Tiếng Việt lớp 5
Bài 40: Ôn câu ghép
Ôn cách đếm vế để phân biệt câu đơn (kể cả chủ ngữ, vị ngữ ghép) với câu ghép; ba cách nối vế và quan hệ giữa các vế, ở mức nâng cao.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
Câu ghép
1 🔢 Ôn lại Bài 25: câu đơn, câu ghép
Hỏi: "Có mấy cặp chủ ngữ – vị ngữ?"
- ✦Mỗi cặp chủ ngữ – vị ngữ là một vế. 1 vế ⇒ câu đơn; từ 2 vế ⇒ câu ghép.
- ✦Chủ ngữ ghép (Mẹ và chị đi chợ) hay vị ngữ ghép (Mun ăn rồi ngủ) vẫn chỉ một cặp ⇒ câu đơn. Câu ghép phải có chủ ngữ riêng ở mỗi vế.
2 🔗 Ôn lại Bài 27: cách nối các vế
Ba cách nối, chọn theo quan hệ giữa hai vế
| Cách nối | Dùng khi | Ví dụ |
|---|---|---|
| Một kết từ | và, nhưng, hay, hoặc, vì | Trời sáng nhưng sương còn dày. |
| Cặp kết từ | vì… nên · nếu… thì · tuy… nhưng · không những… mà còn | Nếu trời nắng thì em đi bơi. |
| Dấu câu | phẩy (cùng kể) · hai chấm (giải thích) · chấm phẩy (vế dài) | Mưa tạnh, nắng lên. |
- ✦Hai nửa cặp kết từ luôn đi đôi và nằm trong một câu. Muốn chọn cặp, hỏi: vế sau là kết quả, trái ngược, điều kiện hay ý thêm vào?
3 🔍 Phân tích một câu ghép
Dạng bài
Phân tích câu ghép trong ba bước
- 1 Tìm vị ngữ, rồi tìm chủ ngữ riêng của từng vế, đếm số cặp.
- 2 Xem các vế nối với nhau bằng kết từ, cặp kết từ hay dấu câu.
- 3 Gọi tên quan hệ giữa các vế (nguyên nhân, trái ngược, điều kiện…).
⚠️ Bẫy hay gặp: Có kết từ chưa chắc là câu ghép ("Nam dậy sớm và tập chạy" chỉ có một cặp). Câu ghép cũng chưa chắc có kết từ ("Trời tạnh, nắng lên.").
🥶
Làm mẫu
Phân tích câu: Tuy trời rét nhưng Nam vẫn dậy sớm tập chạy.
Hướng dẫn giải
Thử tự giải trước nhé!