Đề ôn tập Tâm lý học Giáo dục - Chương 1 & 2 (Không có đáp án)

Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, tâm lý người có bản chất xã hội - lịch sử được hình thành trong quá trình phản ánh hiện thực khách quan thông qua chủ thể. Trong câu nói nổi tiếng của V.I.Lênin "Từ trực quan sinh động tới tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn", yếu tố nào đóng vai trò là khâu trung gian bắt buộc trong con đường biện chứng của sự nhận thức?

Nhà tâm lý học người Mỹ A.H.Maslow đã xây dựng tháp nhu cầu gồm 5 bậc. Theo ông, nhu cầu nào sau đây được xếp ở vị trí cao nhất trong tháp nhu cầu và đặc trưng cho bản chất người?

Theo quan điểm của S.Freud, cấu trúc tâm lý nhân cách được chia thành 3 khối: cái Nó (Id), cái Tôi (Ego) và cái Siêu tôi (Super Ego). Khối nào hoạt động theo nguyên tắc "thỏa mãn và đòi hỏi", tồn tại ở phần vô thức và đặc biệt chịu sự chi phối của bản năng?

Theo J.Piaget, sự phát triển trí tuệ của trẻ em được chia thành 4 giai đoạn lớn. Học sinh THCS (từ 11-15 tuổi) đang ở giai đoạn nào và đặc trưng nhận thức chủ yếu của giai đoạn đó là gì?

L.X.Vưgốtxki đã đưa ra khái niệm "vùng phát triển gần nhất" (ZPD). Khái niệm này được hiểu như thế nào cho đúng?

Công thức S → R (Stimulus → Response) nổi tiếng của Tâm lý học hành vi cổ điển được J.B.Watson xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết nào?

Trong các quá trình của trí nhớ, ghi nhớ ý nghĩa được xem là phương pháp ghi nhớ có chất lượng cao. Đặc điểm nổi bật nhất của phương pháp ghi nhớ ý nghĩa so với ghi nhớ máy móc là gì?

Trong các thao tác tư duy, thao tác nào được xem là quan trọng nhất vì nó giúp con người đi sâu vào bản chất của đối tượng, phát hiện nguồn gốc xuất phát và cấu tạo logic của khái niệm?

Lứa tuổi học sinh THCS (thiếu niên) được các nhà tâm lý học gọi bằng nhiều tên khác nhau (tuổi bứt phá, tuổi khủng hoảng, tuổi khó dạy...). Tính chất nào sau đây KHÔNG phải là đặc điểm tâm lý nổi bật của lứa tuổi này?

Động cơ học tập được chia thành hai loại: động cơ bên trong và động cơ bên ngoài. Động cơ bên trong còn được gọi là gì và có đặc điểm gì?

Trong các thuộc tính của chú ý, thuộc tính nào thể hiện khả năng duy trì chú ý vào một đối tượng trong thời gian dài? Ngược lại với nó là sự phân tán chú ý diễn ra theo chu kỳ gọi là gì?

Theo quan điểm tâm lý học hoạt động, xu hướng nhân cách bao gồm nhiều thành phần. Các thành phần nào sau đây đều thuộc hệ thống xu hướng nhân cách? (Chọn phương án đúng nhất)

Tâm lý học chính thức trở thành một khoa học độc lập vào năm 1879 khi W.Wundt sáng lập phòng thí nghiệm tâm lý học đầu tiên trên thế giới tại trường Đại học Leipzig (Đức). Sự kiện này đánh dấu sự ra đời chính thức của Tâm lý học với tư cách một khoa học độc lập.

Theo quan điểm của các nhà tâm lý học hoạt động Xô Viết, yếu tố quyết định sự phát triển tâm lý của trẻ em là hoạt động của cá nhân. Giáo dục đóng vai trò chủ đạo nhưng giáo dục không phải là vạn năng vì việc tiếp nhận những tác động của giáo dục còn phụ thuộc vào khả năng của trẻ.

Theo nhiều nhà tâm lý học (đặc biệt là Vưgốtxki), tuổi thiếu niên là giai đoạn "khủng hoảng tuổi 13 và dậy thì". Khủng hoảng tâm lý ở giai đoạn này có đặc điểm: dễ xác định thời điểm bắt đầu và kết thúc; trẻ dễ tiếp xúc và giáo dục; không có xu thế tụt lùi hay tạm dừng phát triển.

Trong nguyên tắc chỉ đạo về chăm sóc sức khỏe tâm thần học đường, các chương trình và dịch vụ cần được tổ chức riêng rẽ theo từng ban ngành để đảm bảo tính chuyên môn sâu, không cần kết nối với các nguồn lực khác trong cộng đồng.

Trình bày quan điểm của L.X.Vưgốtxki và các nhà tâm lý học hoạt động Xô Viết về vai trò của hoạt động đối với sự hình thành và phát triển tâm lý người. Phân tích mối quan hệ giữa hoạt động với ý thức và bản chất xã hội của nhân cách. Vận dụng lý thuyết hoạt động để giải thích vì sao dạy học lại có vai trò then chốt trong sự phát triển tâm lý của học sinh THCS.

Phân tích đặc điểm tâm lý của lứa tuổi học sinh THCS (thiếu niên) theo các chiều: sự phát triển thể chất và hệ thần kinh, đặc điểm hoạt động giao tiếp với người lớn và bạn bè, đặc điểm phát triển nhận thức và tự ý thức. Từ đó, đề xuất những biện pháp sư phạm phù hợp mà giáo viên cần thực hiện để phát triển nhân cách học sinh thiếu niên theo chiều hướng tích cực.

Trình bày và phân tích các quy luật tâm lý chung của sự hình thành nhân cách ở lứa tuổi học sinh. Vận dụng những quy luật này để giải thích hiện tượng "đạo đức hình thức" (học sinh biết chuẩn mực đạo đức nhưng không thực hiện) và đề xuất biện pháp giáo dục để khắc phục tình trạng này.

So sánh sự khác biệt về đặc điểm tâm lý giữa học sinh THCS và học sinh THPT về: (a) điều kiện phát triển tâm lý, (b) đặc điểm hoạt động học tập và giao tiếp, (c) đặc điểm phát triển nhân cách. Từ đó rút ra ý nghĩa đối với việc tổ chức các hoạt động giáo dục phù hợp với từng lứa tuổi.