Đề kiểm tra Văn hóa Doanh nghiệp - Toàn bộ chương trình

Là tổng hợp các quy định pháp luật mà doanh nghiệp bắt buộc phải tuân thủ.

Là hệ thống giá trị và chuẩn mực có tác dụng hướng dẫn hành vi trong mối quan hệ kinh doanh, được các bên hữu quan dùng để phán xét đúng – sai.

Là chiến lược kinh doanh nhằm tối đa hoá lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Là các nghi lễ và quy tắc ứng xử văn hoá của doanh nghiệp.

Mọi hành vi hợp pháp đều được coi là hợp đạo đức.

Pháp luật là ngưỡng tối thiểu, còn đạo đức bao trùm cả những điều luật chưa quy định.

Đạo đức là tập hợp con của pháp luật.

Pháp luật và đạo đức luôn trùng khớp với nhau.

Khi doanh nghiệp có lợi nhuận cao.

Khi quyết định vừa có lợi ích vừa có khả năng gây tổn hại cho bên khác.

Khi doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ luật pháp.

Khi doanh nghiệp hoạt động trong ngành dịch vụ.

Tăng tối đa hoá lợi nhuận ngắn hạn.

Giảm rủi ro pháp lý, gian lận và tổn hại.

Thay thế hoàn toàn hệ thống pháp luật.

Loại bỏ mọi xung đột trong tổ chức.

Chủ sở hữu, người lao động, người tiêu dùng.

Tài chính, Kế toán, Quản lý, Marketing.

Chính phủ và Cộng đồng.

Đối tác và đối thủ cạnh tranh.

Xác định sự kiện → Liệt kê bên hữu quan → Chỉ ra quyền và rủi ro → Đối chiếu luật–chuẩn mực → So sánh phương án → Quyết định và giải trình.

Phân tích tài chính → Tính toán lợi nhuận → Ra quyết định.

Tuyên bố giá trị → Treo khẩu hiệu → Tổ chức sự kiện.

Đàm phán hợp đồng → Ký kết → Thanh toán.

Các cổ đông góp vốn của công ty.

Trẻ sinh non, thiếu tháng, phụ nữ có thai, người bị tiểu đường, suy thận – nhóm sử dụng sản phẩm giả.

Cơ quan quản lý thị trường.

Đội ngũ kế toán của công ty.

Do cá nhân nhân viên thiếu đạo đức một mình.

Do thiết kế chỉ tiêu và cơ chế thưởng gây áp lực lên nhân viên.

Do khách hàng yêu cầu mở thẻ.

Do thiếu công nghệ thông tin.

Thu thập dữ liệu càng nhiều càng tốt, không cần mục đích rõ ràng.

Thuật toán có thể thiên lệch và phải có người chịu trách nhiệm cuối cùng.

Nền tảng số có thể thao túng lựa chọn người dùng để tăng lợi nhuận.

AI có thể tự chịu trách nhiệm pháp lý thay con người.

Vì luật pháp chưa hoàn thiện nên mọi hành vi chưa bị cấm đều sai.

Vì pháp luật chỉ là ngưỡng tối thiểu, đạo đức còn đòi hỏi tính chính đáng và trách nhiệm.

Vì doanh nghiệp lớn luôn miễn trừ đạo đức.

Vì xã hội chưa đánh giá được đúng–sai.

Báo cáo tài chính quý.

Bản đồ bên hữu quan kèm rủi ro, quyền lợi và cơ chế lên tiếng.

Bảng lương và phụ cấp.

Hợp đồng mua bán.

Chủ nghĩa vị lợi (Utilitarianism).

Thuyết đạo đức hành vi (Deontology).

Thuyết đạo đức ưu nhân cách (Virtue Ethics).

Chủ nghĩa đạo đức tương đối (Relativist).

Vị kỷ quan tâm đến lợi ích cá nhân/cá nhân cụ thể, còn vị lợi nhắm tới lợi ích cho số đông.

Vị kỷ quan tâm đến lợi ích số đông, vị lợi quan tâm đến cá nhân.

Hai triết lý giống nhau hoàn toàn.

Vị kỷ đề cao công bằng còn vị lợi đề cao phúc lợi.

Chủ nghĩa vị kỷ (Egoism).

Thuyết công lý (Justice).

Chủ nghĩa vị lợi (Utilitarianism).

Thuyết đạo đức hành vi (Deontology).

Tổng lợi ích cho số đông.

Sự công bằng, cùng chia sẻ, có trật tự và tương ái.

Lợi ích cá nhân.

Phong tục tập quán của mỗi nền văn hoá.

Kinh tế → Pháp lý → Đạo đức → Nhân văn.

Đạo đức → Kinh tế → Pháp lý → Nhân văn.

Nhân văn → Đạo đức → Pháp lý → Kinh tế.

Pháp lý → Kinh tế → Nhân văn → Đạo đức.

Vì xe không bán chạy.

Vì phần mềm nhận biết điều kiện thử nghiệm để làm sai lệch thông tin với cơ quan quản lý và khách hàng, vi phạm cả ba lăng kính đạo đức.

Vì công ty đặt tại Đức.

Vì xe chạy bằng động cơ điện.

Ai? – Cái gì? – Bao giờ?

Hậu quả là gì? – Quyền nào không được xâm phạm? – Nghĩa vụ phải chịu trách nhiệm là gì?

Lợi nhuận? – Thị phần? – Vốn?

Hôm nay? – Tuần sau? – Tháng sau?

Xem việc nào mang lại nhiều lợi nhuận nhất.

Đánh giá hành vi dựa trên sự công bằng, bình đẳng và áp dụng nhất quán.

Tính toán hiệu quả ròng.

Đánh giá dựa trên phong tục vùng miền.

Vẫn được chấp nhận vì đã tối đa hoá lợi ích.

Không thể chấp nhận vì vi phạm trục Quyền; cần điều chỉnh phương án.

Phải bỏ qua quyền để giữ hiệu quả kinh doanh.

Được miễn trừ nếu nhóm yếu thế quá nhỏ.

Nghĩa vụ nhân văn là bắt buộc theo luật.

Nghĩa vụ nhân văn là đóng góp tự nguyện vì cộng đồng, không bắt buộc bởi luật hay chuẩn mực xã hội tối thiểu.

Nghĩa vụ nhân văn giống hệt nghĩa vụ đạo đức.

Nghĩa vụ nhân văn chỉ dành cho doanh nghiệp nhỏ.

Bỏ qua hoàn toàn quyền lợi của người lao động.

Khó đo lường giá trị tinh thần và chỉ đánh giá được đúng–sai sau khi hành vi xảy ra.

Không có công thức định lượng.

Không tính đến chi phí.

Cấm tuyệt đối mọi hoạt động cộng đồng gắn với thương mại.

Chấp nhận nếu đóng góp thực sự, đồng thời minh bạch mục đích để không lừa dối bên hữu quan.

Làm sao kín đáo để khách hàng không biết.

Không cần quan tâm đến tính minh bạch.

Nghĩa vụ nhân văn.

Nghĩa vụ kinh tế.

Nghĩa vụ pháp lý (về bảo vệ môi trường và an toàn).

Không vi phạm nghĩa vụ nào.

Tuyên bố giá trị.

Đánh giá rủi ro và hiện trạng đạo đức.

Khen thưởng hành vi tốt.

Thành lập Ban Đạo đức.

Làm thế nào để tối đa hoá lợi nhuận?

Chúng ta làm việc ở đây như thế nào?

Công ty nên đầu tư vào đâu?

Làm sao để có nhiều nhân viên nhất?

Tầng nhìn – Sứ mệnh – Giá trị.

Hiện vật – Giá trị tuyên bố – Giả định sâu.

Lãnh đạo – Nhân viên – Khách hàng.

Quy trình – KPI – Thưởng.

Văn hoá tuyên bố luôn đúng với văn hoá thực tế.

Văn hoá thực tế được thể hiện qua cơ chế thưởng–phạt và phản ứng của lãnh đạo.

Văn hoá tuyên bố phản ánh chính xác mọi quyết định.

Văn hoá thực tế là khẩu hiệu trên website.

Vì sự đồng thuận cao có thể củng cố chuẩn mực sai lệch.

Vì văn hoá mạnh luôn cản trở đổi mới.

Vì văn hoá mạnh không có quy tắc.

Vì văn hoá mạnh chỉ dành cho doanh nghiệp nhỏ.

Khoảng cách giữa tuyên bố và thực tế ngày càng lớn, kèm chảy máu chất xám và 'quiet quitting'.

Lợi nhuận tăng đều đặn.

Doanh nghiệp tổ chức nhiều sự kiện nội bộ.

Lãnh đạo phát biểu nhiều hơn trước.

Chiến lược quan trọng hơn văn hoá.

Chiến lược có thể vô hiệu nếu văn hoá không ủng hộ; văn hoá quyết định cách đi.

Văn hoá nên được bỏ qua khi xây dựng chiến lược.

Chiến lược và văn hoá luôn mâu thuẫn.

Theo luật và hợp đồng, cấu trúc phẳng.

Theo tình nghĩa, thứ bậc rõ ràng, đánh giá cả thái độ và sự trung thành.

Thử sai nhanh theo mô hình MVP.

Khuyến khích phản biện cấp trên thẳng thắn.

Nhà quản trị.

Khách hàng và nhà cung cấp.

Cộng đồng xã hội.

Doanh nhân sáng lập.

3 dạng.

4 dạng: Quyền lực, Vai trò, Nhiệm vụ, Cá nhân.

5 dạng.

2 dạng.

Rủi ro cao – phản hồi chậm.

Rủi ro thấp – phản hồi nhanh.

Rủi ro cao – phản hồi nhanh.

Rủi ro thấp – phản hồi chậm.

Gắn kết, phát triển con người.

Sáng tạo, chấp nhận rủi ro.

Cạnh tranh, kết quả đo lường được bằng KPI.

Ổn định, quy trình, kiểm soát.

Lợi nhuận – Chi phí.

Hướng nội – Hướng ngoại và Linh hoạt – Ổn định.

Quyền lực – Không quyền lực.

Cá nhân – Tập thể.

Chỉ quan tâm cao đến con người, bỏ qua kết quả.

Cân bằng giữa quan tâm con người và quan tâm kết quả.

Chỉ quan tâm cao đến kết quả, bỏ qua con người.

Không quan tâm cả hai chiều.

Organizational Culture Assessment Instrument.

Organizational Communication Audit Index.

Operational Change Analysis Instrument.

Organizational Climate Appraisal Inventory.

Tính phổ quát.

Tính ngẫu nhiên – phù hợp (contingency approach).

Tính phân loại.

Tính giáo điều.

Shopee, Grab.

VinFast, SpaceX.

BIDV, Vietnam Airlines.

Thế Giới Di Động.

Văn hoá Quyền lực và Sáng tạo.

Văn hoá Vai trò và Thứ bậc (Hierarchy).

Văn hoá Cá nhân và Gia đình.

Văn hoá Nhiệm vụ và Sáng tạo.

Trên xuống, dưới lên, theo hệ thống, thích ứng.

Trên xuống, dưới lên, cá nhân, tập thể.

Thích nghi, sứ mệnh, tham gia, nhất quán.

Quyền lực, vai trò, nhiệm vụ, cá nhân.

4 bước.

5 bước.

6 bước: Xác định lý do – Chẩn đoán hiện trạng – Chọn giá trị – Định nghĩa hành vi – Đồng bộ hệ thống – Đo và củng cố.

8 bước.

Ban Đạo đức.

Quản lý cấp trung.

Khách hàng.

Đối tác chiến lược.

Ưu tiên người có mặt tại văn phòng hơn người làm từ xa.

Đánh giá dựa trên kết quả công việc, không dựa trên việc có mặt tại văn phòng.

Dùng AI đánh giá tự động không cần giám sát.

Thu thập dữ liệu tối đa để quản lý.

Town Hall dành cho ban lãnh đạo, Leadership Meeting dành cho toàn nhân viên.

Town Hall dành cho toàn nhân sự với đối thoại hai chiều; Leadership Meeting dành cho ban lãnh đạo thảo luận và ra quyết định.

Hai hình thức hoàn toàn giống nhau.

Leadership Meeting chỉ truyền thông một chiều.

Có thể do thiếu thông tin, thiếu năng lực, hoặc phản ánh rủi ro mà lãnh đạo chưa thấy.

Có thể do nhân viên không thích đi làm.

Kháng cự luôn do lý do cá nhân ích kỷ.

Vì nhân viên không hiểu chiến lược.

Hành vi – Con người – Vận hành – Đạo đức.

Lợi nhuận – Doanh thu – Chi phí – Tài sản.

Khách hàng – Đối tác – Cộng đồng – Chính phủ.

Tầm nhìn – Sứ mệnh – Giá trị – Khẩu hiệu.

Giá trị là khẩu hiệu trên website; hành vi là thứ được tưởng thưởng, lặp lại và thấy được trong công việc.

Giá trị quan trọng hơn hành vi.

Hành vi ít quan trọng hơn tuyên bố.

Hai khái niệm đồng nghĩa.