Phôi thai học và mô học răng miệng - Đề thi 1

Do rối loạn biệt hoá nội bì ruột non đầu vì nội bì tạo men và ngoại bì tạo ngà

Do khiếm khuyết trong quá trình di cư và biệt hoá của tế bào mào thần kinh, ảnh hưởng đồng thời cả răng lẫn cấu trúc sọ mặt

Do đột biến gen chỉ ảnh hưởng riêng lẻ đến trình tự mã hoá keratin ở biểu mô sừng hoá

Do rối loạn ở lớp trung bì lá thai do trung bì là nguồn gốc duy nhất của tất cả mô nha chu

Biểu mô sẽ vẫn hình thành men và ngoại trung mô vẫn hình thành ngà như bình thường

Cả hai thành phần đều không biệt hoá được thành nguyên bào tạo mô cứng vì thiếu tín hiệu cảm ứng qua lại

Chỉ ngoại trung mô biệt hoá được còn biểu mô bị thoái triển hoàn toàn

Biểu mô tự sản xuất yếu tố BMP để bù đắp vai trò của ngoại trung mô

Cơ quan men (nguồn gốc ngoại trung mô) tạo ra men răng

Nhú răng (nguồn gốc ngoại trung mô) tạo ra ngà răng và tủy răng

Túi răng (nguồn gốc ngoại bì) tạo ra cement, dây chằng nha chu và xương ổ

Cả ba thành phần đều có nguồn gốc ngoại bì vì men là mô cứng nhất

Tuần 3-4; quyết định hình thái cuối cùng của thân răng

Tuần 6-7; xác định vị trí các răng tương lai trên cung hàm nên rối loạn có thể dẫn đến thiếu răng hoặc thừa răng

Tuần 10-12; là giai đoạn quyết định số lượng chân răng

Tuần 14-16; rối loạn giai đoạn này chủ yếu gây bất thường về men răng

Rối loạn giai đoạn nụ chủ yếu gây bất thường về hình thái thân răng do đã bắt đầu biệt hoá

Rối loạn giai đoạn nụ chủ yếu dẫn đến bất thường về số lượng răng (thiếu răng hoặc thừa răng)

Rối loạn giai đoạn nụ thường gây thiểu sản men răng có hệ thống

Rối loạn giai đoạn nụ gây tắc ống ngà vì nguyên bào ngà đã xuất hiện

Hình thành lá răng và xác định vị trí răng trên cung hàm

Xác lập hình thái cuối cùng của thân răng và bắt đầu tạo mô cứng

Hình thành bao biểu mô Hertwig và số lượng chân răng

Hoàn tất khoáng hoá men và ngà ở cả hai mô

Men → ngà → cement, vì men tiếp xúc trực tiếp với môi trường miệng trước

Ngà hình thành trước, sau đó đến men và cuối cùng là cement ở vùng chân răng

Cement hình thành trước ngà để neo bám dây chằng nha chu sớm

Cả ba mô cứng hình thành đồng thời để đảm bảo đồng bộ cơ học

Tế bào mào thần kinh vì tế bào mào thần kinh tạo ra men

Tế bào biểu mô ngoại bì của cơ quan men, đặc biệt là lớp trong cùng (lớp nguyên bào men bên trong)

Tế bào của nhú răng vì nhú răng nằm sâu nhất

Tế bào nội bì của túi răng

Bao Hertwig tạo ra men phủ toàn bộ chân răng để bảo vệ

Bao Hertwig cảm ứng sự hình thành ngà chân răng và định hình chiều dài, số lượng chân răng

Bao Hertwig biệt hoá thành tế bào tạo cement để neo bám dây chằng

Bao Hertwig có nguồn gốc từ tế bào mào thần kinh như ngoại trung mô

Là nguyên nhân khiến men răng ngừng hình thành và chuyển sang cement

Tạo điều kiện cho tế bào túi răng tiếp xúc với ngà chân răng và biệt hoá thành tế bào tạo cement

Kích thích sự hình thành trực tiếp men chân răng từ tế bào ngoại trung mô

Làm xương ổ răng ngừng phát triển vì không còn tín hiệu từ biểu mô

Men (ngoại bì), ngà (ngoại bì), cement (ngoại bì) - tất cả từ biểu mô

Men (ngoại bì), ngà (mào thần kinh), cement (mào thần kinh)

Men (mào thần kinh), ngà (ngoại bì), cement (ngoại bì)

Cả bốn mô (men, ngà, cement, nha chu) đều từ trung bì lá thai

Hoàn toàn đúng vì ngoại trung mô quyết định hoàn toàn hình thái

Không hoàn toàn đúng vì biểu mô cũng tham gia tương tác cảm ứng, không phải ngoại trung mô quyết định một chiều

Sai hoàn toàn vì chỉ biểu mô quyết định hình thái răng

Đúng vì cả hai thành phần đều không ảnh hưởng đến vị trí

Giai đoạn mũ; bắt đầu hình thành cement chân răng

Giai đoạn chuông; bắt đầu hình thành ngà và men ở thân răng

Giai đoạn định hình và trưởng thành; hoàn tất khoáng hoá men

Giai đoạn khởi đầu; hình thành lá răng

Biểu mô mỏng đi vì ngoại trung mô không còn hỗ trợ dinh dưỡng

Ngoại trung mô tụ đặc dưới biểu mô làm biểu mô dày lên phát triển xuống dưới, xác định vị trí răng trên cung hàm

Lá răng xuất hiện do sự di cư của tế bào mào thần kinh lên bề mặt

Lá răng là dải biểu mô tách riêng hoàn toàn khỏi ngoại trung mô

Răng vẫn phát triển bình thường vì ngoại trung mô có thể tự tạo men

Không có nguyên bào men được hình thành, dẫn đến không có men phủ thân răng và thay đổi hình thái thân răng

Chỉ ảnh hưởng đến ngà răng vì biểu mô đã hoàn thành vai trò

Chân răng vẫn hình thành bình thường vì chân răng chỉ phụ thuộc túi răng

Số lượng nụ răng ban đầu ở giai đoạn khởi đầu

Số lượng và cách uốn của các nhánh bao Hertwig tại vòng cổ răng

Số lượng nhú răng trong giai đoạn mũ

Số lượng túi răng biệt hoá thành cement

Cement

Dây chằng nha chu

Xương ổ răng

Ngà chân răng

Vì men răng có nguồn gốc từ mào thần kinh nên bất thường ảnh hưởng đến men

Vì ngoại trung mô từ mào thần kinh đóng vai trò cảm ứng định hướng hình thái răng và cấu trúc sọ mặt, các rối loạn tác động đồng thời

Vì men và ngà đều có nguồn gốc từ mào thần kinh

Vì biểu mô ngoại bì là nguồn gốc duy nhất của răng và xương sọ

Niêm mạc miệng chiếm 60%, còn lại là răng (40%)

Niêm mạc miệng chiếm khoảng 80%, răng chiếm 20% còn lại

Niêm mạc miệng chiếm 90%, còn lại là nướu (10%)

Niêm mạc miệng chiếm 50%, còn lại là lưỡi (50%)

Biểu mô vảy lát tầng sừng hoá có lớp sừng dày

Biểu mô vảy lát tầng không sừng hoá với lớp đệm có nhiều sợi chun

Biểu mô trụ giả tầng có lông rung để vận chuyển chất nhầy

Biểu mô vảy đơn vì cần mỏng để hấp thu nhanh

Biểu mô vảy lát tầng không sừng hoá, lớp đệm có sợi chun

Biểu mô vảy lát tầng sừng hoá hoặc cận sừng hoá, lớp đệm chứa bó sợi collagen lớn bám vào màng xương tạo màng xương nhầy

Biểu mô trụ tầng đơn có khả năng tiết chất nhầy

Biểu mô không sừng hoá nhưng bám chặt bằng màng xương nhầy

Hiện diện ở khẩu cái cứng và sàn miệng; kết hợp giữa niêm mạc lót và biểu mô đường tiêu hoá

Hiện diện ở mặt lưng và mặt bên lưỡi; mang đặc tính niêm mạc nhai với các nhú lưỡi và nụ vị giác chuyên biệt

Hiện diện ở niêm mạc má; kết hợp giữa niêm mạc nhai và niêm mạc lót

Hiện diện ở mặt bụng lưỡi; kết hợp giữa niêm mạc nhai và khẩu cái mềm

Niêm mạc má, niêm mạc môi, sàn miệng

Mặt bụng lưỡi và khẩu cái mềm

Nướu dính và khẩu cái cứng

Mặt lưng lưỡi có nhú lưỡi

Tính toàn vẹn của biểu mô miệng và khả năng miễn dịch qua trung gian tế bào

Chỉ dựa vào lớp sừng dày của niêm mạc nhai

Dựa vào hệ vi sinh vật cộng sinh để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh

Chỉ dựa vào nước bọt tiết ra liên tục

Vi khuẩn và độc tố xâm nhập qua biểu mô gây nhiễm trùng

Chỉ gây đau tạm thời mà không ảnh hưởng đến vi sinh vật

Hệ vi sinh vật cộng sinh bị tiêu diệt hoàn toàn

Nước bọt ngừng tiết ngay lập tức

Nước bọt được tiết liên tục giữ ẩm niêm mạc, giúp phát âm, nhai, nuốt và cảm nhận vị giác

Lớp sừng của niêm mạc nhai tiết chất nhầy

Cơ chế co mạch của niêm mạc

Hoạt động của dây chằng nha chu

Toàn bộ bề mặt niêm mạc miệng qua các thụ thể nhiệt

Hai phần ba trước lưỡi qua các nụ vị giác trên nhú lưỡi

Khẩu cái mềm qua các cơ quan cảm giác đặc biệt

Nướu dính qua các tế bào Merkel

Nướu dính

Mặt bụng lưỡi

Khẩu cái mềm

Niêm mạc má

Toàn bộ biểu mô khoang miệng có nguồn gốc từ nội bì

Biểu mô khoang miệng có nguồn gốc từ ngoại bì và nội bì phôi; phần trước từ ngoại bì, các cấu trúc từ cung mang có nguồn gốc nội bì

Toàn bộ biểu mô miệng có nguồn gốc từ ngoại bì

Biểu mô miệng có nguồn gốc từ trung bì lá thai

Xuất hiện lúc phôi 3 tuần, tạo răng

Tách ra từ dải biểu mô nguyên thuỷ lúc phôi 6 tuần; sự thoái hoá tế bào trung tâm tạo ngách môi, ngách má và phân cách môi/má với niêm mạc xương ổ

Xuất hiện lúc phôi 12 tuần, tạo khẩu cái cứng

Xuất hiện lúc phôi 6 tuần, tạo nên men răng

Niêm mạc môi

Lưỡi, tiểu thiệt và hầu

Khẩu cái cứng

Nướu dính

Biểu mô trở nên mỏng

Số lượng tế bào Langerhans giảm làm suy giảm miễn dịch qua trung gian tế bào

Collagen trong lớp đệm tăng lên, các tuyến nước bọt phụ teo thành mô sợi

Biểu mô dày lên do tăng sản tế bào sừng để bù đắp mất nước

Vì phần trước có biểu mô sừng hoá dày hơn

Vì mật độ tận cùng thần kinh cảm giác cao hơn ở phần trước khoang miệng

Vì phần trước tiếp xúc với thức ăn nhiều hơn về mặt thời gian

Vì phần trước có ít cơ hơn

Niêm mạc lót chiếm 25%, niêm mạc nhai 60%, niêm mạc chuyên biệt 15%

Niêm mạc lót chiếm 60%, niêm mạc nhai 25%, niêm mạc chuyên biệt 15%

Niêm mạc lót chiếm 15%, niêm mạc nhai 25%, niêm mạc chuyên biệt 60%

Cả ba loại niêm mạc có tỷ lệ ngang nhau

Niêm mạc nhai

Niêm mạc chuyên biệt

Niêm mạc lót

Không thuộc loại nào

Niêm mạc nhai; khô miệng do mất sừng hoá

Niêm mạc lót; mềm, không sừng hoá, có sợi chun giúp đàn hồi, phù hợp với mô tả

Niêm mạc chuyên biệt; vì có nhiều thụ thể

Niêm mạc nhai; cứng và săn chắc

Niêm mạc nhai, vì phải chịu lực nhai

Niêm mạc lót, vì có biểu mô không sừng hoá và sợi chun giúp di động trong nuốt và phát âm

Niêm mạc chuyên biệt, vì có nụ vị giác

Không phải niêm mạc miệng

Vì niêm mạc lót chứa tế bào tạo xương

Vì có cấu trúc mềm mại, ẩm ướt, đàn hồi và chịu nén tốt nhờ sợi chun

Vì niêm mạc lót có lớp sừng dày giảm xóc

Vì niêm mạc lót dày hơn niêm mạc nhai

Là sự hợp nhất giữa niêm mạc lót và màng xương

Là cấu trúc gồm niêm mạc nhai (biểu mô + lớp đệm collagen) dính chặt vào màng xương qua các bó sợi collagen lớn, làm niêm mạc cố định, không di động

Là lớp mỡ giữa niêm mạc và xương, giúp niêm mạc di động

Chỉ có ở khẩu cái cứng, không có ở nướu dính

Vì biểu mô sừng hoá/cận sừng hoá tăng độ cứng, kết hợp lớp đệm collagen dày bám xương giúp chịu lực và không trượt

Vì có sợi chun nhiều giúp đàn hồi như cao su

Vì chứa nhiều mô mỡ giảm xóc

Vì có khả năng tiết chất nhầy bôi trơn

Tiết chất nhầy bôi trơn lưỡi

Cơ quan thụ cảm hóa học tiếp nhận cảm giác vị giác

Cơ quan tạo men cho lưỡi

Cơ quan tạo xương cho lưỡi

Khô miệng làm niêm mạc dày lên và tăng sừng hoá để bảo vệ

Giảm tiết nước bọt làm niêm mạc khô, nứt, mất tính toàn vẹn biểu mô, tăng nguy cơ nhiễm trùng và giảm các chức năng sinh lý

Khô miệng làm niêm mạc tăng tiết men răng

Khô miệng không ảnh hưởng đáng kể đến niêm mạc miệng

Khẩu cái cứng thuộc niêm mạc lót nên cho phép di động giúp phát âm

Khẩu cái cứng thuộc niêm mạc nhai, bề mặt cố định và cứng giúp lưỡi tạo điểm tựa chính xác cho phát âm

Khẩu cái cứng không tham gia vào phát âm

Khẩu cái cứng được bao phủ bởi niêm mạc chuyên biệt với vị giác

Vì ngoại trung mô có nguồn gốc mào thần kinh, rối loạn phát triển sớm vùng đầu mặt thường ảnh hưởng cả hình thái và số lượng răng

Ngoại trung mô có nguồn gốc trung bì lá thai nên ảnh hưởng đến xương mà không ảnh hưởng răng

Ngoại trung mô chỉ ảnh hưởng đến ngà, không ảnh hưởng đến nha chu

Ngoại trung mô không liên quan đến bất thường sọ mặt

Mầm răng gồm biểu mô ngoại bì và ngoại trung mô từ mào thần kinh tương tác qua lại

Mầm răng chỉ gồm biểu mô ngoại bì

Mầm răng chỉ gồm ngoại trung mô từ mào thần kinh

Mầm răng có nguồn gốc từ nội bì

Men răng là mô mềm nhất của cơ thể và dễ bị khoáng hoá

Men răng là mô cứng nhất của cơ thể người, ban đầu ở dạng hữu cơ rồi được khoáng hoá dần

Men răng được tạo ra từ tế bào có nguồn gốc mào thần kinh

Men răng hình thành trước ngà răng

Răng vẫn phát triển bình thường vì biểu mô tự điều chỉnh

Không hình thành răng tại vị trí đó, dẫn đến thiếu răng

Răng hình thành đảo ngược hình thái

Hình thành thêm một răng thừa

Thiếu răng toàn bộ

Men răng mềm, dễ mòn, thay đổi màu sắc nhưng ngà răng vẫn bình thường

Cả men và ngà đều mềm như nhau

Răng có hình thái bất thường nặng

Túi răng biệt hoá tạo cement, dây chằng nha chu và xương ổ răng - ba thành phần then chốt giúp răng gắn vững chắc vào xương hàm

Túi răng chỉ tạo cement, còn dây chằng và xương ổ từ biểu mô ngoại bì

Túi răng không tham gia tạo nha chu, chỉ tham gia tạo ngà

Túi răng tạo cả ngà và nha chu

Chỉ do di truyền đơn gen mà không liên quan phôi thai học

Do rối loạn phát triển sớm tế bào mào thần kinh và tương tác biểu mô-ngoại trung mô, gây đồng thời dị tật cung hàm và bất thường số lượng răng

Do hậu quả của việc trẻ bú mẹ quá nhiều

Chỉ do thiếu vitamin D không liên quan phôi thai