2–3 m

5–6 m

8–9 m

10–12 m

Lớp cơ – điều hòa nhu động và vận động cơ học

Lớp dưới niêm mạc – điều hòa tiết dịch và lưu lượng máu cục bộ

Lớp thanh mạc – giảm ma sát với các cơ quan lân cận

Lớp niêm mạc – trực tiếp hấp thu dưỡng chất

Giữa lớp cơ vòng bên trong và lớp cơ dọc bên ngoài

Trong lớp dưới niêm mạc, sát mạch máu

Trong lớp biểu mô niêm mạc

Bên ngoài lớp thanh mạc

Dạ dày

Ruột non

Thực quản và hậu môn

Tá tràng

Biểu mô lát tầng không sừng hóa

Biểu mô trụ đơn có hệ vi nhung mao chuyên biệt

Biểu mô trụ đơn tiết chất nhầy và acid

Biểu mô chuyển tiếp nhiều lớp

Làm ngắn chiều dài ống

Làm giảm đường kính lòng ống

Làm tăng đường kính lòng ống

Làm ống tiêu hóa dài ra

Cấu tạo từ cơ trơn, hoạt động không tự ý

Cấu tạo từ cơ vân, hoạt động tự ý

Cấu tạo từ cơ tim, hoạt động tự động

Cấu tạo từ cơ trơn nhưng lại hoạt động tự ý

Tế bào kẽ Cajal

Tế bào G

Tế bào Kupffer

Tế bào thành

Mọi sóng chậm khi xuất hiện đều kéo theo một làn sóng co thắt cơ trơn

Chỉ những sóng chậm vượt ngưỡng mới gây co bóp

Sóng chậm không bao giờ gây co bóp

Sóng chậm chỉ xuất hiện ở trạng thái đói

Không tồn tại ở hai đoạn ruột này

Chỉ đóng vai trò nhịp cơ bản; chỉ sóng vượt ngưỡng điện thế mới phát ra điện thế hoạt động gây co bóp

Luôn gây co bóp giống hệt dạ dày

Chỉ được tạo ra bởi hệ giao cảm

Gây quá cực màng và làm giảm nhu động

Tăng tần số và biên độ sóng chậm, giúp dễ đạt ngưỡng co bóp

Không gây ảnh hưởng gì đến sóng chậm

Ức chế trực tiếp tế bào thành của dạ dày

Đẩy thức ăn một chiều từ miệng về hậu môn

Chia nhỏ, nhào trộn thức ăn với enzyme và tăng diện tiếp xúc giữa dưỡng chất với niêm mạc

Đẩy khối phân vào trực tràng

Ngăn thức ăn trào ngược lên thực quản

Xuất hiện ngay sau ăn, do gastrin kích thích

Xuất hiện ở trạng thái đói, do motilin, chu kỳ 90–120 phút, có vai trò như 'chổi quét sạch'

Do secretin gây ra, chu kỳ 10 phút, chỉ ở ruột non

Chỉ xuất hiện ở ruột già mỗi 24 giờ

Sự mở cơ thắt hậu môn trong, không phụ thuộc ý thức

Sự thư giãn cơ thắt hậu môn ngoài do vỏ não điều khiển, kết hợp tăng áp lực ổ bụng khi rặn

Cơ thắt hậu môn ngoài luôn đóng nên không bao giờ tống được phân

Sóng nhu động ở thực quản

Ngăn thức ăn trào lên mũi

Ngăn thức ăn đi vào đường thở

Mở cơ thắt thực quản dưới

Tăng tiết acid dạ dày

Pepsinogen và lipase dạ dày

Acid HCl và yếu tố nội tại

Gastrin và histamine

Somatostatin và chất nhầy

Phân hủy protein thành peptid

Gắn và giúp hấp thu vitamin B12 tại hồi tràng; thiếu gây thiếu máu hồng cầu to

Trung hòa acid dạ dày

Nhũ tương hóa lipid

Tiết HCl, được hoạt hóa bởi histamine

Tiết pepsinogen; pepsinogen được môi trường acid HCl hoạt hóa thành pepsin

Tiết gastrin, được hoạt hóa bởi acetylcholine

Tiết somatostatin, được hoạt hóa bởi pH thấp

Histamine, kích thích tế bào thành tiết acid

Gastrin, kích thích tiết acid

Somatostatin, ức chế tiết acid

Pepsinogen, tiêu hóa protein

Pepsinogen → pepsin

Bilirubin + acid glucuronic → bilirubin kết hợp

Khuếch tán thụ động H+ ra lòng dạ dày

Vận chuyển tích cực nguyên phát: dùng ATP bơm H+ ra ngoài và đưa K+ vào trong

Đồng vận chuyển với Na+

Trao đổi lấy

được vận chuyển ra máu để đổi lấy đi vào tế bào thành

H+ đi vào máu gây toan hóa toàn thân

Tế bào D tăng tiết somatostatin

Túi mật tăng tái hấp thu nước

Khoảng 40%, qua dây thần kinh X: ACh kích thích trực tiếp tế bào thành, đồng thời kích thích tế bào G và ECL

Khoảng 60%, qua phản xạ căng thành dạ dày

Khoảng 10%, qua secretin

Khoảng 80%, qua hệ giao cảm

Khoảng 20%, do tín hiệu giác quan trước ăn

Khoảng 60%, do thức ăn làm căng thành dạ dày (phản xạ căng) và sản phẩm đạm kích thích tế bào G tăng tiết gastrin

Khoảng 40%, qua dây thần kinh X

Khoảng 5%, do secretin

Tế bào D tăng tiết somatostatin, ức chế tế bào G và tế bào thành

Tế bào G tăng tiết gastrin

Tế bào ECL tăng tiết histamine

Tăng tiết acetylcholine từ dây X

Tế bào tá tràng tiết secretin theo máu về ức chế tế bào G và tế bào thành

Tế bào tá tràng tiết gastrin

Giảm tiết motilin

Tăng tiết histamine từ tế bào ECL

Tăng tiết HCl trực tiếp vào lòng dạ dày

Giảm tổng hợp prostaglandin – chất kích thích tiết chất nhầy bảo vệ niêm mạc

Tăng tiết của niêm mạc

Ức chế bơm proton của tế bào thành

Trung hòa acid đã có sẵn trong lòng dạ dày

Khóa trực tiếp và bất thuận nghịch enzyme ATPase, là nhóm ức chế acid mạnh nhất

Cạnh tranh vị trí gắn của histamine trên tế bào thành

Diệt khuẩn Helicobacter pylori một mình

Ức chế trực tiếp bơm proton

Trung hòa trực tiếp acid đã có sẵn trong lòng dạ dày

Cạnh tranh receptor histamine H2

Ức chế tế bào G tiết gastrin

Hình lục giác, trung tâm là tĩnh mạch trung tâm tiểu thùy, các góc là bộ ba khoảng cửa (tiểu động mạch gan, tiểu tĩnh mạch cửa, ống mật)

Hình tròn, trung tâm là ống mật

Hình tam giác, không có mạch máu

Hình lục giác với tĩnh mạch cửa nằm ở trung tâm

Tổng hợp acid mật từ cholesterol

Là hệ đại thực bào cố định, dọn dẹp vi khuẩn và tế bào già

Liên hợp bilirubin với acid glucuronic

Sản xuất yếu tố nội tại

Vì là phân tử lưỡng tính: đầu ưa mỡ bám vào giọt mỡ, đầu tích điện âm hướng ra ngoài, các điện tích đẩy nhau xé nhỏ giọt mỡ

Vì bản thân muối mật có hoạt tính enzyme lipase

Vì tạo môi trường acid phân hủy mỡ

Vì hấp thu trực tiếp triglyceride vào máu

Kích thích tế bào ống tụy tiết dịch giàu

Kích thích co bóp túi mật và giãn cơ vòng Oddi, đẩy mật vào lòng ruột

Kích thích tế bào thành tiết HCl

Tăng tái hấp thu nước ở ruột già

Khoảng 95%, tại đoạn cuối hồi tràng

Khoảng 50%, tại tá tràng

Khoảng 5%, tại ruột già

Khoảng 100%, tại dạ dày

Tan trong nước và được thải trực tiếp qua nước tiểu

Không tan trong nước, phải gắn với albumin để di chuyển trong máu

Được tạo ra tại gan từ acid glucuronic

Tạo nên màu nâu đặc trưng của phân

Carbonic anhydrase

UDP-glucuronosyltransferase

Cytochrome P450

Lipase tụy

Nước tiểu sậm màu, phân bạc màu, urobilinogen trong nước tiểu âm tính

Phân đậm màu, nước tiểu trong

Urobilinogen niệu tăng rất cao

Chỉ tăng bilirubin tự do đơn thuần

Tạo ra acid mật để tiêu hóa mỡ

Loại bỏ độc tố ; suy gan nặng làm tích tụ gây bệnh não do gan

Tăng hấp thu vitamin B12 ở hồi tràng

Sản xuất HCl cho dạ dày

Dùng hệ enzyme cytochrome P450 để oxy hóa, khử và thủy phân chất độc

Gắn chất chuyển hóa với các gốc phân cực (acid glucuronic, sulfate, glutathione) làm mất độc tính và tăng độ tan để thải ra ngoài

Tạo ra bilirubin tự do từ hemoglobin

Tái hấp thu muối mật từ cuối hồi tràng

Vitamin A

Vitamin

Vitamin C

Vitamin K

Tống toàn bộ cùng một lúc ngay sau mỗi bữa ăn

Từng lượng nhỏ (3–4 ml mỗi lần) để dịch tụy kiềm kịp trung hòa

Liên tục không kiểm soát và không phụ thuộc thành phần dưỡng chất

Chỉ khi dạ dày hoàn toàn rỗng

Kích thích tiết insulin, giảm glucagon, làm chậm trống dạ dày và tạo cảm giác no

Kích thích co bóp túi mật

Kích thích tế bào ống tụy tiết

Kích thích tế bào thành tiết acid

Khuếch tán được hỗ trợ qua GLUT-5

Vận chuyển tích cực thứ phát qua SGLT-1, đồng vận chuyển với

Khuếch tán thụ động đơn thuần theo bậc thang nồng độ

Đồng vận chuyển với

Đồng vận chuyển với qua SGLT-1

Khuếch tán được hỗ trợ qua GLUT-5

Thực bào

Đồng vận chuyển với

SGLT-1

GLUT-2

GLUT-5

Bơm ATPase

Đồng vận chuyển với giống acid amin tự do

Đồng vận chuyển với ; sau đó peptidase nội bào thủy phân thành acid amin tự do

Khuếch tán thụ động qua GLUT-2

Được đóng gói nguyên vẹn vào chylomicron

Trực tiếp vào mao mạch máu của tĩnh mạch cửa

Vào hệ mạch huyết trung tâm, rồi theo ống ngực đổ về tuần hoàn chung

Vào nước tiểu để thải ra ngoài

Quay trở lại lòng ruột theo chu trình gan – ruột

Nước được bơm tích cực qua màng đáy tế bào biểu mô

Bơm ATPase ở màng đáy bơm ra khoảng kẽ tạo khoang ưu trương, kéo nước thụ động qua liên kết khe

Nước chỉ được hấp thu ở ruột già

Nước được hấp thu nhờ enzyme carbonic anhydrase

Tiêu chảy thẩm thấu, sẽ dừng ngay khi ngừng ăn chất gây bệnh

Tiêu chảy tiết dịch: độc tố hoạt hóa cAMP làm mở kênh , gây mất nước và , không dừng khi nhịn ăn

Tiêu chảy do viêm nhiễm với phân lẫn máu và mủ

Tiêu chảy chỉ do tăng nhu động đơn thuần

Tiêu chảy tiết dịch do độc tố vi khuẩn

Tiêu chảy thẩm thấu: chất không hấp thu được giữ nước lại trong lòng ruột, sẽ dừng khi ngừng ăn chất đó

Tiêu chảy do viêm nhiễm với tổn thương loét niêm mạc

Tiêu chảy do tăng nhu động cơ học của ruột