thế kỉ XVIII đánh dấu sự mở rộng của chủ nghĩa tư bản ở ngoài châu Âu.
• Từ thập kỉ 60 của thế kỉ XVIII, cuộc cách mạng công nghiệp bắt đầu ở Anh, sau đó lan ra các nước Pháp, Đức,… đã tạo ra những chuyển biến to lớn về kinh tế - xã hội, khẳng định sự thắng lợi của chủ nghĩa tư bản.
• Trong thập kỉ 60 - 70 của thế kỉ XIX, các cuộc cách mạng tư sản tiếp diễn dưới những hình thức khác nhau và giành được thắng lợi, dẫn đến sự xác lập chủ nghĩa tư bản ở châu Âu và Bắc Mỹ.

Chủ nghĩa tư bản hiện đại

1. Khái niệm chủ nghĩa tư bản hiện đại

• Chủ nghĩa tư bản hiện đại là thuật ngữ dùng để chỉ một giai đoạn phát triển của chủ nghĩa tư bản từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay với những biểu hiện mới, tiêu biểu là:

• Sự kết hợp giữa sức mạnh kinh tế của các tổ chức độc quyền tư nhân với sức mạnh chính trị của nhà nước tư sản.
• Chủ nghĩa tư bản hiện đại có sức sản xuất phát triển cao trên cơ sở những thành tựu của cách mạng khoa học - công nghệ, có lực lượng lao động đáp ứng sự phát triển nhảy vọt của nền sản xuất, đồng thời không ngừng điều chỉnh để tồn tại và phát triển trong bối cảnh mới.

b. Tiềm năng và thách thức của chủ nghĩa tư bản hiện đại

• Tiềm năng:

• Tiềm năng của chủ nghĩa tư bản hiện đại được biểu hiện trên các lĩnh vực như: kinh tế, khoa học - công nghệ, kinh nghiệm quản lí, khả năng tự điều chỉnh để tồn tại, phát triển,....
• Chủ nghĩa tư bản đã có ưu thế trong việc sử dụng những thành tựu của khoa học - công nghệ và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư để phát triển kinh tế, xã hội. Các nước tư bản phát triển trở thành các trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ của thế giới, có quy mô nền kinh tế và thu nhập bình quân đầu người thuộc hàng cao nhất thế giới.

• Thách thức: Chủ nghĩa tư bản hiện đại đang phải đối mặt với nhiều thách thức:

• Phải đối mặt và khó có thể giải quyết được những cuộc khủng hoảng kinh tế, tài chính mang tính toàn cầu: khủng hoảng năng lượng; tình trạng biến đổi khí hậu,…
• Phải đối mặt và không thể giải quyết được những vấn đề chính trị, xã hội nan giải. Ví dụ như: khủng bố, phân biệt chủng tộc,…
• Không có khả năng giải quyết triệt để những mâu thuẫn xã hội ngày càng gia tăng. Sự chênh lệch giàu nghèo làm sâu sắc thêm tình trạng bất bình đẳng trong xã hội.