Không đăng nhập · không quảng cáo · miễn phí

Bài 25: Câu đơn và câu ghép

Tìm chủ ngữ, vị ngữ; đếm vế để phân biệt câu đơn và câu ghép; không nhầm câu đơn có chủ ngữ ghép hoặc vị ngữ ghép với câu ghép.

Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem

Câu đơn và câu ghép

Mèo Mun nhảy lên bậu cửa.

Trời mưa, Mun nằm trong nhà.

Câu trên có một cặp chủ ngữ – vị ngữ. Câu dưới có hai cặp. Số cặp quyết định câu đơn hay câu ghép.

🐶

Ví dụ

Tìm chủ ngữ, vị ngữ: Chú chó Mực vẫy đuôi mừng em.

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

Câu đơn

Có một cặp chủ ngữ – vị ngữ. Ví dụ: Cô giáo bước vào lớp.

Câu ghép

Có hai cặp trở lên, mỗi cặp là một vế. Ví dụ: Trời tối dần, đàn cò bay về tổ.

✦Câu ghép dài hơn câu đơn không phải vì có nhiều chữ, mà vì nhiều ý trọn vẹn ghép lại. Mỗi vế đọc riêng cũng giống một câu.

Dạng bài

1 Tìm vị ngữ trước: những chỗ kể việc làm, tả, hoặc nói "là gì".
2 Với mỗi vị ngữ, hỏi: Ai? làm việc ấy. Có chủ ngữ riêng thì mới tính một vế.
3 Số cặp chủ ngữ – vị ngữ = số vế. 1 ⇒ câu đơn · từ 2 ⇒ câu ghép.

⚠️ Bẫy hay gặp: Đếm theo chủ ngữ riêng, không đếm theo dấu phẩy. Dấu phẩy có thể ngăn các vế, cũng có thể chỉ ngăn các từ liệt kê.

🌦️

Làm mẫu

Câu Mưa tạnh, nắng lên, chim sẻ hót ríu rít. có mấy vế?

Hướng dẫn giải

Thử tự giải trước nhé!

Câu	Có gì đặc biệt	Loại
Mẹ và chị cùng đi chợ.	Hai chủ ngữ, chung một vị ngữ	Câu đơn
Mun ăn no rồi nằm ngủ.	Một chủ ngữ, hai vị ngữ	Câu đơn
Mẹ nấu cơm, chị rửa rau.	Hai cặp, mỗi chủ ngữ có vị ngữ riêng	Câu ghép

✦Câu ghép chỉ khi mỗi vế có chủ ngữ riêng. Chung một chủ ngữ hay chung một vị ngữ thì vẫn là một cặp.

Dễ nhầm	Thật ra
Câu dài, nhiều từ ⇒ câu ghép?	Chưa chắc. "Chiếc cặp màu xanh của em rất nhẹ." dài mà vẫn một cặp ⇒ câu đơn.
Câu ngắn ⇒ câu đơn?	Chưa chắc. "Trời mưa, gió thổi." chỉ 4 chữ mà có hai cặp ⇒ câu ghép.
Có chữ "và" ⇒ câu ghép?	Chưa chắc. "Em và Nam đọc sách." có chủ ngữ ghép ⇒ câu đơn.