Đề thi trắc nghiệm - Tư duy hệ thống và ứng dụng ( dễ)

Cuộc cách mạng khoa học lần thứ nhất

Cuộc cách mạng khoa học lần thứ hai

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Cuộc cách mạng Pháp

Newton

Bruno

Copernicus

Galilei

Quy giản luận (cắt mảnh, phân đoạn)

Tất định luận (1 nguyên nhân chỉ có 1 kết quả)

Nhị nguyên luận (âm-dương, trắng-đen)

Phức hợp luận

Tư duy phức hợp

Tư duy hệ thống

Tư duy manh mún

Tư duy sáng tạo

Einstein

Newton

Bohr

Heisenberg

Thuyết Cơ học của Newton

Thuyết tương đối của Einstein và thuyết lượng tử của N.Bohr, Heisenberg

Thuyết Nhật tâm của Copernicus

Thuyết Điện từ trường của Maxwell

Thu hẹp tầm nhìn để tập trung vào chi tiết

Mở rộng tầm nhìn để hiểu mối liên hệ giữa mọi sự vật

Phân tách sự vật thành các bộ phận rời rạc

Tìm kiếm một nguyên nhân duy nhất cho mỗi hiện tượng

Một phương pháp phân tích từng phần riêng lẻ của hệ thống

Một khuôn khổ để nhìn thấy các mối quan hệ qua lại hơn là sự vật

Một cách tiếp cận chỉ áp dụng trong khoa học vật lý

Một công cụ quản lý dành riêng cho doanh nghiệp

1990

2006

2015

1980

Newton

Einstein

Heisenberg

Bohr

N. Bohr

Heisenberg

Newton

Godel

Tư duy tĩnh

Tư duy động

Tư duy cố định

Tư duy tuyến tính

Tính đầy đủ và phi mâu thuẫn của mọi tiền đề

Tính Bất toàn của mọi giả thuyết khoa học

Tính tuyệt đối của không gian và thời gian

Tính khách quan tuyệt đối trong khoa học

2 đặc điểm

3 đặc điểm

4 đặc điểm

5 đặc điểm

Cách nhìn tổng thể, tính đa dạng nhiều chiều, tính mục tiêu

Cách nhìn riêng lẻ, tính đơn chiều, tính ngẫu nhiên

Tính phức tạp, tính hỗn loạn, tính bất định

Tính khách quan, tính chủ quan, tính phản biện

Tính mục tiêu

Cách nhìn tổng thể

Tính sáng tạo

Tính thực tiễn

Đơn thứ nguyên

Đa thứ nguyên

Song thứ nguyên

Tam thứ nguyên

Chỉ từ góc độ tài chính

Chỉ từ góc độ thị trường

Thị trường, khách hàng, đối thủ cạnh tranh, sản phẩm, tài chính

Chỉ từ góc độ con người

Strengths - Weaknesses - Opportunities - Threats

System - Work - Organization - Technology

Sales - Workers - Output - Time

Service - Wealth - Operations - Team

Product - Economic - Social - Technical - Energy - Labor

Political - Economic - Social - Technological - Environmental - Legal

Plan - Execute - Strategy - Tactics - Evaluate - Learn

People - Equipment - System - Time - Effort - Logistics

Nhìn nhận vấn đề một cách tổng thể

Đa chiều

Phản biện

Phụ thuộc tuyệt đối vào một phương pháp duy nhất

2 loại

3 loại

4 loại

5 loại

Tư duy theo mô hình, tư duy tương quan, tư duy hệ thống động, tư duy chỉ đạo hệ thống

Tư duy logic, tư duy phản biện, tư duy sáng tạo, tư duy độc lập

Tư duy trừu tượng, tư duy cụ thể, tư duy tổng quát, tư duy riêng lẻ

Tư duy phân tích, tư duy tổng hợp, tư duy so sánh, tư duy đánh giá

Việc tách rời các yếu tố trong hệ thống để phân tích

Việc sử dụng các mô hình để mô phỏng những vấn đề thực tế và nhận diện cách các yếu tố tương tác

Việc dự đoán tương lai dựa trên dữ liệu quá khứ

Việc xây dựng lý thuyết mới từ đầu

Tập trung vào các yếu tố riêng lẻ trong hệ thống

Tập trung vào việc nhận diện và hiểu rõ các mối liên kết và sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các yếu tố

Tập trung vào việc phân tích các vấn đề trong quá khứ

Tập trung vào việc xây dựng mô hình toán học

Hệ thống không thay đổi theo thời gian

Hệ thống mà trạng thái của nó thay đổi theo thời gian

Hệ thống chỉ có các yếu tố tĩnh

Hệ thống không có mục tiêu rõ ràng

Khả năng phân tích hệ thống mà không đưa ra giải pháp

Khả năng sử dụng kiến thức về tư duy hệ thống để thiết kế, quản lý và cải thiện các hệ thống

Khả năng dự đoán tương lai một cách chính xác

Khả năng tách rời các yếu tố trong hệ thống

Ở số lượng thành phần

Ở kích thước của hệ thống

Ở sự liên kết giữa các thành phần

Ở tên gọi của hệ thống

Chỉ giải quyết vấn đề phức tạp không có tổ chức

Phức tạp có tổ chức, đơn giản có tổ chức và phức tạp không có tổ chức

Chỉ giải quyết vấn đề đơn giản không có tổ chức

Chỉ giải quyết vấn đề đơn giản có tổ chức

Từ vòng tròn sang tuyến tính

Từ tuyến tính sang vòng tròn

Từ trừu tượng sang cụ thể

Từ tĩnh sang động hoàn toàn

1 loại

2 loại

3 loại

4 loại

Vòng phản hồi dương và vòng phản hồi âm

Vòng phản hồi củng cố và vòng phản hồi cân bằng

Vòng phản hồi tĩnh và vòng phản hồi động

Vòng phản hồi trực tiếp và vòng phản hồi gián tiếp

2 phần

3 phần

4 phần

5 phần

Đầu vào, xử lý, đầu ra

Phần tử, liên kết và chức năng/mục đích

Cấu trúc, quy trình, kết quả

Con người, công nghệ, tài chính

Phần tử

Liên kết

Chức năng/mục đích

Cả ba phần đều quan trọng ngang nhau

Bản đồ địa lý thông thường

Một công cụ để xác định và biểu diễn các yếu tố của sự vật trong một hệ thống

Một phần mềm vẽ đồ thị

Một loại sơ đồ tổ chức doanh nghiệp

5 nguyên tắc

6 nguyên tắc

7 nguyên tắc

8 nguyên tắc

Nhìn vào từng phần riêng lẻ

Nhìn vào tổng thể thay vì từng phần riêng lẻ

Hiểu các vòng phản hồi

Nhận biết và quản lý độ trễ

Nhìn vào tổng thể thay vì từng phần riêng lẻ

Hiểu các vòng phản hồi (Feedback Loops)

Tìm kiếm các điểm bẫy

Giữ tư duy linh hoạt

Những vị trí trong hệ thống mà một thay đổi nhỏ có thể tạo ra sự khác biệt lớn

Những điểm yếu của hệ thống

Những yếu tố gây cản trở hệ thống

Những vấn đề cần giải quyết trong hệ thống

Khoảng thời gian giữa việc thực hiện một hành động và việc nhìn thấy tác động của nó

Khoảng cách giữa các yếu tố trong hệ thống

Sự chậm trễ trong việc truyền thông tin

Sự sai lệch trong tính toán

Nguyên tắc 1 - Nhìn vào tổng thể

Nguyên tắc 2 - Hiểu các vòng phản hồi

Nguyên tắc 3 - Nhận biết độ trễ

Nguyên tắc 5 - Dự đoán hậu quả không mong muốn

Không có tác động gì

Hệ thống sẽ hoạt động hoàn hảo hơn

Có thể mang lại những hậu quả không mong muốn

Hệ thống sẽ bị phá vỡ hoàn toàn

Vòng phản hồi dương

Vòng phản hồi âm giúp hệ thống tự điều chỉnh

Điểm bẫy

Độ trễ

Sự cứng nhắc trong cách suy nghĩ

Sự linh hoạt trong cách suy nghĩ và sự sẵn sàng điều chỉnh mô hình tinh thần

Việc giữ nguyên mọi quan điểm cũ

Sự phụ thuộc vào một phương pháp duy nhất

2 giới hạn

3 giới hạn

4 giới hạn

5 giới hạn

Khó bao quát hệ thống phức tạp, giới hạn bởi khung tư duy hiện có, tư duy phân mảnh, hạn chế tính liên kết giữa các hệ thống con

Chỉ có một giới hạn là không thể bao quát hệ thống

Giới hạn về thời gian, chi phí, nhân lực, công nghệ

Chỉ giới hạn trong giáo dục và kinh doanh

1 lý do

2 lý do

3 lý do

4 lý do

Số lượng lớn các yếu tố và mối quan hệ; Khả năng biến đổi và tác động không lường trước

Thiếu tài chính và thiếu nhân lực

Thiếu công nghệ và thiếu thời gian

Thiếu ý tưởng và thiếu động lực

Tăng cường tính nhất quán và toàn diện

Mất đi tính nhất quán và toàn diện; Khó khăn trong việc ghép nối các kết quả phân tích

Giúp tiết kiệm thời gian và chi phí

Tạo ra nhiều ý tưởng sáng tạo mới