Đề kiểm tra Bài 4: Chủ nghĩa duy vật biện chứng (Phần II, III)

Lượng quyết định chất một cách tuyệt đối, độc lập với điều kiện khách quan

Sự thay đổi về lượng tới một giới hạn (độ) nhất định sẽ làm thay đổi chất của sự vật

Chất quyết định lượng, còn lượng không tác động trở lại chất

Lượng và chất tồn tại tách biệt nhau, không có mối liên hệ biện chứng

Bước nhảy

Độ

Sự phủ định

Mâu thuẫn

Mâu thuẫn là do chủ quan con người tạo ra, không tồn tại khách quan

Các mặt đối lập luôn tách rời nhau, không có sự thống nhất giữa chúng

Mâu thuẫn là nguồn gốc, động lực của sự vận động và phát triển

Mâu thuẫn chỉ tồn tại trong tư duy con người, không tồn tại trong thế giới vật chất

Phủ định mang tính tiêu hủy hoàn toàn, xóa bỏ sạch sẽ cái cũ

Phủ định là sự kế thừa, là điều kiện cho sự phát triển

Phủ định biện chứng có thể xảy ra tùy ý theo mong muốn chủ quan

Phủ định biện chứng chỉ xảy ra trong lĩnh vực tư duy, không xảy ra trong tự nhiên

Do thần linh, thượng đế ban cho

Do bẩm sinh, trời phú cho con người

Do thế giới vật chất sinh ra và quy định

Do ý thức tự nó sinh ra

Nhận thức là sự phản ánh thế giới vật chất vào bộ óc con người

Nhận thức là sự sáng tạo thuần túy chủ quan của con người

Nhận thức là ý chí tự do tuyệt đối của con người

Nhận thức là sự phản ánh thụ động, máy móc từng chi tiết của sự vật

Thực tiễn là cơ sở, động lực của nhận thức và là tiêu chuẩn để kiểm tra chân lý

Thực tiễn là kết quả cuối cùng của nhận thức

Thực tiễn là yếu tố ngăn cản sự phát triển của nhận thức

Thực tiễn hoàn toàn không liên quan đến nhận thức

Một giai đoạn duy nhất: nhận thức cảm tính

Hai giai đoạn: nhận thức cảm tính và nhận thức lý tính

Ba giai đoạn: cảm tính, lý tính và thực tiễn

Bốn giai đoản gồm cảm giác, tri giác, biểu tượng và khái niệm

Khái niệm, phán đoán, suy lý

Cảm giác, tri giác, biểu tượng

Quan sát, thí nghiệm, khảo sát

Lý thuyết, giả thuyết, thực nghiệm

Hai giai đoạn tách rời nhau, không có liên hệ

Nhận thức lý tính hoàn toàn độc lập với nhận thức cảm tính

Nhận thức cảm tính là cơ sở, nhận thức lý tính là sự phát triển cao hơn từ cơ sở đó

Chỉ có nhận thức cảm tính là đáng tin cậy, nhận thức lý tính là chủ quan

Những tri thức phù hợp với thực tế khách quan

Những tri thức do giới học giả đưa ra

Những tri thức được nhiều người công nhận

Những tri thức có tính bất biến, vĩnh cửu

Tính khách quan và tính tuyệt đối

Tính khách quan và tính tương đối

Tính khách quan, tính tương đối và tính tuyệt đối

Tính chủ quan và tính tương đối

Lý tính của con người

Ý kiến của các nhà khoa học uy tín

Thực tiễn

Phổ biến trong dân chúng

Sự biến đổi liên tục, từ từ của lượng trong sự vật

Sự chuyển hóa về chất, có tính đột biến, là hình thức của sự chuyển hóa từ lượng sang chất

Sự đồng nhất hoàn toàn giữa lượng và chất

Sự tách rời giữa lượng và chất trong sự vật

Vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau

Luôn đấu tranh triệt để để loại bỏ hoàn toàn lẫn nhau

Chỉ tồn tại độc lập, không có mối liên hệ với nhau

Luôn hòa bình, không có sự đấu tranh

Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm

Chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tập thể

Triết học phương Đông và triết học phương Tây

Triết học cổ đại và triết học hiện đại

Phản ánh hiện tượng bề ngoài của sự vật

Phản ánh bản chất, quy luật của sự vật và hiện tượng

Chỉ dựa vào giác quan đơn thuần để nhận biết

Không có giá trị đối với khoa học và thực tiễn

Phủ định biện chứng xóa bỏ hoàn toàn cái cũ, phủ định siêu hình kế thừa cái cũ

Phủ định biện chứng vừa xóa bỏ vừa kế thừa; phủ định siêu hình chỉ xóa bỏ hoàn toàn

Cả hai đều giống nhau về bản chất

Phủ định biện chứng chỉ xảy ra trong tự nhiên, không xảy ra trong xã hội

Vì thực tiễn được tạo ra từ nhận thức của con người

Vì nhận thức phát sinh từ thực tiễn và phải được kiểm nghiệm trong thực tiễn

Vì thực tiễn là sản phẩm của ý thức con người

Vì thực tiễn mang tính chủ quan, phù hợp với chủ nghĩa duy tâm

Chân lý tương đối và tuyệt đối loại trừ nhau, không thể thống nhất

Chân lý tương đối chứa đựng những hạt nhân của chân lý tuyệt đối

Chỉ tồn tại chân lý tuyệt đối, không có chân lý tương đối

Chỉ tồn tại chân lý tương đối, không có chân lý tuyệt đối