Kỳ thi trắc nghiệm tích hợp: Bệnh sâu răng và bệnh lý tủy răng

Bệnh của tổ chức cứng răng gồm men, ngà và xê-măng, khử khoáng theo hướng tạo lỗ sâu và không thể hoàn nguyên.

Bệnh chỉ do một loại vi khuẩn gây ra và không liên quan đến chất bột, đường.

Tổn thương sớm của men luôn có lỗ sâu và luôn không thể tái khoáng hóa.

Bệnh lý của mô tủy do nước bọt tăng tiết gây ra.

Vi khuẩn mảng bám, chất bột và đường có thể lên men, cùng răng có thể bị sâu.

Nước bọt, fluor và tình trạng răng lệch lạc.

Vi khuẩn, kháng sinh và sức miễn dịch của cơ thể.

Nước bọt, canxi và chế độ ăn giàu đường.

Tổng lượng đường mới là yếu tố duy nhất quyết định nguy cơ.

Ăn nhiều lần làm lặp lại các đợt lên men đường và khiến men răng mất khoáng nhiều lần.

Ăn nhiều lần không ảnh hưởng vì tổng lượng đường không thay đổi.

Chỉ đường ngoại sinh mới có thể gây sâu răng.

Lactose có khả năng gây sâu cao nhất, sau đó là sucrose.

Glucose có khả năng gây sâu cao hơn sucrose.

Sucrose có khả năng gây sâu cao hơn glucose, maltose, fructose, galactose và lactose.

Tất cả các loại đường có khả năng gây sâu như nhau.

Gồm đường bổ sung, đường trong nước quả và sữa, và có khả năng gây sâu cao hơn đường nội sinh.

Chỉ gồm đường trong hoa quả và rau, đồng thời có nguy cơ cao hơn đường bổ sung.

Nước quả và sữa đều là nguồn đường nội sinh có nguy cơ thấp hơn mọi đường bổ sung.

Nguy cơ sâu chỉ phụ thuộc tổng đường tiêu thụ, không phụ thuộc nguồn đường.

Actinomyces

Streptococcus sanguis đơn độc

Streptococcus mitis đơn độc

Chỉ Streptococcus mutans, không cần vi khuẩn khác

Lượng nước bọt tiết giảm, đồng thời khả năng làm sạch mảng bám và carbohydrate bằng nước bọt ở mức rất thấp.

Nước bọt tăng mạnh và liên tục khử khoáng men răng trong khi ngủ.

Nước bọt trở nên loãng hơn nên loại bỏ hoàn toàn mảng bám.

Fluor trong nước bọt tăng liên tục trong khi ngủ.

Cung cấp ion canxi, phosphate và fluor; có bicarbonate đệm; tạo màng bảo vệ; cung cấp kháng thể IgG, IgM.

Cung cấp acid để duy trì pH thấp ổn định trên bề mặt răng.

Tạo lớp vôi răng dày giữ mảng bám và bảo đảm dinh dưỡng cho vi khuẩn.

Chỉ có tác dụng bôi trơn và không cung cấp ion, chất đệm hay kháng thể.

Người có nước bọt quánh, vì dòng chảy kém làm giảm khả năng loại bỏ mảnh thức ăn và vi khuẩn.

Người có nước bọt quánh, vì nước bọt luôn làm tăng pH và chắc chắn không gây sâu.

Người có nước bọt lỏng, vì nước bọt loãng không cung cấp được canxi và phosphate.

Không thể so sánh vì đặc tính nước bọt không ảnh hưởng đến sâu răng.

Lần lượt là 4,5 và 5,5.

Lần lượt là 7,0 và 7,0.

Lần lượt là 5,5 và 4,5.

Lần lượt là 5,5 và 5,5.

Quá trình chuyển hóa carbohydrate của vi khuẩn mảng bám làm hủy khoáng chiếm ưu thế hơn tái khoáng.

Tái khoáng luôn chiếm ưu thế, bất kể hoạt động của vi khuẩn là gì.

Vi khuẩn trực tiếp phân giải tinh thể apatit mà không tạo acid.

Chỉ yếu tố di truyền quyết định cân bằng hủy khoáng và tái khoáng.

Hố rãnh sâu kết hợp với răng lệch lạc gây lưu giữ mảng bám.

Sự chuyển hóa carbohydrate của mảng bám làm tăng pH.

Tốc độ dòng chảy nước bọt tăng làm tích tụ mảng bám tại hố rãnh.

Tăng nồng độ fluor trong men làm men dễ hòa tan trong acid.

Loại 1

Loại 2

Loại 3

Loại 4

Sâu răng cấp tính

Sâu răng ngừng tiến triển

Sâu răng tiên phát

Sâu răng tái phát

Một tổn thương sâu mới xuất hiện ở một vị trí chưa từng bị điều trị trên răng khác.

Sâu mới phát sinh trên nền của một tổn thương cũ đã được điều trị.

Tổn thương sâu chưa điều trị tiếp tục sâu sâu hơn theo thời gian.

Chất hàn mòn mà không có vi khuẩn hoặc tổn thương sâu mới.

Khả năng hồi phục cao và có thể điều trị bằng tái khoáng hóa.

Chắc chắn đã hình thành lỗ sâu và bắt buộc khoan phẫu thuật.

Khả năng hồi phục rất thấp nếu tổn thương thấy được ở trạng thái ướt.

Tổn thương đã lan tới tủy dù chưa có triệu chứng.

Dùng thám châm có thể làm sập lớp bề mặt còn nguyên của tổn thương.

Thám châm luôn gây đau nên không thể dùng để chẩn đoán bất kỳ tổn thương nào.

Phim X-quang không thể kết hợp với quan sát trực tiếp tổn thương men sớm.

Thám châm chỉ có tác dụng xác định tủy hoại tử.

Vì chỉ men răng có thần kinh, còn ngà không có thần kinh.

Vì ngà có thành phần thần kinh và có thể truyền cảm giác với kích thích vật lý, hóa học, cơ học.

Chỉ khi tủy đã hở thì ngà mới có khả năng gây đau.

Mọi cơn đau ở ngà đều chứng minh tủy đã hoại tử.

Sâu men

Sâu ngà nông

Sâu tới tủy

Sâu ngà sâu

Cho biết chắc chắn bề mặt đã lỗ sâu kể cả khi tổn thương hẹp.

Gợi ý có sự hủy khoáng, nhưng thường không xác định được lỗ sâu bề mặt nếu tổn thương chưa phá hủy rộng.

Không có mất cản quang thì chắc chắn tổ chức cứng hoàn toàn bình thường.

Mất cản quang chỉ dùng để xác định tủy còn sống hay đã chết.

Đáy rãnh mềm, men xung quanh đục và ngà mềm có thể bị bong khi thăm khám.

Chỉ có đáy rãnh mềm, không cần dấu hiệu về men hoặc ngà.

Men vẫn trơn sáng, ngà cứng và thử lạnh dương tính.

Chỉ dựa vào vết trắng có thể nhìn thấy khi thổi khô.

Phim toàn miệng

Thám châm hố rãnh

Phim cánh cắn

Ảnh chụp cận răng trực tiếp

Đang hoạt động

Đã ngừng tiến triển

Chắc chắn đã hở tủy

Chỉ là sâu men không có hoạt động phá hủy

Khoan và loại bỏ mọi tổn thương còn phục hồi được.

Nhổ răng để loại bỏ hoàn toàn ổ sâu.

Lấy tủy để ngăn vi khuẩn đi sâu vào ống tủy.

Tăng tái khoáng tại chỗ, kiểm soát nguyên nhân và bảo tồn mô răng.

Từ khi có răng cối sữa đầu tiên dùng 1.000–1.500 p.p.m; từ sáu tuổi giảm xuống 250 p.p.m.

Bắt đầu với răng cối sữa đầu tiên ở mức 250 p.p.m; khi có răng cối sữa thứ hai có thể dùng 500 p.p.m; từ sáu tuổi dùng mức tương tự người lớn.

Mọi giai đoạn đều chỉ sử dụng kem có nồng độ 250 p.p.m.

Răng cối sữa đầu tiên dùng 1.500 p.p.m, sau đó giảm xuống 250 p.p.m.

Nồng độ cao 0,2% fluor, khoảng 900 p.p.m, tần suất thấp; nồng độ thấp 0,05% fluor, khoảng 230 p.p.m, hằng ngày cho người nguy cơ cao.

Dung dịch 0,2% fluor dùng nhiều lần mỗi ngày và dung dịch 0,05% fluor dùng hằng tháng.

Chỉ dùng dung dịch 0,2% fluor tại nhà, không có chương trình súc miệng theo lịch.

Hai dung dịch đều không chứa fluor và chỉ có tác dụng làm thơm miệng.

Chỉ dùng cho người nguy cơ cao, mỗi ngày trong vòng ba ngày.

Bôi trong thời gian tối đa 10 giây và không cần thời gian tiếp xúc tối thiểu.

Bôi tối thiểu 3 phút; người nguy cơ thấp dùng mỗi 6–12 tháng, người nguy cơ cao có thể dùng mỗi 6 tuần.

Không phải phương pháp hiệu quả; chỉ verni fluor mới có tác dụng phòng sâu.

Chỉ chứa 1,7% natri florua và dùng để điều trị viêm tủy.

Dùng đúng mỗi ngày trong chương trình súc miệng chung.

Không chứa fluor nhưng làm giảm nhạy cảm răng.

Có loại chứa 1,7% natri florua, cung cấp khoảng 8 mg fluor mỗi mililít; loại khác chứa 5% natri florua, khoảng 25 mg fluor mỗi mililít, dùng khi nhạy cảm.

Bệnh nhân bị khô miệng do bệnh lý, thuốc hoặc tia xạ.

Mọi người có nước bọt bình thường, không cần điều trị khô miệng.

Trẻ mới có răng cối sữa đầu tiên dùng để thay kem đánh răng.

Bệnh nhân sợ nước bọt dù thường tiết bình thường.

Chỉ lấp đầy rãnh để làm thay đổi màu men, không có tác dụng lên mảng bám.

Bịt kín về mặt cơ học, cản bám và định cư vi khuẩn, đồng thời tạo bề mặt dễ vệ sinh bằng bàn chải và nhai.

Chỉ có tác dụng kháng khuẩn, không có vai trò cơ học hay làm sạch.

Chỉ được dùng sau khi mọi tổn thương sâu đã hở tủy.

Loại bỏ tổn thương ngà nhiễm khuẩn, bám dính tốt, chống kích thích hóa học, chịu lực nhai và hỗ trợ tái khoáng.

Giữ lại toàn bộ ngà nhiễm khuẩn để bảo tồn tối đa mô răng.

Chỉ cần có màu sát răng, không cần bám dính hay chịu lực nhai.

Ưu tiên độ dễ tháo nếu không phục hồi được tối đa mô ngà.

Chỉ dùng composite dù rộng miệng và cận biên có thể không đảm bảo.

Chỉ nhổ răng, không cần cố gắng phục hồi nếu tổn thương lớn.

Cân nhắc pin ngà, inlay, onlay composite, sứ hoặc kim loại chụp răng tùy mức phá hủy.

Chỉ dùng vật liệu tạm thời trong mọi trường hợp.

Tổn thương luôn dừng ở ngà vì ngà không thể bị nhiễm khuẩn sâu hơn.

Chỉ gây mất thẩm mỹ, không ảnh hưởng mạch máu hoặc thần kinh tủy.

Tự lành sau mỗi lần ăn vì tủy còn nguyên vẹn.

Có thể gây viêm và hoại tử tủy; chất hoại tử thoát qua lỗ chóp có thể gây bệnh vùng quanh chóp và viêm tổ chức liên kết.

Tạo ngà sinh lý và ngà phản ứng, cung cấp dinh dưỡng, truyền cảm giác và thần kinh vận mạch, bảo vệ bằng tái tạo ngà và đáp ứng miễn dịch.

Chỉ cung cấp dinh dưỡng cho ngà, không tạo ngà hay đóng vai trò thần kinh.

Chỉ tạo ngà, không có mạch máu hay khả năng miễn dịch.

Chỉ là mô không có chức năng.

Nhiễm khuẩn, miễn dịch và di truyền.

Nhiễm khuẩn, yếu tố vật lý và yếu tố hóa học.

Chỉ nhiễm khuẩn tại chỗ và nhiễm khuẩn đường toàn thân.

Di truyền, dinh dưỡng và sang chấn tâm thần.

Nhiễm khuẩn từ nước bọt

Nhiễm độc từ chất gắn

Yếu tố vật lý do nhiệt và rung mạnh

Thay đổi áp suất ngoài cơ thể

Yếu tố hóa học

Môi trường khí áp

Yếu tố di truyền

Nhiễm khuẩn lan từ lỗ sâu

Acid từ đường ăn xuyên trực tiếp qua chất hàn và hòa tan men.

Thay đổi áp suất ép không khí còn sót dưới chất hàn lên tủy hoặc khí trong tủy hoại tử về phía chóp.

Fluor chuyển hydroxyapatite thành fluorapatit và gây đau tức thời.

Vi khuẩn xâm nhập nhanh hơn khi máy bay cất cánh.

Viêm tủy không hồi phục có triệu chứng

Tủy hoại tử

Viêm tủy có hồi phục

Viêm quanh chóp không triệu chứng

Bảo tồn sống tủy bằng che trực tiếp hoặc gián tiếp bằng vật liệu như canxi hydroxit hoặc MTA, bảo đảm vô khuẩn.

Lấy tủy toàn bộ trong mọi trường hợp.

Không điều trị vì mọi tổn thương sâu đều không hồi phục.

Chỉ dùng kháng sinh, không cần điều trị tại chỗ.

Chỉ đau khi ăn nóng, hết đau ngay khi bỏ thức ăn, không có cơn tự nhiên.

Đau tự nhiên thành cơn kéo dài vài phút đến hàng giờ, cơn gần nhau, dữ dội theo nhịp mạch, lan lên nửa đầu và tăng về đêm.

Không đau dù có điểm hở tủy trên lâm sàng.

Chỉ có thay đổi vùng chóp, không có phản ứng lạnh hoặc điện.

Gõ dọc đau nhiều hơn gõ ngang, thử lạnh âm và ngưỡng điện cao.

Thử lạnh và thử điện đều âm, dù răng có màu bình thường.

Không đau khi thử lạnh, không đau gõ và X-quang hoàn toàn bình thường.

Gõ ngang đau hơn gõ dọc, thử lạnh rất đau, ngưỡng điện thấp, X-quang có thể thấy phản ứng nhẹ vùng chóp và dây chằng giãn rộng.

Viêm tủy hồi phục do sâu men

Áp xe quanh chóp cấp

Đau dây thần kinh số năm vô căn

Tủy hoại tử do sâu răng

Viêm tủy không hồi phục không triệu chứng, cần điều trị tủy sớm để ngăn hoại tử hoặc viêm tủy có triệu chứng.

Viêm tủy có hồi phục, chỉ cần theo dõi và không điều trị.

Viêm tủy không hồi phục có triệu chứng, dù bệnh nhân chưa đau.

Tủy hoại tử, vì mọi lỗ hở tủy đều âm thử lạnh.

Viêm tủy có hồi phục

Viêm tủy không hồi phục có triệu chứng

Viêm tủy không hồi phục không triệu chứng

Tủy hoại tử

Tủy hoại tử kèm phản ứng của mô vùng chóp.

Viêm tủy không hồi phục không triệu chứng vì bệnh nhân không đau.

Viêm quanh chóp không triệu chứng đơn thuần, không ảnh hưởng sống của tủy.

Viêm tủy có hồi phục có đáp ứng nhưng không đau dài.

Chỉ quan sát vì bệnh nhân không đau.

Chỉ dùng kháng sinh, không cần thao tác trên ống tủy.

Mở tủy, bơm rửa làm sạch, tạo hình và bịt kín hệ thống ống tủy tới đường ranh giới xưng ngà.

Luôn nhổ răng bất kể tình trạng lỗ sâu và mô răng còn lại.

Chỉ dùng fluor tại nhà, không cần điều trị sâu ngà sớm.

Chờ tổn thương đau rồi mới điều trị để tránh điều trị không cần thiết.

Dùng nhiệt cao và sang chấn lặp lại để thúc đẩy tạo ngà phản ứng.

Điều trị sớm sâu ngà sâu, tránh sang chấn nhẹ liên tục, sai sót kỹ thuật và yếu tố lý, hóa học.

Khoan và hàn ngay vì mọi vết trắng đều là lỗ sâu.

Điều trị tái khoáng không xâm lấn, fluor, kiểm soát ăn đường và vệ sinh; có thể bít hố rãnh nếu tổn thương men phù hợp.

Lấy tủy toàn bộ ngay vì có vết trắng ở hố rãnh.

Nhổ răng vì ăn nhiều đường sẽ làm tổn thương tiến triển nhanh.

Sâu tái phát kèm tủy hoại tử và phản ứng vùng chóp; cần điều trị tủy cùng đánh giá lại việc phục hồi chất hàn.

Sâu tiên phát kèm viêm tủy có hồi phục; chỉ cần tái khoáng.

Chỉ sâu tái phát, tủy chắc chắn còn sống vì bệnh nhân không đau.

Viêm quanh chóp không triệu chứng đơn thuần, không cần điều trị tủy.