Đề thi: Sơ lược lịch sử nghiên cứu tế bào

Năm 1665, Robert Hooke đã công bố tác phẩm "Micrographia" và đưa ra thuật ngữ "cell" (tế bào). Khi quan sát mẫu vật nào dưới kính hiển vi, Hooke đã tạo ra thuật ngữ này?

Ai là người đầu tiên quan sát được vi khuẩn, tinh trùng và protozoa dưới kính hiển vi mà ông tự chế tạo với độ phóng đại lên tới hơn 270 lần?

Năm 1831, nhà thực vật học người Scotland đã phát hiện ra một cấu trúc hình cầu nằm trong tế bào khi quan sát tế bào biểu bì lá của cây Orchidae. Phát hiện này đã đặt nền móng cho khái niệm gì?

Học thuyết tế bào (Cell Theory) kinh điển gồm ba nguyên lý nền tảng. Nguyên lý thứ ba "Omnis cellula e cellula" (tế bào chỉ sinh ra từ tế bào đã có trước) được đề xuất bởi ai và vào năm nào?

Cuộc tranh luận kéo dài giữa hai nhà khoa học về sự sinh tự nhiên (spontaneous generation) đã được giải quyết bằng thí nghiệm cổ cong hình cổ thiên nga. Đây là thí nghiệm của ai?

Năm 1839, Theodor Schwann đã đề xuất một khái niệm quan trọng liên quan đến "chất sống" bên trong tế bào. Schwann đã gọi khái niệm này là gì, khác với cách gọi của Jan Evangelista Purkinje sau này?

Bào quan nào được phát hiện bởi nhà giải phẫu học người Ý Camillo Golgi vào năm 1898, và ban đầu ông gọi nó bằng một thuật ngữ khác?

Năm 1955, Christian de Duve phát hiện ra lizôxôm thông qua thí nghiệm phân đoạn tế bào gan chuột bằng phương pháp nào? Tại sao ông mất nhiều thời gian để xác định chức năng thủy phân của bào quan này?

Thuyết nội cộng sinh (endosymbiotic theory) do Lynn Margulis đề xuất năm 1967 cho rằng ty thể và lục lạp có nguồn gốc từ vi khuẩn. Bằng chứng nào sau đây KHÔNG phải là luận điểm Margulis sử dụng để củng cố thuyết này?

Albert Claude, Keith Porter và George Palade được coi là cha đẻ của lĩnh vực sinh học tế bào hiện đại nhờ những đóng góp nào?

Năm 1882, Walther Flemming đã công bố tác phẩm "Zellsubstanz, Kern und Zelltheilung" với những quan sát chi tiết về quá trình phân chia tế bào. Flemming là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ nào cho quá trình này?

Năm 1883, Edouard van Beneden phát hiện ra rằng số lượng nhiễm sắc thể trong tế bào sinh dục (trứng và tinh trùng) của Ascaris chỉ bằng một nửa so với tế bào soma. Phát hiện này dẫn đến khái niệm nào?

Cấu trúc "bộ xương tế bào" (cytoskeleton) dù đã được quan sát sớm qua kính hiển vi quang học, nhưng phải đến khi nào kính hiển vi điện tử được áp dụng rộng rãi thì cấu trúc này mới được mô tả chi tiết?

Năm 1888, Heinrich Walther Waldeyer-Hartz đã đặt tên cho cấu trúc dạng sợi bắt màu thuốc nhuộm tồn tại trong nhân tế bào. Thuật ngữ nào được ông đặt ra?

Friedrich Miescher năm 1869 đã phân lập được một chất từ nhân tế bào bạch cầu trong mủ từ băng vết thương và đặt tên là "nuclein". Sự kiện này có ý nghĩa gì trong lịch sử tế bào?

Năm 1924, Karl Landsteiner đã phát hiện ra kháng nguyên nhóm máu ABO trên màng tế bào hồng cầu. Điều này có ý nghĩa lịch sử gì trong nghiên cứu tế bào?

Năm 1909, Wilhelm Johannsen đặt ra thuật ngữ "gene" để chỉ "đơn vị di truyền" mà Mendel mô tả. Ai là người đầu tiên chứng minh thực nghiệm rằng gene nằm trên nhiễm sắc thể (thuyết nhiễm sắc thể - chromosome theory of inheritance)?

Năm 1953, James Watson và Francis Crick đã công bố mô hình cấu trúc xoắn kép của ADN trên tạp chí Nature. Đóng góp thực nghiệm quyết định cho mô hình này đến từ ai?

Ai đã thực hiện thí nghiệm chứng minh rằng "sinh vật không tự sinh ra từ chất vô cơ" bằng cách đậy kín nước thịt và đun sôi kéo dài, phản bác thí nghiệm của John Needham?

Năm 1838, Matthias Schleiden phát biểu rằng các phần khác nhau của cây đều được cấu tạo từ tế bào. Vai trò lịch sử của ông là gì?

Thuật ngữ "protoplasm" được sử dụng rộng rãi vào thế kỷ 19 để mô tả chất sống bên trong tế bào. Hugo von Mohl là người đã đặt thuật ngữ "protoplasma" cho thực vật vào năm 1846. Vậy thuật ngữ "protoplasm" ban đầu do ai đề xuất cho động vật?

Cấu trúc nào của tế bào, mặc dù đã được các nhà tế bào học thế kỷ 19 quan sát nhưng bị coi là "artifact" (giả tạo do cố định mẫu) cho đến khi kính hiển vi điện tử phát triển vào giữa thế kỷ 20?

Năm 1981, Lynn Margulis và Dorion Sagan đã xuất bản cuốn "Symbiosis in Cell Evolution". Quan điểm chính mà Margulis bảo vệ là gì?

Kháng sinh chloramphenicol ức chế ribosome của sinh vật nào mạnh nhất, và điều này liên quan đến bằng chứng thuyết nội cộng sinh như thế nào?

Vai trò của Keith Porter trong lịch sử tế bào học là gì?

Palade (1955) đã dùng kỹ thuật siêu âm kết hợp ly tâm phân đoạn để phát hiện ra cấu trúc nào trong tế bào tuyến tụy?

Năm 1855, Rudolf Virchow xuất bản "Die Cellularpathologie in ihrer Begründung auf physiologische und pathologische Gewebelehre". Phát biểu nào sau đây phản ánh đúng tư tưởng chính của ông?

Máy ly tâm tốc độ cao (ultracentrifuge) do Theodor Svedberg chế tạo năm 1923, sau đó được Albert Claude ứng dụng để phân đoạn tế bào. Ý nghĩa của kỹ thuật này là gì?

Năm 1961, Peter Mitchell đề xuất thuyết hóa thẩm (chemiosmotic theory) về cơ chế tổng hợp ATP trong ty thể. Trước đó, mô hình nào được cho là giải thích cơ chế phosphorylation oxy hóa?

Một trong những đóng góp lớn của George Palade là theo dõi con đường tiết protein trong tế bào tuyến tụy bằng kỹ thuật nào?