Tiếng Việt lớp 5
Bài 36: Ôn đại từ và kết từ
Ôn đại từ (xưng hô, thay thế, nghi vấn; chọn cách gọi hợp người nghe) và kết từ (cặp kết từ, quan hệ); phân biệt hai loại từ này ở mức nâng cao.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
Đại từ và kết từ
1 🗣️ Ôn lại Bài 3, 4: đại từ
Hỏi: "Từ này đứng thay ai, hay đứng ra hỏi gì?"
- ✦Đại từ đứng thay hoặc đứng hỏi: xưng hô (tôi, cậu, nó, họ), thay thế (vậy, thế), nghi vấn (ai, gì, đâu, bao nhiêu).
- ✦Xưng hô phải hợp người nghe và đi thành cặp (con – mẹ, tớ – cậu). Chúng ta gồm người nghe, chúng tôi thì không.
- ✦Dùng đại từ thay từ bị lặp, nhưng người đọc phải biết ngay nó là ai. Đứng trước có hai người thì nó, họ dễ gây nhầm.
2 🔗 Ôn lại Bài 21: kết từ
Hỏi: "Từ này nối cái gì với cái gì, quan hệ gì?"
- ✦Kết từ nối từ với từ, cụm từ với cụm từ, ý với ý: và, nhưng, vì, nên, để, hay, hoặc.
- ✦Có kết từ đi thành đôi, hai nửa phải hợp nghĩa với nhau. Chọn cặp theo quan hệ của hai ý.
| Quan hệ giữa hai ý | Cặp kết từ |
|---|---|
| Nguyên nhân – kết quả | vì… nên… |
| Điều kiện – kết quả | nếu… thì… |
| Trái ngược | tuy… nhưng… |
| Thêm một ý nữa | không những… mà còn… |
3 ⚖️ Phân biệt đại từ và kết từ
Hai loại từ, hai việc khác nhau
| Hỏi | Đại từ | Kết từ |
|---|---|---|
| Từ làm việc gì? | Đứng thay người, việc hoặc đứng hỏi | Nối từ với từ, ý với ý |
| Ví dụ | nó, cậu, vậy, ai, đâu | và, nhưng, vì… nên…, nếu… thì |
| Trả lời câu hỏi | Ai? Cái gì? Ở đâu? (chỉ về ai, cái gì) | Nối gì với gì? Quan hệ gì? |
Dạng bài
Đại từ hay kết từ?
- 1 Hỏi: từ này đứng thay / đứng hỏi (người, việc) hay nối hai thứ?
- 2 Thử bỏ từ đó đi: bỏ mà câu thiếu người, việc được nói tới ⇒ đại từ; bỏ mà hai ý chỉ rời nhau ⇒ kết từ.
- 3 Là kết từ thì hỏi thêm: nối theo quan hệ gì?
⚠️ Bẫy hay gặp: Xếp loại theo việc từ làm, đừng xếp theo vị trí. ai, gì, đâu là đại từ để HỎI; và, nhưng là kết từ để NỐI, dù đứng chỗ nào trong câu.
🐈
Làm mẫu
Xếp loại các từ in đậm: Vì Mun đói nên nó kêu meo meo.
Hướng dẫn giải
Thử tự giải trước nhé!