Bài 7: Góc nhọn, góc tù, góc bẹt
Bốn loại góc: nhọn (bé hơn 90°), vuông (90°), tù (lớn hơn 90°, bé hơn 180°), bẹt (180°); phân loại góc theo số đo và bằng ê ke; góc bẹt gồm hai góc vuông; tìm số đo góc còn thiếu khi ghép thành góc vuông hoặc góc bẹt.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 📐 Bốn loại góc
Kiến thức cần nhớ
- ✦Góc vuông là góc 90° (góc của ê ke). Góc bẹt có hai cạnh nằm trên một đường thẳng, số đo 180°.
- ✦Góc nhọn hẹp hơn góc vuông: số đo bé hơn 90°. Góc tù rộng hơn góc vuông nhưng hẹp hơn góc bẹt: số đo lớn hơn 90° và bé hơn 180°.
- ✦Xếp từ hẹp đến rộng: góc nhọn, góc vuông, góc tù, góc bẹt.
Mở góc từ nhọn tới bẹt
Kéo chấm vàng (hoặc bấm vào thước) để mở góc dần. Xem tên góc đổi khi qua vạch 90°.
Góc nhọn
bé hơn 90°
Góc vuông
bằng 90°
Góc tù
lớn hơn 90°, bé hơn 180°
Góc bẹt
bằng 180°
50° · Góc nhọn
50° bé hơn 90°: hẹp hơn góc vuông (vạch xanh).
Điều cần nhớ
- ✦Cạnh OB chưa tới vạch 90° (vạch xanh) thì góc nhọn: số đo bé hơn 90°.
- ✦OB trùng vạch 90°: góc vuông. Qua khỏi vạch 90° mà chưa nằm sát đáy: góc tù.
- ✦OB nằm sát đáy, thẳng hàng với OA: góc bẹt, 180° — gấp đôi góc vuông.
Bạn Mai mở chiếc máy tính xách tay: màn hình tạo với bàn phím một góc 110°. Đó là góc loại nào?
Hướng dẫn giải
2 🔢 Phân loại góc theo số đo
Hai mốc để so sánh
- ✦Mốc thứ nhất là 90°: bé hơn 90° là góc nhọn, đúng 90° là góc vuông.
- ✦Mốc thứ hai là 180°: lớn hơn 90° mà bé hơn 180° là góc tù, đúng 180° là góc bẹt.
Gần mốc nhưng khác loại
| Số đo | So với mốc | Loại góc |
|---|---|---|
| 89° | bé hơn 90° | góc nhọn |
| 90° | đúng 90° | góc vuông |
| 91° | lớn hơn 90° | góc tù |
| 179° | bé hơn 180° | góc tù |
| 180° | đúng 180° | góc bẹt |
Dạng bài
Gọi tên góc khi biết số đo
- 1 So số đo với 90°. Bé hơn thì là góc nhọn, bằng thì là góc vuông.
- 2 Lớn hơn 90° thì so tiếp với 180°. Bé hơn 180° là góc tù.
- 3 Bằng đúng 180° là góc bẹt.
⚠️ Bẫy hay gặp: Thấy 91° "gần" 90° nên ghi góc vuông, hoặc thấy 170° "gần thẳng" nên ghi góc bẹt. Chỉ có đúng 90° là góc vuông, đúng 180° là góc bẹt, còn lại phải so từng mốc.
Bạn Hùng đo bốn góc của một bộ dụng cụ: 85°, 90°, 95°, 180°. Gọi tên từng góc.
Hướng dẫn giải
3 🧰 Nhận biết góc bằng ê ke
Cạnh còn lại của góc nằm trong góc ê ke ⇒ đó là góc nhọn.
Cạnh còn lại nằm ngoài góc ê ke mà hai cạnh chưa thẳng hàng ⇒ đó là góc tù. Hai cạnh thẳng hàng ⇒ góc bẹt.
Dạng bài
Dùng ê ke xác định loại góc
- 1 Đặt đỉnh góc vuông của ê ke trùng với đỉnh của góc.
- 2 Xoay ê ke cho một cạnh của ê ke nằm trên một cạnh của góc.
- 3 Nhìn cạnh còn lại của góc: nằm trong, khít, hay nằm ngoài cạnh ê ke, rồi kết luận.
⚠️ Bẫy hay gặp: Để đỉnh ê ke lệch khỏi đỉnh góc rồi mới so, nên nhìn nhầm là "rộng hơn" hay "hẹp hơn". Đỉnh ê ke phải trùng khít với đỉnh góc, và phải có một cạnh nằm trên cạnh góc.
Em đặt ê ke vào góc mở của chiếc com-pa: một cạnh ê ke nằm trên một chân com-pa, chân còn lại nằm bên trong góc ê ke. Góc mở của com-pa là góc gì?
Hướng dẫn giải
Lưng chiếc ghế xếp ngả ra sau. Em đặt ê ke vào góc giữa lưng ghế và mặt ghế: cạnh lưng ghế nằm ngoài góc ê ke, hai cạnh chưa thẳng hàng. Đó là góc gì?
Hướng dẫn giải
4 ➖ Góc bẹt
Kiến thức cần nhớ
- ✦Góc bẹt có hai cạnh cùng nằm trên một đường thẳng, đỉnh của góc nằm giữa.
- ✦Số đo góc bẹt là 180°.
- ✦Góc bẹt gồm hai góc vuông ghép lại.
Góc bẹt gồm
Hai góc vuông ghép sát nhau cho một góc bẹt.
Lúc 6 giờ đúng, kim phút chỉ số 12, kim giờ chỉ số 6. Mỗi khoảng giữa hai số liền nhau trên mặt đồng hồ là 30°. Hai kim tạo thành góc gì?
Hướng dẫn giải
5 🧩 Tìm số đo góc còn thiếu
Hai trường hợp hay gặp
- ✦Hai góc ghép thành góc vuông thì hai số đo cộng lại bằng 90°.
- ✦Hai góc nằm cạnh nhau trên một đường thẳng (ghép thành góc bẹt) thì hai số đo cộng lại bằng 180°.
Dạng bài
Tìm góc còn thiếu
- 1 Xem hai góc ghép thành góc nào: góc vuông (90°) hay góc bẹt (180°).
- 2 Lấy số đo của góc lớn trừ số đo góc đã biết.
- 3 Gọi tên loại góc vừa tìm, xem có hợp với hình không.
⚠️ Bẫy hay gặp: Lấy nhầm 90° thay cho 180°: 90 − 55 = 35° chỉ đúng khi hai góc ghép thành góc vuông. Hai góc nằm trên một đường thẳng thì phải trừ từ 180. Mẹo: một góc nhọn thì góc kề bù với nó là góc tù.
Thanh chắn đường nâng lên, tạo với mặt đường bên trái một góc 55°. Hai góc hai bên thanh chắn ghép thành góc bẹt. Tính góc bên phải và cho biết đó là góc gì.
Hướng dẫn giải
Ở góc tường, một thanh gỗ chéo chia góc vuông thành hai góc. Góc nhỏ là 32°. Tính góc còn lại.
Hướng dẫn giải