Tiếng Việt lớp 5
Bài 27: Cách nối các vế câu ghép
Biết ba cách nối vế câu ghép (kết từ, cặp kết từ, dấu câu); chọn cách nối hợp quan hệ ý giữa các vế.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
Nối các vế câu ghép
1 👋 Ba cách buộc các vế
Bấm vào nhãn để soi
Trời mưa to nên đường trơn như bôi mỡ.
Mun kêu meo meo, Miu chạy ra cửa.
Mun chạy rất nhanh nhưng Miu còn nhanh hơn.
Nhớ Bài 25: câu ghép có nhiều vế, mỗi vế một cặp chủ ngữ – vị ngữ. Hôm nay em học buộc các vế lại bằng cách nào.
2 🔗 Nối bằng một kết từ
Hỏi: "Hai vế này quan hệ với nhau thế nào?"
- ✦Đặt một kết từ ở giữa hai vế: Trời đã sáng nhưng sương vẫn phủ kín cánh đồng.
- ✦Kết từ hay dùng: và (cùng nhau), nhưng (trái ngược), hay, hoặc (lựa chọn), vì (nguyên nhân).
🌧️
Ví dụ
Nối hai vế Em ở nhà và trời mưa to bằng một kết từ chỉ nguyên nhân.
Hướng dẫn giải
Thử tự giải trước nhé!
3 👯 Nối bằng cặp kết từ
Mỗi nửa cặp đứng ở đầu một vế
| Quan hệ | Cặp kết từ | Ví dụ |
|---|---|---|
| Nguyên nhân – kết quả | vì… nên… | Vì Mun ngoan nên ai cũng quý. |
| Điều kiện – kết quả | nếu… thì… | Nếu trời nắng thì em đi bơi. |
| Trái ngược | tuy… nhưng…, mặc dù… nhưng… | Mặc dù chân đau nhưng Nam vẫn cười. |
| Tăng thêm | không những… mà… | Không những trời mưa to mà gió còn thổi mạnh. |
- ✦Hai nửa cặp luôn đi đôi. Muốn biết chọn cặp nào, hỏi: vế sau là kết quả, là điều trái ngược, hay là ý thêm vào?
4 ✏️ Nối bằng dấu câu
Không có kết từ, dấu câu vẫn nối được
| Dấu | Dùng khi | Ví dụ |
|---|---|---|
| Dấu phẩy , | Các vế cùng kể một cảnh, một chuyện | Mưa tạnh, nắng lên, cầu vồng hiện ra. |
| Dấu hai chấm : | Vế sau giải thích cho vế trước | Em rất mừng: bố vừa mua cho em chiếc xe đạp. |
| Dấu chấm phẩy ; | Các vế dài, ngang hàng, cần tách rõ | Bố trồng cây ở góc vườn; mẹ tưới nước cho cả khu rau. |
5 🧭 Chọn cách nối
Dạng bài
Nối hai vế thành câu ghép
- 1 Đọc hai vế, hỏi: vế sau là kết quả, trái ngược, điều kiện, hay cùng kể?
- 2 Chọn kết từ hoặc cặp kết từ hợp quan hệ ấy. Nếu hai vế chỉ kể cùng một cảnh, dùng dấu phẩy.
- 3 Đọc lại: mỗi nửa cặp phải đứng đầu một vế, không thừa không thiếu.
⚠️ Bẫy hay gặp: Một số quan hệ nói được bằng nhiều cách: "Vì trời mưa nên em ở nhà." = "Em ở nhà vì trời mưa." Đề thường chỉ bắt chọn cách đúng, nên đọc kĩ các lựa chọn.
🏆
Làm mẫu
Nối hai vế Em chăm chỉ luyện tập và em đạt giải nhất thành câu ghép chỉ nguyên nhân – kết quả.
Hướng dẫn giải
Thử tự giải trước nhé!
6 ⚠️ Bẫy hay ra thi
| Sai | Vì sao | Sửa lại |
|---|---|---|
| Vì trời mưa. Nên em ở nhà. | Tách cặp bằng dấu chấm ⇒ vế "Vì…" chưa trọn ý | Vì trời mưa nên em ở nhà. |
| Nếu trời mưa. | Thiếu vế kết quả | Nếu trời mưa thì em ở nhà. |
| Vì em ốm nhưng em nghỉ học. | Lẫn nửa cặp: "vì" chờ "nên" | Vì em ốm nên em nghỉ học. |