Đề kiểm tra Chương 2: Các lý thuyết quản trị công ty

Một tập hợp các khái niệm, định nghĩa và mệnh đề có liên hệ với nhau, nhằm trình bày cách nhìn có hệ thống về một hiện tượng

Một phương pháp luận để đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp

Một hệ thống quy tắc đạo đức bắt buộc trong quản trị

Một bộ nguyên tắc pháp lý áp dụng cho doanh nghiệp

Là một bộ quy định pháp luật bắt buộc phải tuân thủ

Là một "lăng kính" giúp giải thích, dự đoán và định hướng hành động

Là công cụ đánh giá tài chính doanh nghiệp

Là hệ thống khen thưởng và kỷ luật nhân viên

Vì lý thuyết giúp thay thế hoàn toàn thực tiễn quản trị

Vì quản trị công ty là lĩnh vực phức tạp, không có mô hình đơn lẻ phù hợp cho mọi bối cảnh

Vì lý thuyết giúp tăng lợi nhuận ngắn hạn cho doanh nghiệp

Vì lý thuyết giúp loại bỏ hoàn toàn xung đột lợi ích

What? Who? When? Where? Why? How? Should? Could? Would?

Bao nhiêu? Tần suất? Mức độ? Phạm vi?

Ai phải chịu trách nhiệm? Hậu quả là gì? Bài học rút ra?

Lợi nhuận? Chi phí? Doanh thu? Thị phần?

Ý tưởng cốt lõi & Giả định; Mối quan hệ; Vấn đề & Hàm ý quản trị; Đánh giá

Lịch sử hình thành; Tác giả; Ứng dụng; Phản biện

Doanh thu; Chi phí; Lợi nhuận; Đầu tư

Tầm nhìn; Sứ mệnh; Giá trị cốt lõi; Chiến lược

Người quản lý luôn trung thành tuyệt đối với cổ đông

Người quản lý tiền của người khác không thể trông coi cẩn thận bằng tiền của chính mình

Người quản lý có đạo đức vượt trội so với người sở hữu

Cổ đông là người duy nhất chịu trách nhiệm với công ty

Con người có xu hướng theo đuổi lợi ích cá nhân nếu có cơ hội

Nhà quản lý thường biết nhiều hơn cổ đông về tình trạng thật của công ty

Không thể chỉ dựa vào lòng tốt; cần giám sát và ràng buộc

Nhà quản lý luôn đồng nhất lợi ích cá nhân với lợi ích tổ chức

Hai nhà quản lý cấp cao trong công ty

Người sở hữu (principal) trao quyền cho người đại diện (agent)

Công ty và khách hàng của công ty

Cổ đông và ngân hàng cho vay

Khi hai cổ đông cãi nhau về chiến lược công ty

Khi một bên ủy quyền cho bên khác thực hiện công việc thay mình

Khi công ty bị kiểm toán viên phát hiện sai phạm

Khi khách hàng không hài lòng về sản phẩm

Xung đột lợi ích, Bất cân xứng thông tin, Chi phí đại diện

Thiếu vốn đầu tư, thiếu nhân lực, thiếu thị trường

Lạm phát, lãi suất cao, tỷ giá biến động

Cạnh tranh gay gắt, thị phần giảm, doanh thu sụt

Khi cổ đông và nhà quản lý có lợi ích hoàn toàn đồng nhất

Khi cổ đông muốn gia tăng giá trị DN, còn nhà quản lý muốn tối đa hóa lương thưởng, quyền lực, sự an toàn vị trí cá nhân

Khi HĐQT hoàn toàn độc lập với ban điều hành

Khi công ty hoạt động hiệu quả và có lãi

Khi cả hai bên đều có cùng lượng thông tin về công ty

Khi cổ đông biết ít hơn về hoạt động nội bộ so với nhà quản lý

Khi công ty công bố quá nhiều thông tin ra thị trường

Khi nhà quản lý không biết gì về tình hình công ty mình quản lý

Chi phí giám sát

Chi phí ràng buộc

Tổn thất còn lại

Chi phí cơ hội của khách hàng khi mua sản phẩm

Chi phí để theo dõi, kiểm tra và đánh giá hành vi của agent

Chi phí thiết kế hợp đồng và các cam kết với agent

Thiệt hại khi quyết định của agent không tối ưu cho principal

Chi phí marketing và quảng bá sản phẩm

Tăng lợi nhuận một cách hợp pháp và minh bạch

Che giấu các khoản lỗ khổng lồ, tạo doanh thu ảo và chuyển tiền cho giám đốc

Đa dạng hóa danh mục đầu tư cho cổ đông

Mở rộng hoạt động kinh doanh ra thị trường quốc tế

Là nhà đầu tư chiến lược lớn nhất của Enron

Không chất vấn gắt gao các giao dịch phức tạp, không ngăn chặn gian lận và tiêu hủy tài liệu liên quan

Là cơ quan quản lý nhà nước giám sát Enron

Là đối tác kinh doanh chiến lược của Enron

Cựu CEO Enron

Phó Chủ tịch Phát triển Doanh nghiệp đã cảnh báo gian lận từ 1996 và 2001 nhưng bị phớt lờ

Cựu Chủ tịch HĐQT Enron

Kiểm toán viên của Arthur Andersen

Làm giá cổ phiếu Enron tăng vọt trở lại

Dẫn đến Đạo luật Sarbanes-Oxley (2002) với các quy định chặt chẽ hơn về quản trị và kiểm soát nội bộ

Thành lập một công ty mới thay thế Enron

Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu

Cổ phiếu Enron mất 99% giá trị

Hàng ngàn nhân viên mất việc và mất trắng tiết kiệm hưu trí

Tăng trưởng kinh tế toàn cầu được thúc đẩy mạnh mẽ

Arthur Andersen sụp đổ và bị xóa tên khỏi thị trường

Giả định con người hoàn toàn vị tha và tin tưởng lẫn nhau

Giải thích tốt các vấn đề gian lận, lạm quyền và thiếu minh bạch; rất phù hợp với công ty đại chúng có sở hữu phân tán

Không cần bất kỳ cơ chế giám sát nào

Chỉ phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và gia đình

Giả định con người có xu hướng cơ hội chủ nghĩa

Dễ nhấn mạnh kiểm soát hơn là niềm tin và cam kết

Có thể làm tăng chi phí giám sát và thủ tục hành chính

Coi trọng văn hóa doanh nghiệp là cơ chế quản trị quan trọng

Nhà quản lý luôn có xu hướng cơ hội chủ nghĩa

Nhà quản lý có thể hành động như người quản gia tận tâm vì lợi ích dài hạn của tổ chức

Cổ đông là đối tượng duy nhất cần quan tâm

Không cần giám sát nhà quản lý trong bất kỳ trường hợp nào

Con người luôn tư lợi và cần bị kiểm soát chặt

Con người có nhu cầu thành tựu, danh dự, trách nhiệm và sự công nhận

Thông tin giữa chủ và người quản lý luôn bất cân xứng

Nhà quản lý không có khả năng đồng nhất lợi ích với tổ chức

Chủ sở hữu - Người đại diện với xung đột lợi ích thường trực

Tổ chức - Người quản lý với sự tin tưởng và trao quyền

Doanh nghiệp - Các bên liên quan đa dạng

Cổ đông - HĐQT với vai trò giám sát chặt chẽ

Khi nhà quản lý thiếu năng lực và không có cam kết

Khi lãnh đạo có năng lực, đạo đức và cam kết với tổ chức

Khi công ty đang thua lỗ nặng nề

Khi công ty không có HĐQT

Tước bỏ quyền lực của nhà quản lý

Cho nhà quản lý đủ thẩm quyền để hành động nhanh và chịu trách nhiệm

Tăng cường giám sát mọi hoạt động

Thu hẹp phạm vi quyết định của nhà quản lý

Chỉ là CEO của công ty

Đồng thời là Chairman (Chủ tịch HĐQT) và CEO trong nhiều thập kỷ

Chỉ là cổ đông lớn

Là kiểm toán viên độc lập

Tập trung hoàn toàn vào giám sát chặt chẽ từ trên xuống

Phi tập trung, các công ty con được trao quyền tự chủ lớn

Không có lãnh đạo và không có cơ cấu quản trị

Cổ đông không có tiếng nói trong quyết định

Nhìn con người cân bằng hơn, không mặc định nhà quản lý luôn cơ hội chủ nghĩa

Nhấn mạnh văn hóa, niềm tin, đạo đức và cam kết như cơ chế quản trị

Hỗ trợ trao quyền, giúp tổ chức linh hoạt, sáng tạo và phản ứng nhanh hơn

Giả định con người luôn cơ hội chủ nghĩa và cần giám sát chặt

Không quan tâm đến đạo đức và văn hóa tổ chức

Có thể quá lạc quan về đạo đức và cam kết của nhà quản lý; nếu quyền lực tập trung mà thiếu kiểm soát, rủi ro lạm quyền sẽ tăng

Quá tập trung vào giám sát và ràng buộc

Không áp dụng được cho bất kỳ doanh nghiệp nào

Chỉ cần quan tâm đến lợi ích cổ đông là đủ

Công ty cần cân nhắc lợi ích và quyền lợi của nhiều bên liên quan, không chỉ tối đa hóa lợi ích cổ đông ngắn hạn

Nhà quản lý là bên quan trọng duy nhất

Khách hàng là bên duy nhất cần quan tâm

Doanh nghiệp có tác động rộng vượt ra ngoài cổ đông

Trách nhiệm của công ty rộng hơn mục tiêu lợi nhuận đơn thuần

Các nhóm liên quan có lợi ích khác nhau, đôi khi xung đột

Chỉ cổ đông mới là bên liên quan duy nhất của công ty

Cổ đông và nhân viên

Khách hàng và cộng đồng

Nhà cung cấp và chủ nợ

Đối thủ cạnh tranh trực tiếp trên thị trường

Cả hai nhóm đều muốn tăng lương và chia thêm cổ tức

Giảm lương người lao động để cắt giảm chi phí nhằm tăng lợi nhuận cho cổ đông

Cả hai nhóm đều muốn giảm giá sản phẩm

Không có bất kỳ mâu thuẫn nào giữa cổ đông và nhân viên

Làm sao cân bằng lợi ích khi các nhóm liên quan có mục tiêu khác nhau; ai được ưu tiên khi xung đột; làm sao biến trách nhiệm xã hội thành một phần của quản trị

Làm sao chỉ tăng lợi nhuận cổ đông

Làm sao giảm lương nhân viên tối đa

Làm sao tăng giá sản phẩm để tăng doanh thu

Là chi phí không cần thiết cho doanh nghiệp

Là cách đưa trách nhiệm xã hội và môi trường vào chiến lược của công ty

Là công cụ để tăng giá cổ phiếu trong ngắn hạn

Là hoạt động hình thức, không có giá trị thực chất

Mở rộng trách nhiệm của công ty ra ngoài lợi nhuận cổ đông

Phù hợp với bối cảnh hiện đại về CSR, ESG, bền vững và đạo đức kinh doanh

Giảm rủi ro danh tiếng thông qua nhận diện sớm tác động tiêu cực

Giới hạn trách nhiệm của công ty chỉ với cổ đông

Quá tập trung vào lợi nhuận cổ đông

Khó xác định stakeholder nào cần ưu tiên khi lợi ích xung đột; trách nhiệm giải trình có thể mơ hồ; dễ bị lợi dụng cho ngôn ngữ truyền thông

Không quan tâm đến xã hội và môi trường

Chỉ áp dụng được cho công ty lớn đa quốc gia

Chỉ cổ đông của công ty

Người lao động và người lao động cũ (mất việc, hưu trí), quỹ hưu trí, nhà thầu phụ, chủ nợ, Chính phủ và người dân sử dụng dịch vụ công

Chỉ các đối thủ cạnh tranh

Chỉ Chính phủ Anh

Là quyết định đúng đắn và có trách nhiệm

Là dấu hiệu ưu tiên lợi ích cổ đông ngắn hạn, xem nhẹ quyền lợi của các bên liên quan khác

Không liên quan đến vấn đề quản trị

Là biểu hiện rõ ràng của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp