Đề thi Cơ sở văn hóa Việt Nam

So sánh nguồn gốc thuật ngữ 'văn hóa' trong tiếng Hán (phương Đông) và trong tiếng Latinh (phương Tây). Từ sự so sánh này, anh/chị rút ra nhận xét gì về bản chất của văn hóa?

Phân tích định nghĩa văn hóa của E.B. Tylor: 'Văn hóa hay văn minh, theo nghĩa rộng về tộc người học gồm có tri thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp, tập quán và một số năng lực và thói quen khác được con người chiếm lĩnh với tư cách một thành viên của xã hội'. Ưu điểm và hạn chế của định nghĩa này trong bối cảnh nghiên cứu văn hóa hiện đại?

Dựa trên bốn đặc trưng cơ bản của văn hóa (tính hệ thống, tính lịch sử, tính giá trị, tính nhân sinh), hãy phân tích một phong tục hoặc tập quán cụ thể của Việt Nam mà anh/chị lựa chọn.

Phân tích mối quan hệ giữa bốn chức năng của văn hóa (tổ chức xã hội, giáo dục, điều chỉnh xã hội, giao tiếp) thông qua ví dụ về phong tục 'chào hỏi dạ/thưa, xưng hô theo vai vế' trong văn hóa Việt Nam.

Trình bày vai trò của Leslie Alvin White trong việc sáng lập Văn hóa học như một môn khoa học độc lập. Tại sao công trình của ông được đánh giá là đặt nền móng cho ngành khoa học này?

Phân tích khái niệm 'văn hóa Việt Nam' như một nền văn hóa thống nhất trong đa dạng của 54 tộc người. Làm thế nào để nhận diện tính thống nhất và tính đa dạng này trong đời sống văn hóa thực tiễn?

Phân tích ba 'hằng số tự nhiên' (khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, vùng sông nước, giao điểm các nền văn hóa - văn minh) và tác động của chúng đến việc hình thành bản sắc văn hóa Việt Nam.

Tại sao Việt Nam được xem là 'giao điểm của các nền văn hóa, văn minh'? Hãy chỉ ra các minh chứng lịch sử cụ thể cho nhận định này.

Phân tích quá trình giao lưu và tiếp biến văn hóa giữa Việt Nam với Trung Hoa trong thời kỳ Bắc thuộc (179 TCN - 938). Người Việt đã làm thế nào để vừa tiếp thu vừa bảo tồn bản sắc dân tộc?

Đánh giá vai trò của Phật giáo đối với văn hóa Việt Nam từ thời kỳ Bắc thuộc đến thời kỳ tự chủ (938-1858). Phật giáo đã góp phần hình thành những giá trị văn hóa nào?

Trình bày sự phát triển của hệ thống chữ viết trong văn hóa Việt Nam từ chữ Hán, chữ Nôm đến chữ Quốc ngữ. Phân tích các nhân tố lịch sử, văn hóa tác động đến sự thay đổi này.

Phân tích tác động của chủ nghĩa thực dân Pháp (1858-1945) đối với văn hóa Việt Nam. Những tác động tích cực và tiêu cực nào đáng được lưu ý?

So sánh sự giao lưu văn hóa giữa Việt Nam với Trung Hoa (thời Bắc thuộc) và với Ấn Độ. Hai luồng giao lưu này có những điểm tương đồng và khác biệt gì trong việc tác động đến văn hóa Việt Nam?

Phân tích ý nghĩa của giai đoạn 'Văn hiến Thăng Long' trong việc xây dựng bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam. Tại sao giai đoạn này được coi là thời kỳ hình thành nền văn hóa tự chủ?

Văn hóa Việt Nam từ năm 1945 đến nay có những đặc trưng và ý nghĩa gì? Trong bối cảnh toàn cầu hóa, làm thế nào để bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc?

Phân tích những đóng góp của Hồ Chí Minh (Tiết Xê) và Phạm Văn Đồng trong việc nhận thức và xây dựng khái niệm văn hóa Việt Nam. Hai quan niệm này có điểm gì chung và riêng?

Phân biệt bốn khái niệm: văn hóa, văn minh, văn hiến, văn vật. Tại sao việc phân biệt rõ bốn khái niệm này có ý nghĩa quan trọng trong nghiên cứu văn hóa Việt Nam?

Trình bày các phương pháp nghiên cứu chung và phương pháp riêng trong Văn hóa học. Tại sao phương pháp liên ngành đặc biệt quan trọng trong nghiên cứu văn hóa?

Phân tích vai trò của văn hóa Chămpa và văn hóa Óc Eo trong việc hình thành và phát triển văn hóa vùng Trung Bộ và Nam Bộ Việt Nam.

Khái niệm 'tiếp biến văn hóa' có ý nghĩa gì trong nghiên cứu văn hóa Việt Nam? Hãy phân tích khái niệm này thông qua hai giai đoạn lịch sử cụ thể mà anh/chị lựa chọn.