Đề kiểm tra Chương 2: Tư duy và tư duy kỹ thuật trong giải quyết vấn đề ( dễ )

Quá trình tiếp nhận thông tin một cách thụ động từ thế giới bên ngoài

Quá trình tâm lý phức tạp phản ánh những thuộc tính bản chất, mối liên hệ và quan hệ có tính quy luật của các sự vật, hiện tượng

Hoạt động cảm tính thông qua các giác quan

Khả năng ghi nhớ và tái hiện thông tin một cách chính xác

Tính thụ động, không có mục đích

Tính có vấn đề, tính gián tiếp và tính khái quát

Chỉ phản ánh bề ngoài của sự vật

Không liên quan đến ngôn ngữ

Khi con người có nhiều thời gian rảnh rỗi

Khi con người gặp phải một tình huống có vấn đề cần giải quyết

Khi con người muốn giải trí, thư giãn

Khi có đủ các phương tiện, thiết bị hỗ trợ

Một nội dung cần xác định, một nhiệm vụ cần giải quyết, một vướng mắc cần tháo gỡ

Chỉ cần có một thắc mắc nhỏ là đủ

Phải có sự giúp đỡ của người khác mới được gọi là tình huống có vấn đề

Phải có thiết bị, máy móc hỗ trợ

Nhận thức được tình huống có vấn đề, có nhu cầu giải quyết, có tri thức cần thiết

Chỉ cần có thời gian rảnh là đủ

Có người nhắc nhở, thúc giục

Có thiết bị công nghệ hiện đại

Vì tư duy phải thông qua các công cụ trung gian để phản ánh bản chất, quy luật của sự vật

Vì tư duy diễn ra rất chậm

Vì tư duy không thể quan sát được bằng mắt thường

Vì tư duy cần nhiều thời gian để hoàn thành

Nhận thức cảm tính, ngôn ngữ và kinh nghiệm xã hội

Chỉ có ngôn ngữ là công cụ trung gian duy nhất

Chỉ có nhận thức cảm tính

Chỉ có kinh nghiệm cá nhân

Khả năng phản ánh những đặc điểm riêng lẻ của từng sự vật

Khả năng nắm bắt đặc điểm chung, bản chất cốt lõi của một nhóm sự vật, hiện tượng

Khả năng ghi nhớ chi tiết một cách máy móc

Khả năng sao chép thông tin một cách chính xác

Tư duy và ngôn ngữ là hai quá trình hoàn toàn tách biệt nhau

Tư duy là nội dung, ngôn ngữ là hình thức, hai mặt không thể tách rời

Ngôn ngữ quan trọng hơn tư duy

Tư duy quan trọng hơn ngôn ngữ

Nhận thức cảm tính là nền tảng của tư duy, đồng thời tư duy nâng cao nhận thức cảm tính

Hai quá trình này hoàn toàn tách biệt nhau

Nhận thức cảm tính quan trọng hơn tư duy

Tư duy quan trọng hơn nhận thức cảm tính

Tư duy sử dụng các khái niệm trừu tượng

Hình thức tư duy nguyên thủy, gắn liền với hành động thực tiễn, thao tác trực tiếp với sự vật

Tư duy sử dụng hình ảnh, biểu tượng trong tâm trí

Tư duy sáng tạo không giới hạn

Sử dụng khái niệm trừu tượng, lý luận logic

Sử dụng hình ảnh, biểu tượng trong tâm trí để giải quyết vấn đề

Chỉ dựa vào hành động thao tác cụ thể

Không cần suy nghĩ, chỉ cần hành động

Tư duy dựa vào hành động cụ thể, thao tác trực tiếp

Tư duy sử dụng khái niệm, lý luận, suy luận logic để giải quyết vấn đề

Tư duy chỉ dùng hình ảnh cụ thể

Tư duy không cần kiến thức nền tảng

Tư duy dựa trên lý thuyết xa rời thực tế

Tư duy gắn liền với hoạt động thực tiễn, thao tác trực tiếp với sự vật

Tư duy hoàn toàn trừu tượng, không cần thực hành

Tư duy chỉ dựa trên trực giác

Chỉ dựa vào hành động, thao tác thực tiễn

Sử dụng lý luận, khái niệm trừu tượng, suy luận logic để giải quyết vấn đề

Chỉ dựa vào hình ảnh cảm tính

Không cần suy luận, chỉ cần hành động

Giải quyết vấn đề linh hoạt, sáng tạo, không theo khuôn mẫu

Giải quyết vấn đề theo quy trình, khuôn mẫu có sẵn, lặp lại các bước đã xác định

Tư duy không có quy tắc, hoàn toàn ngẫu nhiên

Tư duy dựa trên cảm xúc chủ quan

Giải quyết vấn đề theo khuôn mẫu cố định có sẵn

Giải quyết vấn đề linh hoạt, sáng tạo, không gò bó theo khuôn mẫu

Tư duy máy móc, cứng nhắc

Tư duy cứng nhắc, bảo thủ

Không có bất kỳ ảnh hưởng nào đến tư duy

Có thể điều chỉnh tư duy theo hướng phản ứng nhanh hoặc phòng vệ, đặc biệt trong tình huống căng thẳng

Chỉ ảnh hưởng khi con người đang ngủ

Chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc, không liên quan đến tư duy

Không có bất kỳ ảnh hưởng nào

Ngôn ngữ, văn hóa, truyền thống và giá trị xã hội ảnh hưởng đến cách suy nghĩ của con người

Chỉ ảnh hưởng đến giao tiếp hàng ngày

Chỉ ảnh hưởng đến ngôn ngữ của con người

Tư duy cá nhân hoàn toàn độc lập với cộng đồng

Tư duy cá nhân được định hình thông qua mối quan hệ với cộng đồng và xã hội xung quanh

Chỉ tồn tại tư duy cá nhân, không có tư duy tập thể

Chỉ tồn tại tư duy tập thể, không có tư duy cá nhân

Là một quá trình đơn lẻ, cố định, không thay đổi

Là một hệ thống có cấu trúc phức tạp, có thể thay đổi và tiến hóa theo thời gian

Không thể phát triển hay thay đổi theo thời gian

Là cấu trúc cố định, bất biến suốt đời người

Cải thiện khả năng giải quyết vấn đề

Tăng cường khả năng sáng tạo

Tăng cường sự lười biếng và trì trệ trong tư duy

Nâng cao năng lực ra quyết định

Chỉ thu thập những thông tin phù hợp với quan điểm của mình

Thu thập cả thông tin thuận và thông tin nghịch với quan điểm bản thân

Chỉ nghe ý kiến của bản thân, bỏ qua ý kiến khác

Không cần thu thập thông tin, chỉ dựa vào cảm tính

Quy luật lý do đầy đủ

Quy luật đồng nhất đơn thuần

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật nhân quả đơn lẻ, riêng rẽ

Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức

Chỉ có điểm mạnh và điểm yếu

Chỉ có cơ hội và thách thức

Chỉ có yếu tố bên trong, không có yếu tố bên ngoài

Nhìn vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau

Chỉ nhìn và đánh giá vấn đề theo hai hướng đúng-sai hoặc trắng-đen

Là tư duy linh hoạt và đa chiều

Là tư duy sáng tạo và đột phá

Tránh các dạng suy luận và lập luận

Nắm vững và vận dụng các dạng suy luận, lập luận hợp logic

Không cần kiểm chứng thông tin

Chỉ dựa vào cảm tính mà không cần lập luận

Là điều kiện cần thiết để đảm bảo tính khách quan và phát triển tư duy sáng tạo

Không có vai trò gì trong tư duy phản biện

Chỉ cần thiết khi làm việc nhóm

Không liên quan đến tư duy phản biện

Không cần ví dụ minh họa cụ thể

Cần có ví dụ, minh họa cụ thể và các cách trình bày khác của vấn đề

Chỉ cần ý kiến cá nhân là đủ

Không cần xem xét vấn đề từ góc độ khác

Vấn đề có thể rõ ràng nhưng không cần đúng đắn

Vấn đề cần được kiểm tra tính đúng đắn thông qua bằng chứng

Không cần kiểm chứng hay kiểm tra gì

Chỉ cần dựa trên cảm tính cá nhân

Không có sự khác biệt giữa hai chuẩn mực

Chính xác yêu cầu cung cấp nhiều chi tiết, cụ thể hơn

Đúng đắn yêu cầu chi tiết hơn chính xác

Hai chuẩn mực hoàn toàn giống nhau

Là tiêu chí thứ yếu, không quan trọng khi phán xét vấn đề

Là tiêu chí đầu tiên khi phán xét vấn đề

Là chuẩn mực không cần thiết

Chỉ áp dụng trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học

Xem xét vấn đề hời hợt, chỉ ở bề ngoài

Xem xét tính phức hợp của vấn đề và xử lý các nhân tố có ý nghĩa nhất

Không cần xem xét kỹ lưỡng vấn đề

Chỉ xem xét bề mặt của vấn đề

Các tư tưởng có thể mâu thuẫn nhau là điều bình thường

Các tư tưởng phải có sự nâng đỡ, hỗ trợ nhau để cùng hướng tới kết luận

Không cần sự kết nối giữa các ý tưởng

Chỉ cần dựa trên cảm tính, không cần logic

Tư duy trong các lĩnh vực nghệ thuật, văn hóa

Sự phản ánh khái quát các nguyên lý kỹ thuật nhằm giải quyết nhiệm vụ trong thực tiễn liên quan đến nghề kỹ thuật

Chỉ là tư duy lý thuyết xa rời thực tiễn

Không liên quan gì đến thực tiễn

Tính khách quan

Tính chính xác, chặt chẽ, logic và định lượng cao

Tính chủ quan, cảm tính, thiếu logic

Tính tích hợp, liên ngành cao

Chỉ có lý thuyết mà không có thực hành

Hành động vận dụng kiến thức kỹ thuật kết hợp với các hành động thực hành như thử-tìm tòi, thực hiện, kiểm tra, điều chỉnh

Chỉ có thực hành mà không cần lý thuyết

Không có cả lý thuyết lẫn thực hành

Không có mối liên hệ giữa khái niệm và hình tượng

Hình ảnh là điểm tựa cho việc lĩnh hội khái niệm, hai thành phần có giá trị ngang nhau

Khái niệm quan trọng hơn rất nhiều so với hình ảnh

Hình ảnh quan trọng hơn khái niệm

Do sự phát triển của khoa học - công nghệ và khối lượng tri thức kỹ thuật tăng nhanh

Do không có lý do rõ ràng nào cả

Do tính chủ quan của mỗi cá nhân kỹ thuật

Do thói quen và sở thích cá nhân của người kỹ thuật

Đối tượng và mục đích tư duy, quá trình tư duy với các thao tác tư duy, sản phẩm/kết quả

Chỉ có đối tượng tư duy

Chỉ có sản phẩm tư duy

Không có cấu trúc rõ ràng

Hoạt động giải trí, vui chơi

Quá trình giải quyết các nhiệm vụ, bài toán khoa học và kỹ thuật công nghệ

Hoạt động nghỉ ngơi, thư giãn

Hoạt động thể thao, rèn luyện sức khỏe

Thông qua các hoạt động trò chơi trí tuệ cho trẻ em

Thông qua giáo dục ở môn Công nghệ ở trường phổ thông

Thông qua giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp

Thông qua hoạt động giải trí không liên quan đến kỹ thuật

Phân tích vấn đề, xác định mục tiêu, thu thập thông tin, đánh giá phương án, lựa chọn giải pháp

Chỉ cần phân tích vấn đề là đủ

Chỉ cần lựa chọn giải pháp mà không cần phân tích

Không cần thu thập thông tin

Vì nó không có vai trò gì đặc biệt

Là cốt lõi, tiền đề cho sáng tạo, giúp chủ động đạt được bước tiến mới

Chỉ dùng trong nghiên cứu khoa học

Chỉ dùng trong công việc văn phòng

Là tư duy dựa trên cảm tính chủ quan

Là khả năng suy nghĩ và giải quyết vấn đề một cách có hệ thống, logic và chính xác

Là tư duy ngẫu nhiên, không có quy tắc

Là tư duy không cần dựa trên nguyên tắc

Là tư duy chấp nhận mọi thông tin mà không cần kiểm chứng

Là quá trình tư duy biện chứng phân tích và đánh giá thông tin nhằm làm sáng tỏ tính chính xác của vấn đề

Là tư duy không cần bằng chứng, lập luận

Là tư duy dựa trên cảm tính, định kiến cá nhân

Làm cho vấn đề phức tạp hơn và khó giải quyết

Tránh rơi vào trạng thái quan trọng hóa vấn đề, tìm ra giải pháp trọng điểm

Không có tác dụng gì trong giải quyết vấn đề

Làm cho mọi việc trở nên rối loạn hơn

Là tư duy theo chiều thuận, đi từ nguyên nhân đến kết quả

Là cách tiếp cận vấn đề theo hướng đi ngược lại so với tư duy thông thường

Là tư duy không có ý nghĩa gì trong thực tiễn

Là tư duy máy móc, cứng nhắc

Chỉ nhìn vấn đề theo một chiều duy nhất

Giải quyết vấn đề với nhiều góc nhìn khác nhau, không cố chấp bảo vệ quan điểm cá nhân

Bám víu chặt chẽ vào một giải pháp duy nhất

Không chấp nhận quan điểm khác với bản thân

Chỉ tập trung vào những hạn chế, khuyết điểm

Nhìn nhận mọi vấn đề dưới góc độ lạc quan, tìm kiếm những khía cạnh tích cực

Làm tăng sự tiêu cực và bi quan

Không có tác dụng gì trong cuộc sống