Viết custom instructions (chỉ dẫn) cho ChatGPT và AI khác: mẫu 6 dòng cho khoá luận và công việc, và 5 thứ đừng đưa vào (cập nhật 11/2026)

Viết custom instructions (chỉ dẫn) cho ChatGPT và AI khác: mẫu 6 dòng cho khoá luận và công việc, và 5 thứ đừng đưa vào (cập nhật 11/2026)

Trả lời ngay:

• Custom instructions (chỉ dẫn tuỳ chỉnh) là đoạn chữ bạn viết một lần để AI đọc ở đầu mỗi cuộc trò chuyện, khỏi phải dặn lại chuẩn trích dẫn, giọng văn, điều cấm. Mỗi app gọi một tên: custom instructions, project instructions, Gems…, nhưng cách viết giống nhau.
• Một chỉ dẫn tốt gồm 6 dòng: mục tiêu, người đọc, chuẩn trình bày, giọng văn, điều cấm, và việc cần làm khi thiếu thông tin. Bài này có hai mẫu đầy đủ (khoá luận và công việc) để bạn chép.
• Đừng đưa vào chỉ dẫn năm thứ: việc của từng lần, tài liệu dài, số liệu hay đổi, thông tin bí mật, và câu chung chung kiểu "viết hay vào". Những thứ đó có chỗ khác để đặt.

Lần nào mở chat mới cũng phải dặn lại

Hôm nay bạn mở chat mới và lại gõ: "dùng APA 7", "viết thành đoạn văn", "đừng bịa nguồn". Tuần sau gõ lại y hệt, và có hôm quên một câu là AI trả về đoạn đầy gạch đầu dòng kèm một nguồn nghe rất thật nhưng không tồn tại. Cách gọn nhất là viết các dặn dò đó thành một đoạn ngắn, một lần, rồi để AI tự đọc mỗi lần bắt đầu. Bài này đi qua cách viết đoạn đó: nó là gì, gồm những dòng nào, thứ gì không nên nhét vào, và nó hoạt động ra sao trên LOSAN.

▶ 0:00

Chỉ dẫn cho AI (custom instructions) là gì

Chỉ dẫn là đoạn chữ AI đọc trước yêu cầu cụ thể của bạn. Nó trả lời những câu mà lần nào bạn cũng phải nói: bạn đang làm gì, ai đọc kết quả, trình bày theo chuẩn nào, giọng nào, điều gì tuyệt đối không được làm.

Mỗi sản phẩm đặt một tên khác nhau, nên khi bạn tìm trong cài đặt có thể gặp:

• Custom instructions (chỉ dẫn tuỳ chỉnh): áp cho mọi cuộc chat của bạn, thường nằm trong phần cá nhân hoá.
• Project instructions hay mô tả dự án: áp cho các cuộc chat trong một dự án.
• Gems và những tên tương tự: một "trợ lý" đã được dặn sẵn.

Mỗi app có ô nhập và giới hạn độ dài riêng, nên hãy xem giao diện app của bạn. Một cách phân biệt nhanh: nếu bạn thấy mình sắp viết "lần này", thì đó là yêu cầu của lần đó, không phải chỉ dẫn. Chỉ dẫn là những thứ đúng cả khi bạn mở chat vào tuần sau.

▶ 0:52

Mẫu chỉ dẫn 6 dòng

Chúng tôi dùng khung 6 dòng. Mỗi dòng trả lời một câu hỏi cụ thể:

Dòng 6 hay bị bỏ qua nhưng lại là dòng đáng tiền nhất. Nếu không dặn, AI có xu hướng lấp chỗ trống bằng thứ nghe hợp lý. Khi bạn dặn "thiếu thì ghi [cần nguồn] hoặc hỏi lại", chỗ trống thành một dấu hiệu bạn nhìn thấy được, thay vì một con số lẫn trong đoạn văn. Chúng tôi viết kỹ hơn về hướng này ở bài Giảm AI bịa: cho phép nói "không biết".

Mẫu cho khoá luận

Đây là mẫu trong mô tả video, bạn chép vào ô chỉ dẫn rồi sửa đề tài thành của mình:

Mục tiêu: khoá luận "Tác động của AI đến thị trường lao động Việt Nam", đang viết chương 1.
Người đọc: hội đồng chấm khoá luận ngành kinh tế.
Chuẩn trình bày: trích dẫn APA 7, dạng (Tác giả, năm); viết thành đoạn văn, không gạch đầu dòng.
Giọng văn: học thuật, ngôi thứ ba, không cảm thán, không xưng "chúng ta".
Điều cấm: không bịa nguồn, không bịa số liệu.
Khi thiếu thông tin: ghi [cần nguồn] tại chỗ, hoặc hỏi lại mình.

Nếu bạn cần biết APA 7 viết thế nào để dặn cho đúng, xem bài Cách trích dẫn APA 7.

Mẫu cho công việc (công ty giả định)

Mẫu này dựng cho trà Gió, một công ty giả định để minh hoạ, không phải doanh nghiệp thật:

Mục tiêu: báo cáo Q4, kế hoạch 2027 và nội dung chiến dịch cuối năm của trà Gió (công ty giả định).
Người đọc: trưởng phòng; nội dung gửi khách thì là khách mua lẻ 25–40 tuổi.
Chuẩn trình bày: gọi khách quen là "thành viên Hội Gió", không gọi "VIP"; mỗi đoạn tối đa 4 câu.
Giọng văn: thân thiện, gọn; thương hiệu xưng "Gió", gọi khách là "bạn".
Điều cấm: không hứa với khách về giá, quà hay ngày giao khi chưa có xác nhận.
Khi thiếu thông tin: hỏi lại mình, hoặc để trống dạng [cần xác nhận].

Cần mẫu cho việc khác thì giữ nguyên 6 dòng, đổi nội dung. Phần cách viết yêu cầu cho từng lần nằm ở bài Cách viết prompt cho AI: 6 kỹ thuật, còn chỉ dẫn là phần nền đứng sau các prompt đó.

▶ 1:30

5 thứ đừng đưa vào chỉ dẫn

Chỉ dẫn càng dài càng khó đọc, kể cả với AI. Dưới đây là năm thứ nên để ra ngoài, và nên để ở đâu thay vào:

Lưu ý riêng: nếu chỉ dẫn có dòng "giá túi 100 g là 85.000 đồng" (ví dụ tự dựng), ba tháng sau giá đổi mà quên sửa, mọi câu trả lời khách sẽ mang số cũ rất tự tin. Còn bí mật như mật khẩu, số tài khoản, thông tin khách thì đừng viết vào, vì chỉ dẫn là thứ bạn viết một lần rồi quên.

Về câu chung chung: "viết hay vào", "chuyên nghiệp nhé", "đừng dài dòng". Chúng không sai, nhưng AI hiểu theo nghĩa trung bình nhất, nên kết quả cũng trung bình. So với đó, "mỗi đoạn tối đa 4 câu" kiểm tra được ngay bằng mắt. Quy tắc dễ nhớ: một dòng chỉ dẫn tốt là dòng mà bạn có thể trả lời "AI có làm đúng không" bằng có hoặc không.

▶ 2:29

Có và không có chỉ dẫn: so thế nào cho công bằng

Video so cùng một câu hỏi trên AI thật, một lần không có chỉ dẫn, một lần có. Hai khung hình dưới đây lấy từ video. Chúng tôi không chép lại nguyên văn câu trả lời, vì kết quả mỗi lần chạy mỗi khác; tốt hơn là bạn tự làm phép so này với đề tài của chính mình, và biết nên nhìn vào đâu.

Ví dụ 1: một đoạn khoá luận theo APA

Câu hỏi so (bạn có thể dùng y nguyên): "Viết một đoạn mở đầu chương 1 về tác động của AI đến việc làm ở Việt Nam."

Chạy hai lần trong hai cuộc chat mới: lần một không có chỉ dẫn, lần hai có mẫu khoá luận ở trên. Khi đọc kết quả, nhìn vào năm chỗ:

1. Có gạch đầu dòng không, hay là đoạn văn liền mạch?
2. Có trích dẫn dạng (Tác giả, năm) không? Hãy tự kiểm tra từng nguồn có thật hay không.
3. Giọng văn có cảm thán hoặc xưng "chúng ta" không?
4. Có con số nào không kèm nguồn không?
5. Chỗ AI không có thông tin, nó bịa hay ghi [cần nguồn]?

Chỉ dẫn chỉ giảm nguy cơ bịa nguồn chứ không loại bỏ, nên bạn vẫn phải kiểm tra từng nguồn, như bài Cách kiểm tra nguồn tham khảo có thật không hướng dẫn.

▶ 3:17

Ví dụ 2: trả lời khách mà không hứa bừa

Câu hỏi so: một tin nhắn khách (tự dựng cho trà Gió) như "Mình đặt hôm nay thì khi nào nhận được hàng, có giảm giá không?" Trong chỉ dẫn mẫu có dòng "không hứa về giá, quà hay ngày giao khi chưa có xác nhận".

Chỗ cần nhìn khi so:

1. Câu trả lời có nêu một ngày giao hoặc một mức giảm cụ thể không? Nếu bạn chưa xác nhận điều đó, đó là lời hứa AI tự tạo ra.
2. Có để [cần xác nhận] hoặc hỏi lại bạn ở chỗ chưa biết không?
3. Xưng hô có đúng không: "Gió" và "bạn", và có gọi khách quen là "thành viên Hội Gió" không?
4. Mỗi đoạn có quá 4 câu không?

Người gửi cuối cùng vẫn là bạn. Hãy đọc từng câu trước khi bấm gửi.

▶ 4:15

Trên LOSAN: mô tả dự án

Trên LOSAN, chỗ tương ứng là mô tả dự án. Khi tạo hoặc sửa một dự án, bạn thấy ô Mô tả (tuỳ chọn), tối đa 500 ký tự. Chúng tôi kiểm trong code và thấy các điều sau:

• Khi cuộc chat nằm trong một dự án có mô tả, mô tả đó được đưa vào phần ngữ cảnh mà AI nhận cùng tin nhắn đầu tiên của cuộc chat, bên cạnh tên dự án.
• Ngữ cảnh đó được tạo một lần ở lượt đầu và giữ nguyên cho cả cuộc chat. Vì vậy, nếu bạn sửa mô tả dự án giữa chừng, cuộc chat đang mở có thể vẫn mang bản cũ. Muốn AI đọc bản mới, hãy mở một cuộc chat mới trong dự án.
• Có một ngoại lệ: dự án chính (mặc định) mà chưa có file nào thì không đính mô tả vào ngữ cảnh. Muốn dùng mô tả làm chỉ dẫn, hãy tạo một dự án riêng cho việc đó.

500 ký tự là chỗ nhỏ, nên mẫu 6 dòng của bài này rất hợp: mỗi dòng ngắn, đủ ý. Mẫu khoá luận ở trên dài khoảng 550 ký tự kể cả khoảng trắng, nên cần rút bớt mỗi dòng vài chữ mới vừa. Khi phải cắt, giữ dòng 5 (điều cấm) và dòng 6 (khi thiếu thông tin) trước.

Cách các file trong dự án phối hợp với mô tả được giải thích trong bài Cách dùng Project trong AI. Bài về việc chia cuộc chat khi đã quá dài là Mở chat mới mà không mất gì: mẫu bản bàn giao, vì mô tả dự án giúp cuộc chat mới "biết việc" ngay từ câu đầu tiên.

▶ 5:12

3 lỗi hay gặp khi viết chỉ dẫn

Video có một phần riêng về lỗi hay gặp. Dưới đây là ba lỗi chúng tôi thường thấy, rút ra từ chính khung 6 dòng và danh sách "đừng đưa vào" ở trên.

1. Viết quá dài. Chỉ dẫn thành một bài văn 800 chữ gồm đủ thứ, kể cả việc của riêng một lần. Cách sửa: giữ 6 dòng, mỗi dòng một đến hai câu. Cái gì dài thì thành file.

2. Viết quá chung. "Viết chuyên nghiệp, dễ hiểu, hấp dẫn". Cách sửa: biến mỗi tính từ thành một điều kiểm tra được ("mỗi đoạn tối đa 4 câu", "không xưng chúng ta").

3. Viết xong rồi để đó. Đề tài đổi, chương mới, bảng giá mới, mà chỉ dẫn vẫn nói chuyện cũ. Cách sửa: mỗi lần chuyển sang giai đoạn mới (qua chương, qua quý), đọc lại 6 dòng một lượt, mất một phút.

▶ 5:52

Tóm lại

Chỉ dẫn là thứ bạn viết một lần để khỏi dặn lại. Hãy giữ nó ngắn: 6 dòng gồm mục tiêu, người đọc, chuẩn trình bày, giọng văn, điều cấm, khi thiếu thông tin. Để ra ngoài năm thứ: việc của từng lần, tài liệu dài, số liệu hay đổi, thông tin bí mật, câu chung chung. Và dù có chỉ dẫn tốt, người kiểm tra cuối cùng vẫn là bạn.

Nếu chỉ có năm phút, hãy làm theo checklist này:

1. Mở ô chỉ dẫn (hoặc mô tả dự án) trong app bạn dùng.
2. Chép mẫu 6 dòng ở trên, thay bằng việc của bạn.
3. Xoá mọi thứ thuộc về "lần này" hoặc có thể sai sau một quý.
4. Mở một cuộc chat mới, chạy một yêu cầu quen thuộc.
5. Đọc kết quả theo các chỗ cần nhìn ở phần ví dụ, rồi sửa đúng dòng nào làm AI hiểu lệch.

▶ 6:19

Câu hỏi thường gặp

Custom instructions ChatGPT nên viết gì? Viết sáu thứ: bạn đang làm việc gì, ai đọc kết quả, chuẩn trình bày, giọng văn, điều cấm, và việc cần làm khi thiếu thông tin. Dùng mẫu 6 dòng ở trên làm điểm xuất phát rồi sửa theo việc của bạn.

Chỉ dẫn viết dài được bao nhiêu? Mỗi app có giới hạn riêng và có thể đổi, nên hãy xem ô nhập trong app của bạn. Trên LOSAN, mô tả dự án tối đa 500 ký tự. Dù giới hạn rộng hơn, chúng tôi vẫn khuyên giữ ngắn: càng ít dòng, mỗi dòng càng được chú ý.

Chỉ dẫn có làm AI hết bịa nguồn không? Không. Nó giảm nguy cơ, nhất là khi bạn viết rõ điều cấm và việc cần làm khi thiếu thông tin, nhưng không loại bỏ. Nguồn nào dùng thật vẫn phải được kiểm tra.

Có nên đưa thông tin khách hàng hoặc tài liệu nội bộ vào chỉ dẫn không? Không nên. Chỉ dẫn là thứ bạn viết một lần rồi quên, nên đừng để vào đó thông tin bí mật hay cá nhân. Thông tin dài thì tải lên thành file khi cần, và chỉ khi bạn được phép chia sẻ.

Mô tả dự án sửa rồi mà AI vẫn trả lời như cũ? Trên LOSAN, ngữ cảnh dự án được đưa vào ở lượt đầu của cuộc chat và giữ nguyên. Hãy mở một cuộc chat mới trong dự án để AI đọc bản mô tả mới.

Xem thêm

• Video gốc: Kỹ thuật viết mô tả dự án trong AI
• Cách viết prompt cho AI: 6 kỹ thuật
• Cho AI xem ví dụ thay vì mô tả: dùng văn mẫu để AI viết đúng giọng
• Giảm AI bịa: cho phép nói "không biết"
• Cách trích dẫn APA 7
• Mở chat mới mà không mất gì: mẫu bản bàn giao
• Prompt viết tiểu luận mẫu theo từng phần
• Cách dùng Project trong AI
• Token trong AI là gì, 7 cách tiết kiệm
• 24 mẫu prompt

Muốn thử ngay, tạo một dự án trên LOSAN, dán mẫu 6 dòng vào ô Mô tả rồi mở một cuộc chat trong dự án đó. Đăng ký kênh YouTube LOSAN AI để xem các video tiếp theo.

Bài viết cập nhật 14/11/2026. Công ty trà Gió trong bài là công ty giả định và các ví dụ so sánh là ví dụ tự dựng. Tên và vị trí ô chỉ dẫn của mỗi app có thể thay đổi, hãy xem giao diện app của bạn.