ĐCVHVN - chương 1

So sánh khái niệm văn hóa theo nghĩa rộng và theo nghĩa hẹp. Phân tích mối liên hệ giữa hai cách hiểu này với bản chất của văn hóa.

Giải thích vì sao không thể đồng nhất khái niệm văn hóa với văn minh, văn hiến và văn vật. Đưa ra các ví dụ thích hợp để làm rõ.

Trình bày các đặc trưng cơ bản của văn hóa gồm tính hệ thống, tính giá trị, tính nhân sinh và tính lịch sử. Mỗi đặc trưng cần được minh họa bằng một ví dụ phù hợp.

Phân tích chức năng tổ chức xã hội của văn hóa thông qua trường hợp cơ chế hội đồng kỳ mục và hương ước trong làng xã truyền thống Việt Nam.

Giải thích cách văn hóa thực hiện chức năng điều chỉnh xã hội khi xuất hiện hành vi lệch chuẩn hoặc xung đột giá trị trong cộng đồng.

Phân tích vai trò của văn hóa trong giao tiếp xã hội. Giải thích vì sao các hình thức chào hỏi, trang phục, nghi lễ và ký hiệu có thể trở thành biểu tượng văn hóa.

Lập luận về cơ sở hình thành hai loại hình văn hóa gốc nông nghiệp và văn hóa gốc du mục. Phân tích ảnh hưởng của môi trường tự nhiên đến phương thức sinh sống và lối sống của hai loại hình này.

So sánh tư duy trọng tình và tư duy cá nhân trong văn hóa gốc nông nghiệp với tư duy cá nhân mạnh mẽ, lý tính và chủ nghĩa thành công trong văn hóa gốc du mục.

Phân tích những dấu ấn của văn hóa gốc nông nghiệp còn tồn tại trong bối cảnh Việt Nam hiện đại. Đưa ra ví dụ từ tổ chức cộng đồng, quan hệ với tự nhiên và đời sống tâm linh.

Giải thích vì sao không nên đồng nhất văn minh với toàn bộ nền văn hóa. Phân tích bốn yếu tố gắn với văn minh theo cách tiếp cận của F. Ăngghen.

Trình bày ý nghĩa của tính lịch sử đối với việc bảo tồn và phát triển văn hóa Việt Nam. Đề xuất hai giải pháp cụ thể để chuyển giá trị lịch sử thành nguồn động lực phát triển hiện đại.

Phân tích định vị văn hóa Việt Nam theo ba yếu tố thời gian văn hóa, không gian văn hóa và chủ thể văn hóa.

Giải thích mối liên hệ giữa cội nguồn chung và tính đa dạng của văn hóa Việt Nam thông qua việc phân tích các dân tộc cùng chia sẻ nguồn gốc Indonesien.

Phân tích các điều kiện tự nhiên, xã hội và kinh tế đã tạo nên đặc trưng văn hóa của vùng Tây Bắc.

So sánh văn hóa Việt Bắc với văn hóa Bắc Bộ về điều kiện tự nhiên, tổ chức cộng đồng, kinh tế và biểu hiện văn hóa nổi bật.

Phân tích vì sao điều kiện tự nhiên khắc nghiệt của Trung Bộ góp phần tạo nên đặc trưng bảo lưu, kết tinh và giao thoa trong văn hóa Trung Bộ.

Phân tích mối quan hệ giữa điều kiện tự nhiên, tổ chức làng buôn và tín ngưỡng đa thần trong văn hóa Tây Nguyên.

Giải thích sự hình thành các đặc trưng văn hóa Nam Bộ từ quá trình khai phá muộn, cư dân di cư và sự hiện diện của nhiều nhóm tôn giáo, tín ngưỡng.

Chọn hai vùng văn hóa Việt Nam và so sánh cách điều kiện tự nhiên, kinh tế, tôn giáo và nghệ thuật tác động đến bản sắc văn hóa của mỗi vùng. Nêu một điểm chung và một điểm khác biệt.

Xây dựng một đề xuất thực tiễn nhằm bảo tồn và phát huy văn hóa Việt Nam trong điều kiện đô thị hóa, toàn cầu hóa và công nghệ hóa. Đề xuất phải dựa trên các đặc trưng của văn hóa và các chức năng cơ bản của văn hóa.