Đề thi Dược động học - Chuyển hóa và Thải trừ thuốc

Tăng hoạt tính dược lý của thuốc

Biến đổi thuốc thành chất phân cực hơn để dễ đào thải qua thận hoặc mật

Tăng khả năng hấp thu của thuốc qua đường tiêu hóa

Tăng liên kết với protein huyết tương để kéo dài tác dụng

Ty thể của tế bào gan

Microsom gan với sự tham gia của hệ enzym cytochrom P450

Ribosome tế bào gan

Nhân tế bào gan

Liên hợp với acid sulfuric

Liên hợp với acid acetic

Liên hợp với acid glucuronic (glucuronidation)

Liên hợp với amino acid

Aspirin

Morphin

Levodopa

Diazepam

Tăng nồng độ thuốc trong máu, tăng tác dụng và độc tính

Giảm chuyển hóa thuốc dùng cùng

Tăng chuyển hóa thuốc dùng cùng, giảm nồng độ thuốc trong máu, có thể giảm hoặc mất tác dụng

Không ảnh hưởng đến nồng độ và tác dụng của thuốc dùng cùng

Cimetidin

Ketoconazol

Rifampicin

Clarithromycin

Rifampicin

Phenobarbital

Carbamazepin

Ketoconazol

Thuốc phải ở dạng không ion hóa và tan trong lipid

Thuốc phải có khối lượng phân tử lớn hơn 20.000 dalton

Thuốc phải ở dạng tự do (không liên kết với protein huyết tương) và có khối lượng phân tử nhỏ

Thuốc phải được vận chuyển tích cực qua màng lọc

Khuếch tán thụ động qua màng tế bào ống thận

Lọc qua màng lọc cầu thận

Vận chuyển tích cực (cần năng lượng và chất mang), có thể bị cạnh tranh giữa các thuốc

Thẩm thấu qua màng bán thấm

Axit hóa nước tiểu bằng amoni clorid

Kiềm hóa nước tiểu bằng natri bicarbonat

Tăng liều thuốc để bão hoà enzym chuyển hóa

Hạn chế uống nước để cô đặc thuốc trong nước tiểu

Khối lượng phân tử nhỏ hơn 500 dalton và tan trong lipid

Khối lượng phân tử lớn hơn 500 dalton, thường là các chất liên hợp (ví dụ glucuronide) hoặc cơ chất của hệ vận chuyển tích cực (như P-gp)

Thuốc phải có tính acid yếu

Thuốc phải là chất khí ở nhiệt độ cơ thể

Làm giảm thời gian tác dụng và tăng thải trừ thuốc

Kéo dài thời gian tác dụng của thuốc (ví dụ: t₁/₂ của digitoxin là 136 h so với 36 h của digoxin)

Chỉ xảy ra với các thuốc tan trong nước

Không có ý nghĩa lâm sàng trong sử dụng thuốc

Acid glucuronic

N-acetyl-p-benzoquinone imine (NAPQI)

Paracetamol glucuronide

N-acetylcysteine

Qua mật vào phân

Qua phổi dưới dạng khí

Qua thận, chủ yếu bằng lọc cầu thận (75 - 90% liều dùng ở dạng không đổi)

Qua da và mồ hôi

Nồng độ thuốc trong huyết tương cao hơn nhiều so với trong tế bào

Nồng độ thuốc trong tế bào và mô (phổi, amidan, bạch cầu) cao hơn nhiều so với huyết tương, giúp điều trị vi khuẩn nội bào tốt

Chỉ thải trừ hoàn toàn qua thận

Sinh khả dụng đường uống trên 90%

Cảm ứng enzym cytochrom P450, làm tăng chuyển hóa các thuốc này

Ức chế enzym cytochrom P450, làm giảm chuyển hóa và tăng nồng độ các thuốc này trong máu

Tăng hấp thu các thuốc này qua đường tiêu hóa

Thay đổi pH dạ dày ảnh hưởng đến hấp thu các thuốc này

Lovastatin

Simvastatin

Atorvastatin

Cả ba statin trên đều là tiền thuốc

Qua mật vào phân

Qua phổi (thuốc dạng khí)

Qua thận vào nước tiểu (chiếm khoảng 90% các thuốc)

Qua da và mồ hôi

Thuốc gây cảm ứng enzym chuyển hóa của chính nó, dẫn đến tăng chuyển hóa và giảm nồng độ thuốc sau khi dùng kéo dài

Thuốc ức chế enzym chuyển hóa của chính nó

Thuốc gây cảm ứng enzym ở các cơ quan khác ngoài gan

Thuốc không bị chuyển hóa trong cơ thể