Đề thi cuối kỳ - Lịch sử tư tưởng chính trị

Trình bày khái niệm tư tưởng chính trị theo giáo trình Lịch sử tư tưởng chính trị. Phân biệt tư tưởng chính trị với học thuyết chính trị và phân tích ý nghĩa của việc nghiên cứu môn học này đối với sinh viên ngành chính trị học trong bối cảnh hiện nay.

Anh/chị hãy làm rõ đối tượng, nhiệm vụ nghiên cứu và các phương pháp cơ bản được sử dụng trong môn Lịch sử tư tưởng chính trị. Lấy ví dụ minh họa việc áp dụng một phương pháp để phân tích một hệ thống tư tưởng chính trị cụ thể.

Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa tư tưởng chính trị và thực tiễn xã hội. Chứng minh mối quan hệ này bằng một ví dụ từ lịch sử và một ví dụ từ thực tiễn đời sống chính trị Việt Nam đương đại.

Trình bày các tiêu chí phân loại tư tưởng chính trị (theo giai đoạn lịch sử, theo khu vực địa lý, theo nội dung hoặc trào lưu tư tưởng). Lấy ví dụ minh họa cho mỗi tiêu chí.

Anh/chị hãy làm rõ khái niệm hệ thống tư tưởng chính trị. Phân tích cấu trúc của một hệ thống tư tưởng chính trị và cho biết vì sao phải nghiên cứu tư tưởng chính trị một cách có hệ thống.

Trình bày nội dung cơ bản của tư tưởng chính trị Nho giáo về mối quan hệ giữa vua – tôi, cách trị vì đất nước và vai trò của đạo đức. Phân tích sự ảnh hưởng của tư tưởng này đến tổ chức nhà nước phong kiến Việt Nam.

So sánh học thuyết 'Vô vi' của Lão Tử với học thuyết 'Pháp trị' của Hàn Phi Tử trong quản lý nhà nước. Hai hướng tiếp cận này bổ sung hay đối lập nhau? Phân tích giá trị và hạn chế của từng học thuyết đối với thực tiễn quản trị đương đại.

Phân tích tư tưởng 'thương yêu bình đẳng, phò cường thực yếu' của Mặc Tử – một trong những nội dung cơ bản của Mặc gia. Tư tưởng này có ý nghĩa lịch sử và giá trị hiện đại như thế nào trong bối cảnh xây dựng nhà nước phúc lợi ngày nay?

So sánh tư tưởng 'Đức trị' của Nho gia và tư tưởng 'Pháp trị' của Pháp gia. Phân tích điểm giống và khác nhau về mục tiêu trị nước, vai trò của pháp luật và phương thức quản lý nhà nước. Lấy ví dụ từ lịch sử nhà Tần và nhà Hán để minh họa.

Tư tưởng 'Tam quyền phân lập' (chia ba quyền: lập pháp, hành pháp, tư pháp) có những đại biểu nào trong lịch sử tư tưởng chính trị phương Đông? Ý nghĩa của nó đối với việc xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay.

Đánh giá sự ảnh hưởng của tư tưởng chính trị Nho giáo đến sự phát triển của các quốc gia phương Đông (Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc). Phân tích cả mặt tích cực và hạn chế.

Phân tích tư tưởng 'Dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh' của Mạnh Tử (Nho gia). Tư tưởng này có giá trị như thế nào đối với nhận thức hiện đại về chủ quyền nhân dân và quyền lực nhà nước? Liên hệ với Hiến pháp 2013 của Việt Nam.

Trình bày khái quát nội dung tư tưởng chính trị Lê Thánh Tông thể hiện trong bộ luật Hồng Đức và chính sách cai trị đất nước. So sánh với các triều đại phong kiến trước đó (nhà Lý, nhà Trần) để thấy điểm kế thừa và phát triển.

Phân tích tư tưởng 'thuận theo lòng dân, dĩ dân vi bản' trong tác phẩm Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi (1428). Tư tưởng này có giá trị như thế nào đối với nền hành chính nhà nước và tư tưởng 'dân là gốc' ở Việt Nam hiện nay?

Anh/chị hãy trình bày những nội dung chính trong tư tưởng cải cách của Nguyễn Trường Tộ cuối thế kỷ XIX. Phân tích điểm mới mẻ và hạn chế của tư tưởng này, đồng thời đặt trong bối cảnh phong trào cứu nước Việt Nam thời kỳ này.

So sánh con đường cứu nước theo tư tưởng Phan Bội Châu (phong trào Đông Du, chủ nghĩa dân tộc cách mạng) và Phan Châu Trinh (phong trào Duy Tân, dân quyền). Phân tích điểm tương đồng và khác biệt về phương pháp, lực lượng và mục tiêu cứu nước.

Trình bày những nội dung cơ bản của tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; nhà nước của dân, do dân, vì dân. Phân tích ý nghĩa của tư tưởng này đối với sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế của Việt Nam hiện nay.

Phân tích đặc điểm chung và xu hướng phát triển của tư tưởng chính trị Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử (thời phong kiến độc lập, thời Pháp thuộc, thời kỳ đổi mới). Làm rõ vai trò của tư tưởng yêu nước và chủ nghĩa dân tộc trong mỗi giai đoạn.

Trình bày tư tưởng 'vua tôi đồng lòng' và chiến lược 'vườn không nhà trống' của Trần Hưng Đạo trong các tác phẩm chính trị – quân sự. Liên hệ với tinh thần đại đoàn kết dân tộc và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay.

Đánh giá sự ảnh hưởng của tư tưởng chính trị phương Đông (Nho, Pháp, Đạo, Mặc gia) đến việc hình thành và phát triển tư tưởng chính trị Việt Nam truyền thống. Cho ví dụ về một nhà tư tưởng Việt Nam cụ thể để chứng minh sự tiếp thu có chọn lọc tư tưởng phương Đông.