SEMANTICS PART II — BÀI THI TỔNG HỢP KHÓ
Exam info
- Subject
- Ngôn ngữ học: Từ trái nghĩa, chuyển nghĩa, ẩn dụ, so sánh và hoán dụ
- Exam type
- University
- Questions
- 20
- Duration
- 30 min
- Year
- 2026
- Answers
- ✓ With explanations
Questions (20)
- Q 1.
Trong cặp “rất cao – không cao”, nhận định nào phản ánh đúng nhất đặc trưng của từ trái nghĩa có thể so sánh được?
- A.
Hai từ loại trừ lẫn nhau và có một mức trung tính duy nhất.
- B.
Phủ định của “cao” không đòi hỏi đối tượng phải “thấp”, vì giữa hai cực tồn tại nhiều mức trung gian.
- C.
Hai từ thể hiện các vai trò đối xứng được xác lập từ hai góc nhìn khác nhau.
- D.
Hai từ phải có cùng gốc từ và chỉ khác nhau ở tiền tố phủ định.
- A.
- Q 2.
Câu nào minh họa đúng quan hệ nghịch đảo giữa hai từ trái nghĩa?
- A.
Học sinh – giáo viên
- B.
Cha mẹ – con cái
- C.
Đúng – sai
- D.
Trước – sau
- A.
- Q 3.
Nếu một từ đa nghĩa có hai nghĩa khác nhau, mỗi nghĩa có một từ trái nghĩa riêng, hiện tượng này cho thấy điều gì?
- A.
Các nghĩa của từ không tạo thành một trường nghĩa duy nhất.
- B.
Từ trái nghĩa được xác định theo từng nghĩa cụ thể của từ đa nghĩa.
- C.
Từ đa nghĩa không thể đồng thời mang tính đánh dấu và không đánh dấu.
- D.
Mọi nghĩa của một từ đa nghĩa đều có cùng một từ trái nghĩa ngữ pháp.
- A.
- Q 4.
Trong quá trình lịch sử, nghĩa của từ “xe hơi” được tiếp tục sử dụng sau khi hình thức xe thay đổi từ xe kéo ngựa sang ô tô. Điều này chủ yếu minh họa nguyên nhân nào của chuyển nghĩa?
- A.
Nguyên nhân tâm lý
- B.
Nguyên nhân lịch sử
- C.
Nguyên nhân ngôn ngữ do kết hợp thường xuyên
- D.
Chuyển nghĩa theo chiều đánh giá xấu đi
- A.
- Q 5.
Nếu một từ ban đầu mang nghĩa riêng của một nhóm chuyên môn rồi được người bản ngữ dùng rộng rãi hơn trong giao tiếp thường, đó là hiện tượng nào?
- A.
Chuyển nghĩa do kết hợp ngữ cảnh thường xuyên.
- B.
Chuyển nghĩa theo chiều chuyên biệt hóa.
- C.
Chuyển nghĩa theo chiều khái quát hóa.
- D.
Chuyển nghĩa theo chiều nâng cao giá trị.
- A.
- Q 6.
Việc người nói thay một từ cấm bằng một cụm từ nhẹ nhàng hơn, sau đó cụm từ ấy dần được cộng đồng sử dụng như một từ thông thường, thuộc nguyên nhân nào?
- A.
Lịch sử
- B.
Ngôn ngữ
- C.
Xã hội
- D.
Tâm lý
- A.
- Q 7.
Hai cách diễn đạt “Cô ấy là một con cáo tinh ranh” và “Cô ấy tinh ranh như một con cáo” khác nhau chủ yếu ở điểm nào?
- A.
Cái thứ nhất là hoán dụ, cái thứ hai là ẩn dụ.
- B.
Cái thứ nhất là ẩn dụ gián tiếp, cái thứ hai là so sánh trực tiếp có từ “như”.
- C.
Cái thứ nhất là ẩn dụ cấu trúc, cái thứ hai là ẩn dụ phương hướng.
- D.
Cả hai đều là ẩn dụ vì đều đồng nhất về nghĩa.
- A.
- Q 8.
Câu nào thể hiện ẩn dụ bản thể theo quan điểm nhận thức?
- A.
Cuộc tranh luận này khiến tôi hoàn toàn mất phương hướng.
- B.
Cơn giận của anh ta là một con thú bị khóa bên trong.
- C.
Thời gian là một khoản tiền không thể hoàn lại.
- D.
Giọng nói cô ấy ngọt như kẹo.
- A.
- Q 9.
Trong phân tích nhận thức, câu “Tôi đang ở một ngã ba trong cuộc đời” chủ yếu được giải thích bằng loại ẩn dụ nào?
- A.
Ẩn dụ phương hướng
- B.
Ẩn dụ cấu trúc
- C.
Ẩn dụ bản thể
- D.
Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
- A.
- Q 10.
Câu “Tiếng mưa thì thầm ngoài hiên” thuộc loại hình ảnh nào theo cách phân loại của Lakoff và Johnson?
- A.
Ẩn dụ phương hướng
- B.
Ẩn dụ bản thể
- C.
Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
- D.
Hoán dụ theo quan hệ liên địa
- A.
- Q 11.
Trong câu “Hồng Kông đã công bố chính sách mới”, “Hồng Kông” được dùng theo quan hệ nào?
- A.
Bộ phận thay cho toàn thể
- B.
Địa điểm thay cho cơ quan hoặc thể chế
- C.
Vật chứa thay cho vật chứa được
- D.
Sự kiện thay cho địa điểm
- A.
- Q 12.
Câu “Anh ấy phải nuôi ba miệng ăn” sử dụng kiểu hoán dụ nào?
- A.
Nơi chốn thay cho sự kiện
- B.
Bộ phận thay cho toàn thể
- C.
Đối tượng thay cho chủ sở hữu
- D.
Địa điểm thay cho cơ quan
- A.
- Q 13.
Nếu một ẩn dụ đã được dùng rất thường xuyên đến mức người nói không còn nhận ra hình ảnh ban đầu, nó được gọi là gì?
- A.
Ẩn dụ sống
- B.
Ẩn dụ mờ
- C.
Ẩn dụ chết hoặc ngôn ngữ cố định
- D.
Ẩn dụ điển tích
- A.
- Q 14.
Theo quan điểm phân tích diễn ngôn và phê bình, việc dùng hình ảnh “người phụ nữ là bông hoa cần được chăm sóc” chủ yếu giúp phân tích điều gì?
- A.
Mức độ mới của ẩn dụ trong văn bản
- B.
Cách ẩn dụ củng cố hoặc phản ánh vai trò giới và ý tưởng xã hội
- C.
Mối quan hệ ngữ nghĩa giữa “bông hoa” và “người phụ nữ”
- D.
Khả năng ẩn dụ tạo hàm ý ngoài nghĩa đen
- A.
- Q 15.
Câu “Mùa xuân đến rồi” và câu “Quá khứ nằm sau chúng ta” đều có thể phản ánh ẩn dụ nhận thức nền tảng nào?
- A.
Tình yêu là một hành trình
- B.
Thời gian là sự chuyển động
- C.
Tranh luận là chiến tranh
- D.
Vui vẻ là ở trên
- A.
- Q 16.
Trong ví dụ “Cô ấy bị đánh bại bởi giọng nói ngọt ngào của anh ta”, yếu tố nổi bật nhất theo phân loại nhận thức là gì?
- A.
Chuyển đổi giữa miền vị giác và miền thính giác
- B.
Chuyển đổi giữa thời gian và không gian
- C.
Nhân cách hóa giọng nói
- D.
Hình dung đời sống như một con đường
- A.
- Q 17.
Một từ vốn chỉ một sắc thái tích cực nhưng dần được dùng để chê trách hoặc xúc phạm là biến đổi theo chiều nào?
- A.
Khái quát hóa
- B.
Chuyên biệt hóa
- C.
Trầm đọng hoặc xấu đi
- D.
Nâng cao hoặc cải thiện
- A.
- Q 18.
Nhận định nào phân biệt chính xác ẩn dụ và hoán dụ theo cơ sở chuyển nghĩa?
- A.
Ẩn dụ dựa trên tương đồng; hoán dụ dựa trên liên địa trong thực tế hoặc khái niệm.
- B.
Ẩn dụ phải có từ “như” hoặc “giống”; hoán dụ không được dùng từ so sánh.
- C.
Ẩn dụ luôn làm rõ nghĩa, còn hoán dụ luôn làm mờ nghĩa.
- D.
Ẩn dụ chỉ dùng với văn học; hoán dụ chỉ dùng trong báo chí.
- A.
- Q 19.
Vì sao một hình ảnh so sánh trực tiếp có từ “như” được xếp vào phạm vi so sánh, chứ không phải ẩn dụ theo nghĩa hẹp?
- A.
Vì từ so sánh biểu thị quan hệ loại trừ giữa hai sự vật.
- B.
Vì nó đánh dấu trực tiếp việc đối chiếu hai đối tượng khác nhau thay vì gián tiếp định danh.
- C.
Vì hình ảnh so sánh luôn dựa trên quan hệ liên địa.
- D.
Vì từ so sánh chỉ xuất hiện trong văn học nghệ thuật.
- A.
- Q 20.
Một từ có nghĩa cũ và nghĩa mới cùng tồn tại trong cùng cộng đồng ngôn ngữ. Hiện tượng này cho thấy chuyển nghĩa có đặc điểm nào?
- A.
Chuyển nghĩa luôn khiến nghĩa cũ biến mất ngay lập tức.
- B.
Chuyển nghĩa là quá trình từng bước và có thể diễn ra trong cùng hệ thống ngôn ngữ.
- C.
Mọi nghĩa mới đều do nguyên nhân tâm lý tạo ra.
- D.
Cùng tồn tại nghĩa cũ và mới làm mất hoàn toàn tính đa nghĩa.
- A.
Answers and explanations are in mode.