Bài 30: Liên kết câu (1): lặp từ ngữ, từ ngữ nối
Nhận ra và dùng phép lặp, phép nối để các câu trong đoạn móc vào nhau; chọn từ ngữ nối hợp quan hệ ý.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 👋 Đoạn văn có dây nối
Bấm vào nhãn để soi
Mèo Mun rất thích cá. Hôm nay mẹ mua cá chiên. Vì vậy, Mun ngồi canh bếp từ sớm.
Ba câu móc vào nhau nhờ hai sợi dây: từ "cá" nhắc lại, và "Vì vậy" nối ý. Từ không tô màu thuộc loại khác.
2 🧶 Vì sao cần nối câu
Mun thích cá. Trời mưa. Mẹ đi chợ. Câu nào cũng đúng, nhưng đọc lên thấy rời rạc.
Mun thích cá. Hôm nay mẹ mua cá chiên. Vì vậy, Mun ngồi canh bếp. Đọc lên liền mạch một mạch.
- ✦Một đoạn văn là các câu cùng nói về một chuyện và móc vào nhau. Hôm nay em học hai sợi dây: lặp và nối.
3 🔁 Phép lặp
Hỏi: "Câu này nhắc lại từ nào của câu trước?"
- ✦Phép lặp: dùng lại một từ ngữ ở câu trước, đặt vào câu sau để hai câu dính nhau.
- ✦Từ lặp thường là từ quan trọng, chuyện đang nói tới: cá, chiếc diều, cây bàng.
Tìm từ lặp: Bố tặng em một chiếc diều. Chiếc diều ấy có đuôi dài.
Hướng dẫn giải
4 🔗 Phép nối
Hỏi: "Câu sau nói gì so với câu trước?"
- ✦Phép nối: đặt ở đầu câu sau một từ ngữ chỉ quan hệ ý với câu trước, thường có dấu phẩy theo sau.
- ✦Khác với kết từ nối vế trong một câu (Bài 21, 27): từ ngữ nối này nối câu với câu.
| Quan hệ | Từ ngữ nối | Ví dụ |
|---|---|---|
| Kết quả | Vì vậy, Do đó | Trời mưa to. Vì vậy, đường ngập. |
| Trái ngược | Tuy nhiên, Thế nhưng | Mun sợ nước. Tuy nhiên, nó thích ngắm mưa. |
| Thêm ý | Ngoài ra, Hơn nữa | Lan học giỏi. Ngoài ra, Lan hát hay. |
| Thứ tự | Đầu tiên, Sau đó, Cuối cùng | Đầu tiên, em rửa rau. Sau đó, em nấu canh. |
5 🔍 Mẹo tìm phép liên kết
Dạng bài
Tìm phép liên kết giữa hai câu liền nhau
- 1 Đọc hai câu liền nhau, đừng đọc lẻ từng câu.
- 2 Tìm từ lặp: từ ở câu sau đã có ở câu trước.
- 3 Nhìn đầu câu sau: có từ ngữ chỉ quan hệ như "Vì vậy", "Tuy nhiên" không? Có ⇒ phép nối.
⚠️ Bẫy hay gặp: Một đoạn có thể dùng cả hai phép cùng lúc. Đề hay hỏi "đoạn dùng những phép liên kết nào?", đừng dừng lại khi tìm được một phép.
Hai câu Bố tặng em một chiếc diều. Vì vậy, em rất vui. liên kết bằng phép gì?
Hướng dẫn giải
6 ⚠️ Bẫy hay ra thi
| Dễ nhầm | Thật ra |
|---|---|
| Chọn từ nối chỉ nhìn mặt chữ | Phải nhìn quan hệ ý: "Nam bị ốm. Vì vậy, bạn nghỉ học." đúng; "…. Tuy nhiên, bạn nghỉ học." sai vì không trái ngược. |
| Hai câu cùng đoạn là tự liên kết | Câu lạc ý vẫn rời: "Hôm qua em đọc truyện. Con tàu chạy rất nhanh." không có gì nối. |
| Lặp từ là lỗi | Lặp có chủ ý để nối câu thì tốt. Lặp thừa, dính từ nào cũng lặp mới làm đoạn nhàm. |