Đề thi tổng hợp Nội khoa - Bệnh thận mạn, Đái tháo đường, Basedow, Gút, Thoái hóa khớp

≥ 1 tháng

≥ 2 tháng

≥ 3 tháng

≥ 6 tháng

Khoảng 28,6 mL/phút

Khoảng 33,6 mL/phút

Khoảng 22,8 mL/phút

Khoảng 39,8 mL/phút

Giai đoạn II - MLCT giảm nhẹ

Giai đoạn III - MLCT giảm trung bình

Giai đoạn IV - MLCT giảm nặng

Giai đoạn V - MLCT giảm rất nặng

Đái tháo đường và bệnh lý mạch máu thận

Bệnh viêm cầu thận mạn và sỏi thận tiết niệu

Bệnh thận đa nang và hội chứng Alport

Viêm ống kẽ thận do thuốc giảm đau

Dấu hiệu của tràn dịch màng phổi

Biểu hiện viêm màng ngoài tim, báo hiệu tử vong nếu không lọc máu kịp thời

Biểu hiện của suy tim trái

Dấu hiệu của cơn tăng huyết áp kịch phát

Các nephron bị tổn thương vẫn tiếp tục hoạt động bình thường

Các nephron tổn thương nặng bị loại trừ, chức năng thận do các nephron nguyên vẹn còn lại đảm nhiệm

Tất cả các nephron ngừng hoạt động đồng thời

Các nephron nguyên vẹn tăng cường hoạt động để bù trừ hoàn toàn

Ngay từ giai đoạn đầu

Khi BTM giai đoạn cuối

Khi BTM giai đoạn III

Khi BTM giai đoạn II

Tăng ure và creatinin máu

Thiếu máu nặng

Phù

Tiểu đêm

Khoảng 40%

Khoảng 60%

Khoảng 80%

Khoảng 95%

Hồng cầu niệu đại thể

Bạch cầu niệu

Có ≥ 2/3 số lượng trụ niệu có kích thước to

Protein niệu dương tính

≤ 140/90 mmHg

≤ 130/80 mmHg

≤ 125/75 mmHg

≤ 120/70 mmHg

1,2 - 1,5 g/kg/ngày

1 g/kg/ngày

0,6 - 0,8 g/kg/ngày

0,3 - 0,5 g/kg/ngày

30 - 70 pg/mL

70 - 110 pg/mL

150 - 300 pg/mL

300 - 500 pg/mL

80 - 100 g/L

110 - 120 g/L (Hct > 33%)

130 - 140 g/L

100 - 110 g/L

Chỉ cần tiếp tục điều trị bảo tồn

Phương pháp điều trị thay thế thận suy (ghép thận, thận nhân tạo, lọc màng bụng)

Chỉ dùng thuốc lợi tiểu liều cao

Truyền máu thường xuyên

< 2,7 mg/dL

2,7 mg/dL < P < 4,6 mg/dL

4,6 - 6,0 mg/dL

> 6,0 mg/dL

Tăng huyết áp

Ăn quá nhiều protein

Dùng thuốc chống viêm không steroid (NSAID)

Sử dụng thuốc ức chế men chuyển (ACEI) với liều chuẩn

Ký hiệu G (Graft)

Ký hiệu T (Transplantation)

Ký hiệu K (Kidney)

Ký hiệu S (Surgery)

Tăng testosterone huyết tương

Rối loạn bất thường về tạo tinh trùng và nồng độ testosterone huyết tương giảm vừa phải

Tăng ham muốn tình dục

Hoàn toàn không có rối loạn nội tiết

Giai đoạn I và II

Giai đoạn III, IV và V

Chỉ giai đoạn V

Chỉ giai đoạn IV và V

Kháng insulin tại cơ, gan và mô mỡ

Tế bào β tuyến tụy bị phá hủy bởi chất trung gian miễn dịch

Tăng tiết glucagon từ tế bào α

Đột biến gen MODY

≥ 5,7%

≥ 6,0%

≥ 6,5% (48 mmol/mol)

≥ 7,0%

Glucose huyết > 600 mg/dL

pH ≤ 7,3; HCO3⁻ < 18 mmol/L; ceton máu (+)

Áp lực thẩm thấu > 320 mOsm/L

Lactate máu ≥ 5 mmol/L

ĐTĐ type 1

ĐTĐ type 2

ĐTĐ thai kỳ

ĐTĐ thứ phát do viêm tụy

Sulfonylurea

Metformin (Biguanide)

Insulin

Acarbose

Tăng đường huyết, khát nhiều, tiểu nhiều

Glucose huyết thấp, triệu chứng lâm sàng của hạ đường huyết, cải thiện khi uống/truyền đường

Glucose huyết bình thường, không triệu chứng, đáp ứng với insulin

Hạ đường huyết, hôn mê, tử vong

< 70 mg/dL (3,9 mmol/L)

45 - 50 mg/dL (2,75 mmol/L)

30 - 40 mg/dL

> 100 mg/dL

Albumin niệu đại thể → Albumin niệu vi thể → Tăng MLCT → Suy thận giai đoạn cuối

Tăng MLCT (im lặng) → Albumin niệu vi thể (30-300 mg/ngày) → Albumin niệu đại thể (>500 mg/ngày) → Suy thận giai đoạn cuối

Suy thận giai đoạn cuối → Albumin niệu vi thể → Tăng MLCT

Albumin niệu vi thể → Tăng MLCT → Suy thận

Bệnh lý đơn dây thần kinh

Viêm đa dây thần kinh ngoại biên

Bệnh lý thần kinh tự động

Bệnh não do tăng đường huyết

Chỉ do biến chứng thần kinh ngoại vi

Chỉ do bệnh lý mạch máu ngoại vi

Biến chứng thần kinh ngoại vi, bệnh lý mạch máu ngoại vi và nhiễm trùng

Chỉ do nhiễm trùng

3,9 - 5,5 mmol/L

4,4 - 7,2 mmol/L

5,0 - 8,0 mmol/L

6,0 - 9,0 mmol/L

Regular

NPH

Glargine

Aspart

Metformin

Gliclazide

Empagliflozin

Pioglitazone

Hạ đường huyết nặng

Buồn nôn, đầy trướng bụng, tiêu chảy

Tăng cân nhiều

Nhiễm toan lactic

Tuổi khởi phát > 30, thể trạng béo, triệu chứng không rầm rộ

Tuổi khởi phát < 30, thể trạng gầy, triệu chứng rầm rộ

Điều trị bằng thuốc viên hạ glucose huyết hiệu quả

Test glucagon: Peptid-C > 1 nmol/L

≥ 100 mg/dL (5,6 mmol/L)

≥ 110 mg/dL (6,1 mmol/L)

≥ 126 mg/dL (7 mmol/L)

≥ 140 mg/dL (7,8 mmol/L)

Béo phì

Tiền sử gia đình có người bị đái tháo đường

Đã mắc bệnh thận mạn giai đoạn 5

Hút thuốc lá

Vì metformin rất rẻ tiền

Vì metformin có hiệu quả, an toàn, không gây hạ đường huyết, không gây tăng cân, đặc biệt tốt cho người thừa cân béo phì

Vì metformin được bào chế dạng tiêm

Vì metformin có thể dùng cho ĐTĐ type 1

Ức chế SGLT2 ở ống thận

Kích thích tiết insulin khi nồng độ đường huyết tăng sau ăn, giảm tiết glucagon, làm chậm trống dạ dày

Ức chế men alpha-glucosidase

Tăng nhạy cảm insulin ở ngoại vi

ĐTĐ thai kỳ thực sự

ĐTĐ đã có từ trước nhưng đến khi mang thai mới phát hiện

ĐTĐ thứ phát do thai nghén

Chỉ là tăng đường huyết sinh lý

Bệnh suy giáp do tự miễn

Bệnh cường giáp do tự miễn, có tính chất gia đình

Ung thư tuyến giáp

Viêm tuyến giáp Hashimoto

Tăng tiết TSH từ tuyến yên

Sự gắn tự kháng thể kháng thụ thể TSH lên thụ thể TSH trên màng tế bào tuyến giáp

Do virus xâm nhập vào tuyến giáp

Do thiếu hụt iod trong chế độ ăn

TSH

FT3, FT4

TRAb (kháng thể kháng thụ thể TSH)

Anti-TPO

Lồi mắt thực sự một bên hay hai bên

Co cơ mi

Mất đồng vận nhãn cầu - mi trên

Đục thủy tinh thể tiến triển nhanh

Ấn lõm, đau

Thường đối xứng hai bên, ở vùng cẳng chân hay mu chân, ấn không lõm, không đau

Chỉ gặp ở một bên

Luôn kèm theo loét da

Sau khi điều trị ổn định Basedow

Ngừng đột ngột kháng giáp trạng tổng hợp, nhiễm trùng nặng, stress

Sau khi dùng thuốc chẹn beta kéo dài

Chỉ gặp ở bệnh nhân nam

Dùng trước thuốc kháng giáp trạng tổng hợp

Dùng sau thuốc kháng giáp trạng tổng hợp để ức chế giải phóng hormone

Dùng thay thế hoàn toàn cho kháng giáp trạng tổng hợp

Chỉ dùng đường uống

Có sốt, đau nhiều tại tuyến giáp, tốc độ máu lắng tăng, xạ hình độ tập trung iod giảm

Có mắt lồi

TRAb dương tính

Bướu mạch

Dị ứng, mẩn ngứa ngoài da

Tăng enzyme gan

Giảm hoặc mất bạch cầu hạt trung tính

Run tay

Phụ nữ có thai, cho con bú

Người bệnh lớn tuổi, suy tim, thể trạng yếu, tái phát sau điều trị nội/ngoại khoa

Bệnh nhân Basedow có biểu hiện mắt nặng

Trẻ em dưới 5 tuổi

Độ tập trung I¹³¹ thấp, hình ảnh nhân nóng

Độ tập trung I¹³¹ cao tại các thời điểm 2, 4 và 24 giờ và có hình ảnh góc chạy

Độ tập trung iod phóng xạ thấp

Chỉ thấy nhân lạnh

Bướu cổ khu trú, một bên, có dấu hiệu chèn ép

Bướu cổ lan tỏa, đồng nhất, hai thùy, di động khi nuốt, không đau, không chèn ép, có thể nghe tiếng thổi

Bướu cứng chắc, bám chặt vào tổ chức xung quanh

Chỉ gặp ở người bệnh lớn tuổi

Nhồi máu cơ tim cấp

Các rối loạn nhịp tim (rung nhĩ, nhịp trên thắt, cuồng nhĩ) và suy tim

Viêm cơ tim

Bệnh mạch máu ngoại vi

6 - 12 tháng

18 - 24 tháng

3 - 6 tháng

> 36 tháng

Tăng tổng hợp hormone giáp

Làm giảm tổng hợp hormone và đỡ chảy máu trong mổ

Chỉ để giảm đau sau mổ

Thay thế hoàn toàn kháng giáp trạng tổng hợp

1 - 5%

10 - 30%

50 - 60%

< 1%

Trẻ em dưới 10 tuổi

Phụ nữ tuổi 20 - 50

Người cao tuổi > 80

Nam giới trung niên

Corticoid

Xạ trị hốc mắt

Điều trị I¹³¹

Phẫu thuật làm giảm áp lực ổ mắt

Thâm nhiễm ở tổ chức hậu nhãn và cơ thẳng, nhãn cầu bị đẩy ra trước, có thể vỡ nhãn cầu

Chỉ gây kích ứng nhẹ

Tự khỏi không cần điều trị

Không ảnh hưởng đến thị lực

Ăn nhiều thực phẩm chứa iod

Tránh căng thẳng, không hút thuốc lá, đeo kính bảo vệ mắt

Tự ý ngừng thuốc khi thấy khỏe

Tự ý tăng liều thuốc khi thấy mệt

Rối loạn chuyển hóa glucid

Rối loạn chuyển hóa các nhân purin, đặc điểm chính là tăng acid uric máu

Rối loạn chuyển hóa lipid

Rối loạn chuyển hóa canxi

Nam = Nữ

95% là nam giới, trung niên (30-40 tuổi)

Nữ mắc nhiều hơn nam

Chỉ gặp ở nữ giới

Ăn quá nhiều thức ăn có purin, suy thận

Không rõ nguyên nhân, thiếu HGPRT, tăng hoạt tính men PRPP synthetase

Lạm dụng rượu

Tăng huyết áp

Viêm khớp xảy ra từ từ, ít đau, kéo dài hàng tháng

Viêm khớp xảy ra đột ngột vào ban đêm, đau dữ dội, đạt mức tối đa sau vài giờ, kéo dài vài ngày đến 10 ngày

Không bao giờ kèm sốt

Thường gặp ở khớp lớn như vai, háng

Chỉ ở khớp gối

Ngón tay, cổ tay, vành tai, gối

Chỉ ở vành tai

Chỉ ở chi dưới

> 5 mg% (> 300 µmol/L)

> 6 mg% (> 360 µmol/L)

> 7 mg% (> 420 µmol/L)

> 9 mg% (> 540 µmol/L)

Chỉ cần tăng acid uric máu

Tìm thấy tinh thể natri urat trong dịch khớp hay trong các hạt tophi HOẶC tối thiểu có 2 trong 4 yếu tố

Cần có tất cả 4 yếu tố

Chỉ cần dựa vào X-quang

≥ 4 điểm

≥ 6 điểm

≥ 8 điểm

≥ 10 điểm

Viêm khớp nhiễm khuẩn, viêm khớp dạng thấp, viêm khớp vảy nến

Bệnh thận mạn

Tăng huyết áp

Đái tháo đường

Allopurinol

Colchicine, NSAIDs, corticosteroid

Febuxostat

Pegloticase

Tăng đường huyết

Tiêu chảy

Loãng xương

Suy thượng thận

Tăng đào thải acid uric qua thận

Ức chế tổng hợp acid uric

Làm tăng phân hủy acid uric

Chống viêm trong cơn gút cấp

Ăn nhiều thịt đỏ, phủ tạng động vật

Hạn chế thức ăn chứa nhiều purin, uống nhiều nước, kiêng rượu bia

Uống ít nước để tránh phù

Tăng cân để có sức khỏe

Làm giảm acid uric máu nhanh chóng

Làm giảm số cơn tái phát, đặc biệt trong viêm nhiều khớp và có nhiều cơn cấp tính

Chữa khỏi hoàn toàn bệnh gút

Thay thế hoàn toàn các thuốc khác

2 điểm

3 điểm

4 điểm

0 điểm

Protein niệu, đái ra máu, tổn thương thận, giai đoạn muộn tăng ure và creatinin

Chỉ có protein niệu

Chỉ có tăng huyết áp

Chỉ có sỏi tiết niệu

Hẹp khe khớp đối xứng, không có gai xương

Thưa xương, ổ khuyết xương, hẹp khe khớp, hình ảnh "con nhím" do nhiều gai xương

Dính khớp hoàn toàn

Chỉ thấy loãng xương đồng đều

Vi khuẩn

Tinh thể urat trong bạch cầu, đôi khi thấy tế bào hình chùm nho

Tinh thể calci pyrophosphate

Tế bào ung thư

Chẩn đoán và điều trị sớm, chính xác

Chống viêm khi có gút cấp

Phòng cơn gút cấp tái phát bằng cách cho allopurinol liều cao ngay từ đầu

Điều trị nguyên nhân gút thứ phát

Sang chấn, stress, phẫu thuật, nhiễm khuẩn

Ăn nhiều thịt đỏ

Uống nhiều rượu bia

Hoạt động thể dục thể thao vừa phải

Bệnh viêm khớp cấp tính

Tình trạng thoái triển của khớp, đặc trưng bởi loét sụn khớp, quá sản tổ chức xương ở bờ khớp tạo gai xương, xơ xương dưới sụn

Bệnh nhiễm khuẩn khớp

Bệnh tự miễn tại khớp

Khớp háng, khớp gối, cột sống thắt lưng

Cột sống thắt lưng, cột sống cổ, gối, háng

Khớp vai, khớp khuỷu, cổ tay

Khớp ngón tay, cổ tay, khuỷu

Tăng cân do béo phì, biến dạng khớp thứ phát, dị tật bẩm sinh

Chỉ do yếu tố di truyền

Chỉ do nội tiết

Chỉ do chuyển hóa

Interleukine 2 (IL-2)

Interleukine 1 (IL-1) và TNF-α

Interleukine 6 (IL-6)

Interferon gamma

Đau tăng khi nghỉ ngơi, giảm khi vận động

Đau khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi (đau kiểu cơ học), âm ỉ, tăng khi vận động

Đau dữ dội, kèm sưng nóng đỏ

Đau tăng về đêm khi nằm nghỉ

Hẹp khe khớp, đặc xương dưới sụn, mọc gai xương

Hẹp khe khớp đối xứng, bào mòn xương

Dính khớp hoàn toàn

Chỉ có loãng xương

Có biểu hiện viêm rõ rệt

Không có gì thay đổi hoặc mức độ viêm vừa phải

Tăng cao các marker viêm

Có yếu tố dạng thấp dương tính

Chữa khỏi hoàn toàn bệnh

Giảm triệu chứng đau, luyện tập chống teo cơ, cải thiện chức năng vận động

Thay khớp ngay từ đầu

Chỉ dùng thuốc giảm đau

Chỉ có tác dụng giảm đau nhanh

Kích thích tổng hợp proteoglycan, giảm hoạt động dị hóa của sụn khớp (ức chế men metalloprotease)

Chỉ có tác dụng chống viêm

Thay thế hoàn toàn sụn khớp bị tổn thương

Tăng các men tiêu sụn

Ức chế các men tiêu sụn, nhất là men metalloprotease

Chỉ có tác dụng giảm đau

Gây tăng cân

Thay thế hoàn toàn sụn khớp

Bổ sung độ nhờn của dịch khớp

Tăng men tiêu sụn

Chỉ có tác dụng giảm đau tức thì

Vì corticoid toàn thân rất đắt tiền

Vì corticoid toàn thân gây nhiều tác dụng phụ và không cải thiện được bệnh

Vì corticoid toàn thân không có hiệu quả

Vì corticoid toàn thân gây tăng cân

Vì NSAIDs gây tăng cân

Vì NSAIDs có thể gây độc cho gan và thận, đặc biệt ở người cao tuổi dùng kéo dài

Vì NSAIDs gây loãng xương

Vì NSAIDs gây hạ đường huyết

Xoa bóp, ấn huyệt, tập vận động, tia hồng ngoại, bùn nóng, parafin, bơi

Chỉ dùng thuốc giảm đau

Chỉ phẫu thuật

Chỉ dùng thuốc đông y

30%

50%

> 70%

100%

Viêm khớp dạng thấp, viêm khớp vảy nến, gút mạn, viêm cột sống dính khớp, ung thư di căn

Chỉ phân biệt với viêm khớp dạng thấp

Chỉ phân biệt với thoát vị đĩa đệm

Chỉ phân biệt với bệnh gút

Chỉ có tác dụng giảm đau tạm thời vài ngày

Có các yếu tố tăng trưởng giúp chống viêm, tái tạo sụn khớp, hiệu quả tối đa có thể lên tới 2 năm

Phải tiêm hàng ngày

Không có hiệu quả rõ ràng

Chống các tư thế xấu trong sinh hoạt và lao động

Tránh các động tác quá mạnh, đột ngột, sai tư thế

Chống béo phì bằng chế độ dinh dưỡng, thể dục

Mang vác nặng thường xuyên để tăng cường sức mạnh cơ

Vì thoái hóa khớp chỉ gặp ở trẻ em

Để có biện pháp chỉnh hình, ngừa thoái khớp thứ phát

Vì trẻ em không thể tự phát hiện bệnh

Vì trẻ em dễ bị thoái hóa khớp hơn người lớn

Viêm khớp dạng thấp

Gút mạn tính

Thoái hóa khớp gối

Viêm khớp nhiễm khuẩn