Nội tiết bài 5,6

2 tuyến nằm ở mặt trước tuyến giáp

4 tuyến nằm ở mặt sau tuyến giáp (2 ở cực trên, 2 ở cực dưới)

6 tuyến phân bố rải rác quanh khí quản

4 tuyến nằm hoàn toàn trong nhu mô tuyến giáp

60 × 30 × 20 mm

6 × 3 × 2 mm

1 × 0,5 × 0,3 mm

10 × 5 × 4 mm

Là 1 polypeptide gồm 84 acid amin, trọng lượng phân tử 9500

Là 1 steroid được tổng hợp từ cholesterol

Là 1 glycoprotein gồm 2 chuỗi alpha và beta

Là 1 polypeptide có 51 acid amin

Ức chế tế bào hủy xương, kích thích tạo xương

Làm tăng giải phóng calci từ xương vào máu thông qua tác động lên tế bào xương, tế bào tạo xương và tế bào hủy xương

Chỉ tác động trực tiếp lên tế bào hủy xương

Làm giảm hoạt động của bơm calci trên màng tế bào xương

Tăng bài xuất Ca++, tăng tái hấp thu PO₄³⁻

Giảm bài xuất Ca++ ở thận, tăng tái hấp thu Ca++ và Mg++ ở ống lượn xa và ống góp

Làm tăng tái hấp thu phosphat ở ống lượn gần

Giảm tái hấp thu Mg++ ở ống lượn xa

Calcitonin

1,25 - dihydroxycholecalciferol (vitamin D3 hoạt hóa)

Insulin

Glucagon

Nồng độ phosphat trong máu

Nồng độ Ca++ máu theo cơ chế điều hòa ngược

Hormon vùng dưới đồi

Hệ thần kinh thực vật

Gõ vào điểm giữa đường nối ống tai ngoài với mép môi gây co cơ mặt

Đặt ga-rô vào cánh tay gây co cứng bàn tay, ngón tay chụm lại như bàn tay người đỡ đẻ

Tiêm calci vào tĩnh mạch gây hết co cứng cơ

Chụp X-quang xương phát hiện hốc

Vì tuyến này tiết ra hormone quan trọng cho chuyển hóa đường

Vì nhược năng tuyến cận giáp có thể gây co thắt thanh quản dẫn đến ngạt thở và tử vong

Vì tuyến này không thể cắt bỏ trong bất kỳ trường hợp nào

Vì tuyến này kiểm soát huyết áp

Ca++ máu giảm < 7 mg%, PO₄³⁻ máu tăng 6-8 mg%, PTH máu giảm

Ca++ máu tăng 15-20 mg%, PO₄³⁻ máu giảm 1-2 mg%

Cả Ca++ và PO₄³⁻ máu đều tăng

Ca++ máu bình thường, PTH máu tăng

Xương đau, biến dạng, dễ gãy

Sỏi thận do tích tụ Ca++ và PO₄³⁻ ở ống thận

Ca++ máu giảm < 7 mg%

X quang xương trong, có nhiều hốc

Tăng (bình thường < 50 pg/ml)

Giảm

Không thay đổi

Bình thường

Thể acini

Đảo Langerhans

Nang tuyến

Tiểu thùy

Tế bào A (alpha), chiếm 20%

Tế bào B (beta), chiếm 60-75%

Tế bào D (delta), chiếm 10%

Tế bào F, chiếm 1%

Gồm 2 chuỗi polypeptide với 51 acid amin, trọng lượng phân tử 5808 Dalton

Là 1 polypeptide gồm 84 acid amin

Là 1 polypeptide gồm 29 acid amin

Là 1 polypeptide gồm 14 acid amin

Thụ thể liên kết với enzyme tyrosine kinase

Thụ thể liên kết với protein G

Thụ thể nội bào (cytosolic)

Thụ thể ionotropic

GLUT-1

GLUT-2

GLUT-4

GLUT-5

Kích thích tân tạo glucose tại gan

Kích thích enzyme glycogen synthase (GS) tổng hợp glycogen tại gan

Tăng phân giải glycogen tại gan

Giảm tổng hợp acid béo từ glucose tại gan

Lipoprotein lipase

Hormone sensitive lipase (HSL)

Glucokinase

Glycogen phosphorylase

Hạ đường huyết nặng

Nhiễm toan ceton máu

Tăng tổng hợp glycogen tại gan

Hạ acid béo tự do trong máu

Nồng độ acid amin máu

Hệ thần kinh thực vật

Nồng độ glucose máu theo cơ chế điều hòa ngược

Hormon vùng dưới đồi

Là 1 polypeptide gồm 29 acid amin, trọng lượng phân tử 3485 Dalton

Là 1 polypeptide gồm 51 acid amin

Là 1 polypeptide gồm 84 acid amin

Là 1 polypeptide gồm 14 acid amin

Hoạt hóa enzyme glycogen synthase để tổng hợp glycogen

Tăng tạo AMPc, hoạt hóa phosphorylase dẫn đến phân giải glycogen và tân tạo glucose

Ức chế enzyme G-6-Pase tại gan

Ức chế tân tạo glucose

Glucose máu > 180 mg/dL

Glucose máu < 70 mg/dL

Glucose máu = 100-110 mg/dL

Glucose máu > 126 mg/dL

Tế bào A (alpha)

Tế bào B (beta)

Tế bào D (delta)

Tế bào F

Cơ chế bệnh sinh chủ yếu là đề kháng insulin tại mô đích

Do phá hủy tế bào beta tụy bởi kháng thể tự miễn, dẫn đến thiếu hụt insulin tuyệt đối

Thường gặp ở bệnh nhân lớn tuổi và béo phì

Được chẩn đoán lần đầu trong thời kỳ mang thai

Khoảng 10%

Khoảng 50%

Khoảng 90%

Khoảng 99%

Tuần 8-12

Tuần 24-28

Tuần 36-40

Trước khi mang thai

HbA1c ≥ 6,5%

HbA1c ≥ 5,0%

HbA1c ≥ 7,5%

HbA1c ≥ 10%

Tăng đường huyết mạn tính

Hạ đường máu, đặc biệt khi đói

Tăng huyết áp và nhịp tim nhanh

Đa niệu và khát nhiều