Không đăng nhập · không quảng cáo · miễn phí

Bài 21: Kết từ

Nhận ra kết từ và cặp kết từ; biết chúng nối gì với gì và biểu thị quan hệ nào; không dùng sai cặp.

Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem

Kết từ

1 👋 Cái nối trong câu

Bấm vào nhãn để soi

Mèo Mun và chú chó Mực là bạn thân.

Mun muốn ra sân chơi nhưng trời đang mưa.

Vì trời mưa nên Mun nằm trong nhà.

Bỏ các từ tô màu đi, câu vẫn còn chữ nhưng rời rạc. Mỗi từ ấy là một cái nối. Từ không tô màu thuộc loại khác.

2 🔗 Kết từ là gì

Hỏi: "Từ này nối cái gì với cái gì?"

✦Kết từ là những từ dùng để nối từ với từ, cụm từ với cụm từ, hoặc ý này với ý kia.
✦Kết từ hay gặp: và, với, hay, hoặc, nhưng, vì, nên, để, nếu, thì, tuy.
✦Kết từ không gọi tên, không chỉ việc làm, không tả. Nó chỉ làm một việc: nối.

🧩

Ví dụ

Tìm kết từ trong câu: Bố và em dọn nhà để đón khách.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

3 🧭 Kết từ nói quan hệ gì

Mỗi kết từ nối kèm một "kiểu quan hệ"

Kết từ	Quan hệ	Ví dụ
và, với	Cùng nhau	Mun và Mực cùng ăn cơm.
hay, hoặc	Lựa chọn	Em uống sữa hay uống nước cam?
nhưng	Trái ngược	Trời lạnh nhưng em không thấy rét.
vì, nên	Nguyên nhân – kết quả	Vì trời mưa nên sân ướt.
để	Mục đích	Em dậy sớm để tập thể dục.

4 👯 Cặp kết từ

Hỏi: "Nửa này cần nửa nào đi cùng?"

✦Có kết từ phải đi thành đôi, mỗi nửa đứng ở một chỗ: vì… nên…, nếu… thì…, tuy… nhưng…, không những… mà còn….
✦Hai nửa của một cặp hợp nghĩa với nhau: đã "vì" thì chờ "nên", đã "tuy" thì chờ "nhưng".

Cặp kết từ	Quan hệ	Ví dụ
vì… nên…	Nguyên nhân – kết quả	Vì Mun ngoan nên ai cũng quý.
nếu… thì…	Điều kiện – kết quả	Nếu em chăm tập thì em sẽ khoẻ.
tuy… nhưng…	Trái ngược	Tuy chân đau nhưng Nam vẫn cười.
không những… mà còn…	Thêm một ý nữa	Không những Hà hát hay mà còn múa đẹp.

5 🔍 Mẹo tìm kết từ

Dạng bài

Tìm và kiểm tra kết từ trong câu

1 Đọc cả câu, tìm chỗ hai ý hoặc hai từ gặp nhau.
2 Hỏi: từ ở giữa có nối hai thứ ấy không?
3 Thử bỏ từ đó đi: nếu hai bên rời nhau, đó là kết từ. Rồi hỏi: nó nói quan hệ gì?

⚠️ Bẫy hay gặp: Kết từ không đứng một mình: nó nối hai thứ nên luôn có thứ ở hai bên. Từ đứng đầu câu mà không nối gì với gì thì đừng vội gọi là kết từ.

🐱

Làm mẫu

Tìm kết từ và nói quan hệ: Mun rất sợ nước nhưng thích nhìn mưa.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

6 ⚠️ Bẫy hay ra thi

Dùng sai cặp kết từ

Sai	Vì sao	Sửa lại
Vì em ốm nhưng em nghỉ học.	"vì" chờ "nên", không chờ "nhưng"	Vì em ốm nên em nghỉ học.
Tuy trời mưa nên em đi học.	"tuy" chờ "nhưng"	Tuy trời mưa nhưng em đi học.
Nếu em cố gắng nên em sẽ giỏi.	"nếu" chờ "thì"	Nếu em cố gắng thì em sẽ giỏi.

✦Đề hay cho một cặp bị gãy và hỏi "chọn cặp đúng". Cách chắc ăn: xem hai ý hợp nhau hay trái nhau, rồi chọn nửa cặp khớp với nó.