Cách trích dẫn tài liệu tham khảo APA 7: trong bài, danh mục và tự động trong Word (cập nhật 11/2026)

Cách trích dẫn tài liệu tham khảo APA 7: trong bài, danh mục và tự động trong Word (cập nhật 11/2026)

Trả lời ngay:

• APA 7 có hai phần đi cùng nhau: trích dẫn ngắn trong bài dạng (Tác giả, năm) và danh mục tài liệu tham khảo ở cuối bài. Hai phần phải khớp nhau một – một, nguồn nào nhắc trong bài thì phải có trong danh mục và ngược lại.
• Danh mục APA xếp theo chữ cái của tên tác giả, không đánh số, từ dòng thứ hai của mỗi nguồn thì thụt vào. Mỗi loại nguồn (bài báo khoa học, sách, trang web) có một công thức riêng, và từ ba tác giả trở lên thì trong bài chỉ ghi tác giả đầu cộng "và cộng sự".
• Đừng gõ tay từng trích dẫn: Word (thẻ References) hoặc Zotero làm được tự động. Phần bạn phải tự làm là đọc lại kết quả và kiểm tra nguồn.

Điểm trừ không dính gì tới nội dung

Hãy hình dung một bài tiểu luận mà lập luận chặt, số liệu đúng, bố cục gọn. Giảng viên đọc xong, cầm bút gạch ba dòng ở danh mục tài liệu tham khảo: thiếu năm, quên in nghiêng, và một nguồn có trong danh mục nhưng cả bài không chỗ nào nhắc tới. Ba lỗi đó không liên quan gì đến chuyện bạn hiểu đề hay không, vậy mà vẫn bị trừ điểm. Đó là lý do chúng tôi gọi trích dẫn sai chuẩn là kiểu mất điểm rẻ nhất: chỉ cần học quy tắc một lần.

Tin tốt là APA có quy tắc rất rõ. Tin chưa tốt lắm là phần lớn tài liệu hướng dẫn bạn tìm được viết cho ví dụ tiếng Anh, còn tiểu luận ở Việt Nam trộn cả nguồn Việt, nguồn Anh, báo cáo của tổ chức và văn bản pháp luật. Vì vậy bài này, ngoài công thức, cố gắng đi qua những tình huống bạn thật sự gặp.

Ví dụ trong bài lấy từ bài tiểu luận "Tác động của trí tuệ nhân tạo đến thị trường lao động Việt Nam" mà chúng tôi làm trên LOSAN ngày 28/10/2026, với 16 nguồn tham khảo (xem bài Cách viết tiểu luận bằng AI từ A–Z). Những ví dụ có tên tác giả như "Nguyễn, A. B." là ví dụ minh hoạ tự dựng, không phải nguồn thật, nên đừng tìm chúng trên Google Scholar.

APA 7 có hai phần, và chúng phải khớp nhau

APA 7 gồm hai phần luôn đi cùng nhau:

1. Trích dẫn trong bài: chú thích ngắn ngay sau câu bạn lấy ý của người khác.
2. Danh mục tài liệu tham khảo ở cuối bài: đủ thông tin để người đọc tìm lại được nguồn.

Hãy nghĩ trích dẫn trong bài là cái số điện thoại rút gọn, còn danh mục là danh bạ đầy đủ. Người đọc thấy "(ILO, 2026)" giữa đoạn văn, lật xuống cuối bài, tìm chữ "ILO" hoặc "International Labour Organization" là ra bài báo cáo cụ thể. Nếu số rút gọn không có trong danh bạ, hoặc danh bạ có người mà chưa bao giờ gọi, thì cả hệ thống mất ý nghĩa.

Vì vậy luật quan trọng nhất của APA là: nguồn nào nhắc trong bài thì phải có trong danh mục, và nguồn nào có trong danh mục thì phải được nhắc trong bài. Lỗi này hay xảy ra sau khi sửa bài: xoá đi một đoạn mà quên xoá nguồn của đoạn đó, hoặc thêm một số liệu mới mà quên bổ sung vào danh mục. Cách kiểm đơn giản nhất là in danh mục ra, rồi dò từng dòng với bài, tìm xem tên tác giả ấy xuất hiện ở đâu.

▶ Xem đoạn này trong video: 0:41

Trích dẫn trong bài: sáu trường hợp

Phần này có công thức ngắn, nhưng mỗi trường hợp có một chỗ dễ nhầm. Chúng tôi đi qua theo thứ tự hay gặp.

Diễn giải một tác giả: (Tác giả, năm). Đây là trường hợp thường gặp nhất, vì phần lớn tiểu luận diễn giải ý của người khác chứ ít khi chép nguyên văn. Ví dụ minh hoạ: "Việc làm có xu hướng chuyển dịch sang khu vực dịch vụ (Nguyễn, 2024)." Dấu chấm của câu nằm sau ngoặc đơn chứ không nằm trước.

Trích nguyên văn: thêm số trang. Khi bạn chép nguyên một đoạn trong ngoặc kép, APA cần biết đoạn đó ở trang nào: (Nguyễn, 2024, tr. 15). Nguồn là trang web không có số trang thì không cần, hoặc ghi số đoạn nếu khoa yêu cầu. Nhớ rằng nguyên văn chỉ nên dùng khi cách diễn đạt của chính tác giả quan trọng, còn lại thì diễn giải, như bài Cách diễn giải (paraphrase) trong tiểu luận đã trình bày.

Hai tác giả: nối bằng "&". Trong ngoặc đơn viết (Nguyễn & Trần, 2024). Chú ý khi tên tác giả nằm ngay trong câu, nhiều người viết "Nguyễn và Trần (2024) cho rằng…" bằng chữ "và", còn "&" chỉ dùng trong ngoặc đơn. Đây là quy ước của APA tiếng Anh, khoa bạn có thể chấp nhận một cách thống nhất khác, miễn đừng trộn lẫn.

Từ ba tác giả trở lên: tác giả đầu và "và cộng sự". Ví dụ (Nguyễn và cộng sự, 2024). Đây chính là chỗ APA 7 khác APA 6: APA 6 yêu cầu ghi đủ tên khi có 3 đến 5 tác giả ở lần trích đầu tiên, còn APA 7 rút gọn ngay từ lần đầu. Với tiếng Anh, "và cộng sự" là "et al.". Trong danh mục thì khác: danh mục vẫn liệt kê tác giả đầy đủ (APA 7 cho tới 20 tác giả), nên người đọc vẫn biết hết ai viết bài.

Tác giả là tổ chức: tên tổ chức, có thể kèm viết tắt. Báo cáo của Tổng cục Thống kê thì ghi (Tổng cục Thống kê, 2025). Tổ chức có tên dài và có chữ viết tắt quen thuộc thì APA 7 làm thế này: lần đầu ghi đủ tên, kèm viết tắt trong ngoặc vuông, (International Labour Organization [ILO], 2026); từ lần thứ hai trở đi chỉ ghi (ILO, 2026). Nếu bạn chỉ trích tổ chức đó đúng một lần trong cả bài thì không cần viết tắt, ghi đủ tên là được.

Tên tác giả nằm trong câu: năm đặt ngay sau tên. Ví dụ minh hoạ: "Nguyễn (2024) cho rằng việc làm chuyển dịch sang khu vực dịch vụ." Cách này tiện khi bạn muốn nhấn mạnh người nói, hoặc đối chiếu hai nguồn: "Trong khi Nguyễn (2024) nhấn mạnh X, Trần (2023) lại cho rằng Y." Lúc này ngoặc đơn chỉ bao quanh năm.

Còn một chuyện riêng của Việt Nam: tên người Việt, họ đứng đầu nhưng tên gọi lại là tên cuối. APA gốc ghi họ trước (Nguyễn, A. B.), nhưng nhiều khoa quy định ghi đủ họ tên hoặc ghi theo tên. Chuyện này khoa quyết định, nên hãy xem mẫu của khoa trước khi viết và cứ giữ một kiểu xuyên suốt bài.

▶ 1:07

Ví dụ thật: đổi một đoạn từ [2] sang APA

Lý thuyết dễ quên, nên chúng tôi lấy một câu trong bài tiểu luận ví dụ. Trên LOSAN, câu đó trông như sau:

ILO ước tính khoảng 11,5 triệu lao động Việt Nam đang làm công việc có khả năng chịu tác động của AI tạo sinh [2].

Số [2] trỏ tới mục thứ hai trong danh mục: bài của International Labour Organization, ngày 15/4/2026, về trí tuệ nhân tạo tạo sinh và hàng triệu việc làm ở Việt Nam. Để đổi sang APA 7, bạn làm ba việc.

Một, thay số bằng tác giả và năm. Lần đầu nhắc tổ chức này trong bài, ghi đủ tên kèm viết tắt: (International Labour Organization [ILO], 2026). Những lần sau chỉ ghi (ILO, 2026).

Hai, kiểm tra xem tổ chức này còn nguồn nào cùng năm không. Trong danh mục 16 nguồn của chúng tôi, ILO có hai bài cùng năm 2026: bài ngày 15/4 và một bài ngày 8/7 về việc AI có thể ảnh hưởng gần 80 triệu lao động ở khu vực ASEAN. Khi cùng một tác giả có hai nguồn cùng năm, APA yêu cầu thêm chữ cái sau năm để người đọc phân biệt: 2026a và 2026b, xếp theo thứ tự chữ cái của tên bài (bỏ qua mạo từ đầu như "A", "The"). Với hai tên bài ở đây, bài tiếng Anh AI may affect… đứng trước nên là 2026a, bài tiếng Việt Trí tuệ nhân tạo tạo sinh… là 2026b. Khi đó câu trên thành (International Labour Organization [ILO], 2026b), rồi những lần sau (ILO, 2026b). Bạn nhớ phải thêm cả chữ a, b vào mục tương ứng ở danh mục.

Ba, đảm bảo mục đó có trong danh mục theo đúng công thức mà phần sau sẽ nói. Danh mục của LOSAN đã có link, nên bước này gần như xong.

Đây cũng là ví dụ cho thấy vì sao không nên đổi số bằng chức năng tìm và thay thế hàng loạt: có chỗ cần a, b, có chỗ cần viết tắt, có chỗ phải thêm số trang. Đổi bằng tay, từng chỗ một, và đọc lại câu xung quanh.

▶ 3:05

Danh mục tài liệu tham khảo: ba loại nguồn hay gặp

Danh mục có công thức riêng cho từng loại nguồn. Bạn không cần nhớ hết, chỉ cần biết mỗi công thức chia thành bốn câu hỏi: ai viết, viết khi nào, tên là gì, tìm ở đâu.

Bài báo khoa học:

Tác giả. (Năm). Tên bài. Tên tạp chí, tập(số), trang đầu–trang cuối. https://doi.org/…

Ví dụ minh hoạ: Nguyễn, A. B., & Trần, C. D. (2024). Tên bài báo ở đây. Tên tạp chí, 12(3), 45–58. https://doi.org/10.xxxx/xxxxx

Chỗ hay sai: in nghiêng đúng chỗ. Tên tạp chí và số tập in nghiêng, số trong ngoặc và số trang thì không. DOI viết thành đường dẫn đầy đủ bắt đầu bằng https://doi.org/, không viết "doi:" như thời APA 6.

Sách:

Tác giả. (Năm). Tên sách. Nhà xuất bản.

Ví dụ minh hoạ: Nguyễn, A. B. (2022). Tên sách ở đây. Nhà xuất bản ABC.

APA 7 bỏ địa điểm nhà xuất bản, tức không còn ghi "Hà Nội:" trước tên nhà xuất bản như APA 6. Sách tái bản thì ghi lần xuất bản trong ngoặc ngay sau tên sách, ví dụ (xuất bản lần 2), vẫn không in nghiêng phần ngoặc.

Trang web, báo cáo của tổ chức, báo mạng:

Tác giả hoặc tổ chức. (Năm, ngày tháng). Tên bài. Tên trang. Đường link

Ví dụ dựng từ danh mục thật của chúng tôi (tên bài rút gọn, link để trống): International Labour Organization. (2026, ngày 15 tháng 4). Trí tuệ nhân tạo tạo sinh có thể làm thay đổi hàng triệu việc làm tại Việt Nam… Đường link. Khi tên tổ chức trùng với tên trang, như ILO đăng trên trang của ILO, thì bỏ phần "Tên trang" để khỏi lặp. Nếu thêm a, b theo mục trước, nó nằm sau năm: (2026b, ngày 15 tháng 4).

Với bài đăng trên báo mạng, thông lệ APA là in nghiêng tên báo thay cho tên bài: Tác giả. (Ngày). Tên bài. Tên báo. Link. Danh mục trong video và trong LOSAN in nghiêng tên bài cho đơn giản; nếu khoa bạn chấm kỹ đến mức này thì chỉnh theo mẫu của khoa. Nguồn không có tác giả cá nhân thì dùng tên tổ chức hoặc tên báo, không ghi "Khuyết danh". Nguồn không có ngày thì ghi (n.d.), viết tắt của "no date", ở chỗ năm.

Danh mục xếp thế nào: A→Z, không số, thụt lề treo

Ba quy tắc trình bày áp dụng cho cả danh mục, bất kể loại nguồn:

• Xếp theo thứ tự chữ cái của tên tác giả. Không xếp theo thứ tự trích trong bài, không xếp theo ngày.
• Không đánh số. Danh mục có số thứ tự là kiểu của IEEE chứ không phải APA.
• Thụt lề treo: dòng đầu của mỗi nguồn sát lề trái, từ dòng thứ hai trở đi thụt vào. Nhờ vậy mắt người đọc dò được tên tác giả theo cột dọc.

Thử áp vào danh mục của bài ví dụ. Trên LOSAN, Cục Thống kê đứng số 1 và International Labour Organization số 2, vì đó là thứ tự trích trong bài. Khi bỏ số và xếp lại theo chữ cái, nhóm tác giả bắt đầu bằng chữ B (Báo Nhân dân, Báo tin tức, Bộ Chính trị) lên đầu, rồi tới Chính phủ, Cục Thống kê, International Labour Organization (2026a và 2026b)…, còn World Bank xuống gần cuối. Cùng một tác giả nhiều nguồn thì xếp theo năm, cũ trước, mới sau.

Có hai điều cần để mắt khi xếp. Một, tiếng Việt có dấu: dùng chức năng sắp xếp tự động của Word hoặc Excel đôi khi cho kết quả lệch với thứ tự bảng chữ cái tiếng Việt, nên nhìn lại một lượt. Hai, bài viết trộn nguồn tiếng Anh và tiếng Việt thì chỉ cần xếp chung theo chữ cái, trừ khi khoa yêu cầu tách phần.

▶ 1:50

Trích dẫn tự động trong Word

Một bài 16 nguồn mà gõ tay thì dễ sót. Word có sẵn công cụ trích dẫn trong thẻ References (Tham chiếu).

Các bước:

1. Trong thẻ References, ở ô Style chọn APA.
2. Mỗi lần cần trích, bấm Insert Citation (Chèn trích dẫn), chọn Add New Source (Thêm nguồn mới), rồi điền tác giả, năm, tên bài. Word chèn trích dẫn đúng chỗ con trỏ. Lần sau trích lại nguồn đó, chỉ cần chọn từ danh sách.
3. Cuối bài, bấm Bibliography (Thư mục), chọn một kiểu. Word tự tạo danh mục và xếp theo chữ cái.
4. Thêm hay xoá nguồn thì bấm cập nhật danh mục là xong.

Có ba chỗ nên kiểm sau khi Word làm xong. Thứ nhất, kiểu APA trong Word có thể là bản APA 6 hoặc APA 7 tuỳ phiên bản, và bản cũ vẫn ghi địa điểm nhà xuất bản hay dùng "et al." theo quy tắc cũ; hãy đọc kết quả với công thức ở trên. Thứ hai, nguồn là tổ chức thì khi thêm nguồn mới phải đánh dấu đó là tác giả tập thể, không thì Word tách tên tổ chức thành họ và tên như tên người. Thứ ba, chữ in nghiêng và dấu tiếng Việt đôi khi hỏng khi bạn dán từ nơi khác, nên đọc một lượt.

Nếu bạn dùng nhiều nguồn trong nhiều bài, phần mềm quản lý tài liệu như Zotero là lựa chọn lâu dài: lấy thông tin nguồn từ trang web chỉ bằng một cú bấm vào tiện ích trình duyệt, và chèn trích dẫn vào Word qua một thanh công cụ riêng. Zotero có kiểu APA 7 mới, nhưng thông tin lấy tự động vẫn có chỗ thiếu (ngày đăng, tác giả tổ chức), nên bước cuối vẫn là bạn đọc lại.

▶ 2:30

APA 7 trên LOSAN: làm được gì, bạn còn phải làm gì

Trong luồng AI Viết Tiểu Luận, chuẩn trích dẫn được chốt ngay ở bước tiêu chí. Với đề tài ví dụ, AI đề xuất APA 7; đề của khoa yêu cầu chuẩn khác thì bạn sửa ngay ở đó, trước khi AI bắt đầu tra nguồn.

Khi bài viết xong, danh mục tài liệu tham khảo được định dạng theo APA 7: có tác giả, ngày đăng, tên bài in nghiêng và link để bạn bấm kiểm tra.

Có một chỗ LOSAN khác APA chuẩn, và chúng tôi muốn bạn biết rõ trước khi nộp. Trong thân bài, mỗi ý mượn được gắn một số trong ngoặc vuông như [2], trỏ về nguồn trong danh mục. Danh mục thì đánh số theo thứ tự trích. APA chuẩn không làm vậy: trong bài là (Tác giả, năm), còn danh mục xếp A→Z và không có số. Vì thế trước khi nộp, bạn làm hai việc:

1. Đổi các số trong ngoặc vuông thành (Tác giả, năm), như ví dụ phía trên: [2] thành (International Labour Organization [ILO], 2026b) rồi (ILO, 2026b).
2. Xếp lại danh mục theo chữ cái và bỏ số thứ tự.

Chúng tôi đã nói thẳng chuyện này trong video và để vào đây, vì chuyện "gần giống APA" mà không nói rõ là kiểu làm bạn mất điểm. Đây cũng là lúc tốt để bấm từng link và đọc lại nguồn một lần, theo bài Cách kiểm tra nguồn tham khảo có thật không.

5 lỗi APA hay gặp, kèm ví dụ

1. Trong bài và danh mục không khớp. Ví dụ minh hoạ: trong bài có (Trần, 2023) nhưng danh mục chỉ có Trần, B. (2022). Năm khác nhau thì giảng viên coi đây là hai nguồn khác, và một trong hai bị thiếu. Cách tránh: sau khi chốt bản cuối, dò từng trích dẫn trong bài xuống danh mục, rồi dò ngược lại.

2. Thiếu năm hoặc ngày đăng. Nguồn thật sự không ghi năm thì APA cho phép ghi "không ngày" (n.d.): Nguyễn, A. B. (n.d.). Tên bài. Link. và trong bài là (Nguyễn, n.d.). Nhưng trước khi dùng n.d., hãy lướt cuối trang, phần giới thiệu, hay mã nguồn trang web, vì nhiều trang có ngày nhưng nằm ở chỗ khó thấy. Nguồn nào cũng n.d. thì thường là dấu hiệu bạn đang dùng nguồn yếu.

3. Quên in nghiêng. Tên sách, tên tạp chí, số tập: in nghiêng. Tên bài báo khoa học thì không. Nhiều bạn in nghiêng tất cả hoặc không in nghiêng gì. Dán nội dung từ web vào Word còn làm mất định dạng này, nên hãy kiểm lại sau cùng.

4. Link chết, hoặc dẫn về trang chủ. Link phải mở được và dẫn đúng bài. Ví dụ ghi https://www.tenbao.vn thay cho đường dẫn của bài viết là chưa đủ để người đọc tìm lại. Dán lại link vào trình duyệt ẩn danh để thử.

5. Ghi đủ tên mọi tác giả trong bài. Bài có năm tác giả mà trong bài ghi (Nguyễn, Trần, Lê, Phạm & Hoàng, 2024) là sai theo APA 7. Chỉ cần (Nguyễn và cộng sự, 2024). Danh mục mới ghi đủ tên.

▶ 3:45

Tóm lại

Bốn ý để nhớ, đúng như phần tổng kết của video: APA 7 có hai phần phải khớp nhau; trích dẫn trong bài là tác giả và năm; danh mục có công thức riêng cho từng loại nguồn và xếp A→Z; để Word hoặc AI lo phần định dạng, còn bạn lo phần kiểm tra. Nếu chỉ còn mười phút trước giờ nộp, hãy dành chúng cho lỗi số 1 và số 4, vì đó là hai lỗi giảng viên bắt được nhanh nhất khi chỉ cần lướt qua.

▶ 4:21

Câu hỏi thường gặp

APA 6 và APA 7 khác nhau ở chỗ nào hay gặp nhất? Ở trích dẫn trong bài, APA 7 dùng "và cộng sự" ngay từ ba tác giả trở lên, còn APA 6 yêu cầu ghi đủ tên ở lần đầu khi có 3 đến 5 tác giả. Ở danh mục, APA 7 bỏ địa điểm nhà xuất bản khi ghi sách, và ghi DOI dạng đường dẫn https://doi.org/….

Danh mục APA có đánh số không? Không. Danh mục xếp theo chữ cái của tên tác giả. Đánh số theo thứ tự trích là kiểu của IEEE.

Tác giả người Việt ghi họ hay tên? APA gốc ghi họ, nhưng nhiều khoa ở Việt Nam yêu cầu ghi đủ họ tên. Theo mẫu của khoa và giữ một kiểu xuyên suốt.

Một tổ chức có hai báo cáo cùng năm thì ghi sao? Thêm chữ a, b sau năm, ở cả trích dẫn trong bài và danh mục, ví dụ (ILO, 2026a) và (ILO, 2026b). Thứ tự a, b theo thứ tự chữ cái của tên bài.

Xem thêm

• Video gốc: Cách trích dẫn APA 7 tự động trong bài luận
• Cách viết tiểu luận bằng AI từ A–Z
• Cách viết tiểu luận không bị đạo văn
• Cách kiểm tra nguồn tham khảo có thật không
• Cách tìm tài liệu tham khảo cho tiểu luận
• 7 lỗi trích dẫn APA, IEEE sinh viên hay mắc và cách sửa

Muốn có sẵn danh mục APA 7 với link thật cho đề tài của mình thì thử luồng AI Viết Tiểu Luận trên LOSAN. Đăng ký kênh YouTube LOSAN AI để xem các video tiếp theo.

Bài viết cập nhật 03/11/2026. Nhiều khoa có mẫu trích dẫn riêng; luôn xem mẫu của khoa trước khi nộp. Các ví dụ có tên "Nguyễn, A. B." là ví dụ minh hoạ tự dựng.