CÚ SỐC TỪ TRUNG QUỐC: KHI AI "XÓA SỔ" HÀNG LOẠT NGÀNH ĐẠI HỌC

Một cuộc đại phẫu chưa từng có đang diễn ra trong hệ thống giáo dục đại học Trung Quốc, và thông điệp gửi đến phụ huynh, học sinh rất rõ ràng: Chọn ngành hôm nay là đặt cược vào tương lai 4 năm sau.

Làn sóng "khai tử" ngành học truyền thống

Chỉ trong vài năm qua, hàng loạt trường đại học danh tiếng tại Trung Quốc đã mạnh tay loại bỏ các chuyên ngành từng được coi là "hot". Đại học Tứ Xuyên đơn phương cắt bỏ 39 ngành đào tạo, từ Hóa học vật liệu, Vật lý hạt nhân đến Âm nhạc học và Hoạt hình. Không đứng ngoài cuộc, Đại học Truyền thông Trung Quốc cũng hủy 16 chuyên ngành gồm Dịch thuật, Nhiếp ảnh, Truyện tranh.

Con số biết nói từ Bộ Giáo dục Trung Quốc cho thấy quy mô của cuộc thanh lọc: riêng năm 2024, 1.428 điểm chuyên ngành bị hủy bỏ và 2.220 điểm ngừng tuyển sinh. Nhóm ngành chịu tổn thất nặng nề nhất là Ngoại ngữ, Kiến trúc, Xây dựng - những lĩnh vực từng một thời được săn đón.

AI lên ngôi - Cuộc đua công nghệ bùng nổ

Khoảng trống để lại nhanh chóng được lấp đầy bởi làn sóng công nghệ. Theo Viện Nghiên cứu MyCOS, từ 2020-2024, Trí tuệ nhân tạo (AI) dẫn đầu với 406 ngành mới được cấp phép, kéo theo Kinh tế số, Kỹ thuật sản xuất thông minh và Quản lý Dữ liệu lớn.

Điều đáng chú ý là AI không chỉ dừng ở các trường kỹ thuật. Tháng 9/2025, Đại học Khoa học Công nghệ Nông Lâm Tây Bắc trở thành trường nông lâm đầu tiên thành lập Học viện AI và Robot. Đại học Hà Nam xây dựng 9 học viện "Tân công khoa" xoay quanh AI và Năng lượng mới.

Chiến lược "AI hóa" toàn diện

Các trường top đầu không chỉ mở ngành mới mà còn buộc sinh viên phải tiếp cận AI. Đại học Nam Kinh yêu cầu toàn bộ tân sinh viên học giáo dục đại cương về AI. Đại học Phục Đán tung ra 41 chương trình bằng kép "Ngành X + AI", tham vọng phổ cập tư duy AI cho 100% sinh viên.

Bài học cho phụ huynh và học sinh

Chuyên gia Đại học Công nghệ Phương Đông nhận định: Lịch sử thay đổi ngành học phản ánh chính xác quỹ đạo phát triển công nghiệp. Sau WTO là kinh tế thương mại, thời bất động sản là xây dựng - kiến trúc, bùng nổ internet là máy tính - phần mềm. Hiện tại, ngọn gió đã chuyển sang AI, mạch tích hợp, công nghệ sinh học và năng lượng mới.

Thông điệp rõ ràng: Không có ngành nào "hot" vĩnh viễn. Thứ duy nhất bảo vệ tương lai của con em không phải tên ngành học, mà là khả năng thích nghi và học hỏi không ngừng trước những biến động của thời đại công nghệ.