Đề kiểm tra Chương 1 - Khái luận về triết học và triết học Mác - Lênin

Thế kỷ VIII – VI tr.CN tại Ấn Độ, Trung Hoa và Hy Lạp

Thế kỷ V – III tr.CN tại La Mã và Ai Cập

Thế kỷ X – VIII tr.CN tại Hy Lạp và Ba Tư

Thế kỷ II – I tr.CN tại Trung Hoa và Ấn Độ

Sự phát triển của tư duy trừu tượng và khả năng khái quát hóa

Sự phát triển của lực lượng sản xuất, sự tách rời giữa lao động trí óc và lao động chân tay, sự phân chia giai cấp trong xã hội

Sự ra đời của các tôn giáo lớn trong lịch sử

Sự xuất hiện của các nhà nước phong kiến tập quyền

Trí tuệ - sự truy tìm bản chất của đối tượng nhận thức, thường là con người, xã hội, vũ trụ và tư tưởng tinh thần

Chiêm ngưỡng - con đường suy ngẫm để dẫn dắt con người đến với lẽ phải

Yêu - tình yêu đối với tri thức và sự thật

Trực quan - nhận thức thông qua cảm giác trực tiếp

Mối quan hệ giữa tự nhiên và xã hội

Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức (gồm hai mặt: cái nào có trước, cái nào quyết định cái nào; và con người có khả năng nhận thức thế giới hay không)

Mối quan hệ giữa lý tính và tình cảm trong con người

Mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể trong xã hội

Cảm giác, ý thức có trước và quyết định tất cả mọi sự vật

Tinh thần khách quan (ý niệm, linh hồn vũ trụ, Thượng đế...) có trước, sáng tạo ra và quyết định thế giới

Vật chất quyết định ý thức và là cơ sở của mọi hiện tượng tinh thần

Vật chất và ý thức tồn tại độc lập với nhau, không cái nào quyết định cái nào

Quan niệm thế giới mang tính trực quan, cảm tính, chất phác nhưng đã lấy bản thân giới tự nhiên để giải thích thế giới

Quan niệm thế giới như một cỗ máy khổng lồ, các bộ phận biệt lập tĩnh tại, còn hạn chế về phương pháp luận siêu hình, máy móc

Khắc phục hoàn toàn hạn chế của chủ nghĩa duy vật trước đó, đạt tới trình độ duy vật triệt để

Phủ nhận hoàn toàn vai trò của khoa học tự nhiên trong việc nhận thức thế giới

Là hình thức cao nhất và triệt để nhất của chủ nghĩa duy vật

Là hình thức phát triển cao của chủ nghĩa duy tâm có hệ thống chặt chẽ

Thừa nhận cả vật chất và ý thức đều tồn tại nhưng độc lập với nhau, lập trường trung dung, nhưng xét đến cùng thuộc về chủ nghĩa duy tâm

Là chủ nghĩa duy vật siêu hình hoàn chỉnh được bổ sung bởi yếu tố tâm linh

Vì đó là vấn đề duy nhất được các nhà triết học quan tâm từ trước đến nay

Vì tư duy và tồn tại, vật chất và ý thức là hai hiện tượng rộng lớn nhất của đời sống con người; vấn đề này xuyên suốt mọi hệ thống triết học và là cơ sở để phân định lập trường triết học

Vì đó là vấn đề mới được phát hiện gần đây trong lịch sử triết học

Vì chỉ có triết học Mác - Lênin mới đặt ra và quan tâm vấn đề này

Trong mối liên hệ, ràng buộc, phụ thuộc, tác động, chuyển hóa lẫn nhau

Trong sự cô lập, tách rời nhau và trong trạng thái tĩnh tại tuyệt đối, không thấy mối liên hệ giữa các mặt

Từ thay đổi về lượng đến thay đổi về chất, cái mới thay thế cái cũ

Là sự tự thân vận động, tự thân phát triển do mâu thuẫn bên trong quyết định

Nhận thức đúng về tính biện chứng của thế giới bằng những phỏng đoán thiên tài dựa trên quan sát trực tiếp

Xây dựng hệ thống phạm trù, quy luật chung, có logic chặt chẽ nhưng bị lấp dưới cái vỏ duy tâm thần bí

Khắc phục hoàn toàn hạn chế của phép biện chứng chất phác và duy tâm, mang tính khoa học

Chỉ dựa trên trực quan cảm tính mà không có hệ thống lý luận

Triết học cổ điển Đức, kinh tế chính trị học cổ điển Anh và chủ nghĩa xã hội không tưởng

Triết học Hy Lạp cổ đại, kinh tế học Pháp và chủ nghĩa xã hội khoa học

Chủ nghĩa duy vật siêu hình Pháp, triết học cổ điển Đức và kinh tế chính trị học Anh

Triết học Trung Hoa, chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp và triết học Ấn Độ

Thuyết tế bào, định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng, học thuyết tiến hóa của Đacuyn

Thuyết nhật tâm của Côpérnic, định luật Newton và học thuyết tiến hóa

Thuyết tương đối của Einstein, cơ học lượng tử và thuyết Big Bang

Thuyết địa tâm, lý thuyết bốn nguyên tố và học thuyết Plato

1841 – 1844

1844 – 1848

1848 – 1895

1895 – 1924

Là tác phẩm triết học thuần túy đầu tiên của Mác về chủ nghĩa duy vật biện chứng

Là văn kiện phê phán chủ nghĩa xã hội không tưởng của Pháp và Anh

Là văn kiện có tính cương lĩnh đầu tiên của chủ nghĩa Mác, trình bày chỉnh thể các quan điểm nền tảng với ba bộ phận lý luận cấu thành

Là tác phẩm kinh tế chính trị quan trọng nhất của Mác trong thời kỳ này

Phục hồi toàn bộ chủ nghĩa duy vật cổ đại của Hy Lạp và Trung Hoa

Khắc phục tính chất trực quan, siêu hình của CNDV cũ và tính chất duy tâm, thần bí của phép biện chứng duy tăm, sáng tạo ra CNDV biện chứng và CNDV lịch sử

Kết hợp chủ nghĩa duy vật với các giáo lý tôn giáo phổ biến

Phủ nhận tất cả các hệ thống triết học trước đó để xây dựng hệ thống hoàn toàn mới

Thời đại phong kiến và công thương nghiệp

Thời đại cách mạng tư sản và thắng lợi của CNTB

Thời đại đế quốc chủ nghĩa và cách mạng xã hội chủ nghĩa

Thời đại công nghiệp 4.0 và toàn cầu hóa

1905

1909

1913

1916

Hệ thống quan điểm duy tâm có hệ thống về tự nhiên, xã hội và tư duy

Hệ thống quan điểm duy vật biện chứng về tự nhiên, xã hội và tư duy, là thế giới quan và phương pháp luận khoa học, cách mạng giúp giai cấp công nhân nhận thức và cải tạo thế giới

Khoa học chuyên nghiên cứu về thế giới tự nhiên

Hệ thống tri thức tôn giáo về vũ trụ và nhân sinh

Triết học Mác - Lênin nghiên cứu những hiện tượng cụ thể của từng lĩnh vực riêng biệt

Triết học Mác - Lênin giải quyết mối quan hệ giữa vật chất và ý thức trên lập trường duy vật biện chứng và nghiên cứu những quy luật vận động, phát triển chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy

Triết học Mác - Lênin chỉ nghiên cứu về thế giới tự nhiên mà không quan tâm đến xã hội

Triết học Mác - Lênin hoàn toàn tách rời, không liên quan đến các khoa học cụ thể

Là hệ thống triết học cũ, không còn phù hợp với thời kỳ đổi mới

Là cơ sở lý luận khoa học của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội trên thế giới và sự nghiệp đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Chỉ có giá trị lịch sử, không còn ý nghĩa thực tiễn trong giai đoạn hiện nay

Là công cụ để phủ nhận các giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam