Đề thi ôn tập Triết học Mác - Lênin: Tổng hợp các nhà triết học, khoa học và nội dung cốt lõi

Chỉ kế thừa phép biện chứng của Hêghen mà không bổ sung gì từ Phôbắc

Kế thừa 'hạt nhân hợp lý' (phép biện chứng) từ Hêghen và 'hạt nhân duy vật' từ Phôbắc, đồng thời khắc phục tính duy tâm thần bí của Hêghen và tính siêu hình trực quan của Phôbắc

Phủ nhận hoàn toàn mọi đóng góp của Hêghen và Phôbắc để xây dựng triết học hoàn toàn mới từ đầu

Chỉ bổ sung mặt biện chứng vào chủ nghĩa duy vật siêu hình của Phôbắc mà không sử dụng phép biện chứng của Hêghen

Chứng minh rằng vật chất có thể bị tiêu tan và biến mất hoàn toàn

Đánh sập quan niệm siêu hình đồng nhất vật chất với khối lượng cố định, khẳng định các thuộc tính của vật chất mang tính biện chứng

Chứng minh điện tử không phải là một dạng vật chất

Chứng minh vật chất là bất biến và tuyệt đối không thay đổi trong mọi trường hợp

Vật chất là một phạm trù triết học

Vật chất chỉ thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác

Vật chất tồn tại độc lập với ý thức và không phụ thuộc vào ý chí của con người

Vật chất là sự tổng hợp các thuộc tính vật lý cụ thể như khối lượng, trọng lượng, năng lượng

Triết học cổ đại là hoàn toàn sai lầm và không có giá trị

Thực tiễn/thực nghiệm là tiêu chuẩn kiểm tra chân lý, bác bỏ những luận điểm mang tính chủ quan, siêu hình chưa được kiểm chứng

Lý tính thuần túy có giá trị cao hơn thực nghiệm khoa học

Triết học không cần thiết phải dựa vào khoa học tự nhiên

Talét

Platon

Đêmôcrit

Hêghen

Chủ nghĩa duy vật cổ đại (CNDV chất phác)

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm khách quan của Platon

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Thừa nhận tính thứ nhất của vật chất và giới tự nhiên tồn tại khách quan

Thừa nhận tính thứ nhất của ý thức cá nhân, cho rằng sự vật là tập hợp các cảm giác

Kết hợp thế giới quan duy vật với phương pháp luận biện chứng

Xây dựng phép biện chứng duy tâm dựa trên ý niệm khách quan

Chủ nghĩa duy tâm khách quan, lấy ý niệm làm gốc rễ giải thích thế giới

Chủ nghĩa duy vật chất phác, quy vật chất về các dạng vật thể cụ thể (nước, không khí, lửa) để giải thích toàn bộ thế giới

Chủ nghĩa duy vật biện chứng, kết hợp thế giới quan duy vật với phép biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan, lấy cảm giác cá nhân làm nền tảng

Họ phê phán chủ nghĩa tư bản

Họ phác thảo mô hình xã hội tương lai tốt đẹp

Họ là nguồn gốc lý luận cho chủ nghĩa xã hội khoa học

Họ đã chỉ ra được con đường, phương pháp đấu tranh cách mạng và lực lượng cách mạng để xây dựng CNXH

Phép biện chứng duy tâm

Thuyết ý niệm (duy tâm khách quan)

Học thuyết giá trị lao động và chỉ ra quy luật kinh tế vận động của chủ nghĩa tư bản

Thuyết nguyên tử

Sáng tạo ra Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Xây dựng các lý luận kinh tế nền tảng về giá trị lao động, là một trong những đại biểu tạo nên nguồn gốc lý luận trực tiếp cho sự ra đời của Chủ nghĩa Mác

Định nghĩa vật chất kinh điển trong tác phẩm triết học

Phát hiện ra điện tử và cấu trúc nguyên tử

Tia X (1895) - Điện tử (1897) - Phóng xạ (1896) - Khối lượng điện tử thay đổi (1901)

Tia X (1895) - Phóng xạ (1896) - Điện tử (1897) - Khối lượng điện tử thay đổi (1901)

Phóng xạ (1896) - Tia X (1895) - Điện tử (1897) - Khối lượng điện tử thay đổi (1901)

Tia X (1895) - Phóng xạ (1896) - Khối lượng điện tử thay đổi (1901) - Điện tử (1897)

Ngay khi có bất kỳ sự thay đổi nhỏ nào về lượng

Khi sự thay đổi dần dần về lượng đạt tới 'điểm nút', làm thay đổi chất cũ thành chất mới

Khi lượng không thay đổi nhưng chất tự thay đổi một cách đột ngột

Khi lượng và chất thay đổi hoàn toàn độc lập với nhau

Cách thức của sự phát triển

Khuynh hướng của sự phát triển

Nguồn gốc, động lực của sự phát triển - mâu thuẫn là khách quan và là động lực của phát triển

Nguyên nhân và kết quả của sự vận động

Sự phát triển trải qua chu kỳ phủ định biện chứng ít nhất 2 lần

Phủ định lần 2 lặp lại cái ban đầu nhưng ở trình độ cao hơn

Sự phát triển có khuynh hướng đi lên theo hình xoắn ốc

Phủ định biện chứng có nghĩa là phủ nhận hoàn toàn, xóa bỏ tất cả những gì thuộc về cái cũ

Chỉ có tính chủ quan và chỉ xuất hiện ở một số lĩnh vực riêng lẻ

Có tính khách quan, tính phổ biến và tính đa dạng phong phú (trực tiếp - gián tiếp, bản chất - hiện tượng, tất nhiên - ngẫu nhiên)

Chỉ áp dụng trong lĩnh vực tự nhiên, không áp dụng cho xã hội và tư duy

Phủ nhận mọi mối liên hệ giữa các sự vật, xem xét sự vật trong trạng thái cô lập

Quan điểm toàn diện, tránh tư duy phiến diện

Quan điểm phát triển - cần nhìn nhận sự vật trong xu hướng biến đổi tương lai, đón đầu xu hướng, kiên nhẫn tích lũy kinh nghiệm, không bi quan trước thất bại tạm thời

Tách rời sự vật ra khỏi mối liên hệ để xem xét riêng lẻ

Phủ nhận hoàn toàn mọi giá trị của cái cũ để xây dựng cái mới

Ý thức quyết định vật chất, ý thức có trước và là nguồn gốc của vật chất

Vật chất có trước, quyết định nội dung và sự hình thành của ý thức; ý thức thông qua hoạt động thực tiễn tác động trở lại làm biến đổi vật chất

Vật chất và ý thức hoàn toàn tách rời nhau, không có mối liên hệ

Vật chất và ý thức ngang hàng nhau, không cái nào quyết định cái nào

Mối quan hệ nhân quả có tính khách quan, tất yếu và có tính thời gian (nguyên nhân luôn có trước kết quả)

Một nguyên nhân có thể gây ra nhiều kết quả và một kết quả có thể do nhiều nguyên nhân hợp thành

Một nguyên nhân chỉ gây ra đúng một kết quả duy nhất, không có ngoại lệ

Nguyên nhân và kết quả có thể chuyển hóa lẫn nhau trong một chuỗi dây chuyền vô tận

Sáng tạo ra phép biện chứng duy vật

Định nghĩa vật chất kinh điển

Vận dụng sáng tạo các nguyên lý chung của Chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể của cách mạng Việt Nam

Phát hiện ra điện tử và cấu trúc nguyên tử

Kết hợp thế giới quan duy tâm với phương pháp luận siêu hình

Kết hợp chặt chẽ Thế giới quan Duy vật với Phương pháp luận Biện chứng (Phép biện chứng duy vật), giúp nhận thức đúng đắn bản chất vận động của thế giới và dự đoán xu hướng phát triển

Tách rời thế giới quan và phương pháp luận thành hai bộ phận độc lập

Chỉ quan tâm đến thế giới quan duy vật mà bỏ qua phương pháp luận biện chứng

Chỉ là cơ sở của nhận thức, không có vai trò khác

Là cơ sở, động lực, mục đích của nhận thức và tiêu chuẩn kiểm tra chân lý

Không liên quan gì đến nhận thức, chỉ là hoạt động vật chất thuần túy

Chỉ là động lực của nhận thức, không phải tiêu chuẩn kiểm tra chân lý

Vật chất thực sự bị tiêu tan, chủ nghĩa duy vật bị phá sản

Khủng hoảng Vật lý không phải vật chất tiêu tan, mà chỉ có giới hạn hiểu biết của con người về vật chất là tiêu tan

Vật chất không hề tồn tại, chỉ có ý thức là thực tại duy nhất

Chủ nghĩa duy tâm là hệ quả tất yếu của những phát minh Vật lý mới

Phủ nhận hoàn toàn CNDVBC và xây dựng lại từ đầu

Vận dụng và mở rộng CNDVBC vào nghiên cứu lịch sử - xã hội

Chỉ nghiên cứu giới tự nhiên mà bỏ qua lĩnh vực xã hội

Bổ sung chủ nghĩa duy tâm vào nghiên cứu các hiện tượng xã hội

Con người có khả năng nhận thức được thế giới khách quan hay không

Mối quan hệ giữa Vật chất và Ý thức: Cái nào có trước, cái nào có sau và cái nào quyết định cái nào?

Phương pháp luận biện chứng hay siêu hình

Các quy luật khách quan chi phối tự nhiên