Bài 44: Viết hoa (2): tên người, tên địa lí nước ngoài
Viết đúng tên người, tên địa lí nước ngoài: tên qua âm Hán Việt viết như tên Việt; tên phiên âm trực tiếp viết hoa chữ đầu mỗi bộ phận và nối các tiếng bằng gạch nối.
Sơ đồ tư duy · bấm nhánh để xem
1 👋 Hai kiểu tên nước ngoài
Bấm vào từng nhãn để soi
Cô kể về Bắc Kinh, thủ đô của nước Trung Quốc.
Trên bản đồ, Mát-xcơ-va nằm ở nước Nga.
Nhà bác học Pa-xtơ đã tìm ra cách phòng bệnh dại.
Có tên viết như tên Việt, có tên phải ghi âm lại và dùng gạch nối. Danh từ chung đứng trước (thủ đô, nước, nhà bác học) vẫn viết thường.
2 🏯 Tên qua âm Hán Việt
Hỏi: "Tên này nghe quen như tên Việt không?"
- ✦Tên đã Việt hoá theo âm Hán Việt viết như tên Việt: viết hoa chữ cái đầu mỗi tiếng, không dùng gạch nối.
- ✦Ví dụ địa lí: Bắc Kinh, Thượng Hải, Nhật Bản, Triều Tiên, Ấn Độ, Luân Đôn. Tên nước một tiếng: Pháp, Nga, Đức, Anh.
Tôn Trung Sơn, Khổng Tử, Lỗ Tấn, Mao Trạch Đông. Mỗi tiếng một chữ hoa.
Bắc Kinh, Thượng Hải, Trung Quốc. Không gạch nối, không viết thường chữ nào.
3 🔤 Tên phiên âm trực tiếp
Hỏi: "Tên này có mấy bộ phận, mấy tiếng?"
- ✦Tên ghi âm lại bằng chữ Việt: viết hoa chữ cái đầu của mỗi bộ phận. Các tiếng trong cùng một bộ phận nối bằng gạch nối.
- ✦Tên có nhiều bộ phận thì các bộ phận cách nhau bằng dấu cách.
Tên một bộ phận và nhiều bộ phận
| Tên | Có mấy bộ phận | Cách viết |
|---|---|---|
| Pa-ri (thủ đô Pháp) | 1 bộ phận, 2 tiếng | Pa-ri: nối bằng gạch, chỉ chữ P viết hoa |
| Lê-nin (nhà cách mạng Nga) | 1 bộ phận, 2 tiếng | Lê-nin: chữ n viết thường |
| Mát-xcơ-va (thủ đô Nga) | 1 bộ phận, 3 tiếng | Mát-xcơ-va |
| Niu Y-oóc (thành phố của Mỹ) | 2 bộ phận | Niu Y-oóc: mỗi bộ phận một chữ hoa, cách nhau dấu cách |
4 🔍 Cách nhận ra
Dạng bài
Viết đúng một tên nước ngoài
- 1 Có phải danh từ chung (thủ đô, nước, nhà bác học…)? ⇒ viết thường.
- 2 Tên quen, nghe như tên Việt (Bắc Kinh, Tôn Trung Sơn) ⇒ hoa mỗi tiếng, không gạch nối.
- 3 Tên ghi âm lại (nhiều tiếng, lạ tai) ⇒ nối bằng gạch nối, hoa chữ đầu mỗi bộ phận.
⚠️ Bẫy hay gặp: Không phải tên nước ngoài nào cũng có gạch nối. Bắc Kinh có hai tiếng mà không gạch. Nghe quen như tên Việt thì không gạch nối.
Sửa lỗi: thủ đô pa ri của nước pháp.
Hướng dẫn giải
5 ⚠️ Bẫy hay sai
Sai thường gặp ⇒ đúng
| Sai | Đúng | Vì sao |
|---|---|---|
| Mát-Xcơ-Va | Mát-xcơ-va | Chỉ chữ đầu bộ phận viết hoa |
| Mát xcơ va | Mát-xcơ-va | Thiếu gạch nối |
| Bắc-Kinh | Bắc Kinh | Tên Hán Việt không gạch nối |
| bắc kinh | Bắc Kinh | Tên riêng phải viết hoa |
| Nước Pháp, Thủ Đô Pa-ri | nước Pháp, thủ đô Pa-ri | Danh từ chung viết thường |