Đề kiểm tra tự luận: Triết lí âm dương trong văn hóa Việt…

Tất cả đề
Cơ sở văn hóa Việt Nam University

Đề kiểm tra tự luận: Triết lí âm dương trong văn hóa Việt Nam

20 câu
120 phút
Có đáp án

Thông tin đề

Môn
Cơ sở văn hóa Việt Nam
Kỳ thi
University
Số câu
20 câu
Thời gian
120 phút
Đáp án
✓ Có giải thích

Nội dung đề (20 câu)

  1. Câu 1.

    Phân tích nguồn gốc hình thành triết lí âm dương. Vì sao nghề trồng lúa nước lại khiến vấn đề sinh sôi nảy nở của hoa màu và con người trở nên đặc biệt hệ trọng? Sự hợp nhất hai cặp đối lập "mẹ-cha" và "đất-trời" có ý nghĩa gì trong con đường dẫn tới triết lí âm dương?

  2. Câu 2.

    Hãy xuất phát từ cặp đối lập gốc "lạnh-nóng" để suy ra các cặp đối lập về thời tiết, phương hướng, thời gian và màu sắc, qua đó trình bày cách tư duy suy diễn của người xưa trong triết lí âm dương.

  3. Câu 3.

    Từ cặp "mẹ-cha" (nữ-nam), người xưa suy ra quy ước âm ứng với số chẵn, dương ứng với số lẻ và dùng hai vạch ngắn cho âm, một vạch dài cho dương. Hãy giải thích logic của quy ước này.

  4. Câu 4.

    Vì sao trong triết lí âm dương, hình vuông thuộc âm còn hình tròn thuộc dương? Hãy phân tích cả hai căn cứ: đặc tính hình khối và tỉ lệ số. Quy ước này có liên quan gì tới biểu tượng "vuông-tròn" của người Việt?

  5. Câu 5.

    Trình bày quy luật về THÀNH TỐ của triết lí âm dương và hai hệ quả của nó. Vận dụng hai hệ quả đó để xác định tính âm/dương cho hai trường hợp: một người nữ và nước.

  6. Câu 6.

    Vì sao việc xác định "cây lúa là âm hay dương", "cái cây là âm hay dương" lại không dễ dàng, trong khi với những cặp đối lập sẵn có (từ trái nghĩa) thì việc xác định lại rất đơn giản?

  7. Câu 7.

    Trình bày quy luật về QUAN HỆ của triết lí âm dương và phân tích ít nhất bốn ví dụ minh họa cho quy luật này.

  8. Câu 8.

    Hãy giải thích vì sao biểu tượng âm-dương (hình hai con cá âm dương) lại được coi là phản ánh đầy đủ cả hai quy luật của triết lí âm dương.

  9. Câu 9.

    Dưới góc độ triết lí âm dương, vì sao có thể gọi văn hóa gốc nông nghiệp là loại văn hóa trọng âm và văn hóa gốc du mục là loại văn hóa trọng dương? Hãy phân tích các đặc trưng tương ứng.

  10. Câu 10.

    Triết lí âm dương được nói là "sản phẩm trừu tượng hóa từ ý niệm và ước mơ của cư dân nông nghiệp về sự sinh sản của hoa màu và con người". Hãy làm rõ nhận định này và cho biết lối tư duy ấy đã tạo nên quan niệm gì về thế giới ở người Đông Nam Á cổ đại.

  11. Câu 11.

    Hãy chứng minh rằng tư duy phân lưỡng hợp thể hiện rất đậm nét qua khuynh hướng CẶP ĐÔI của người Việt trong vật tổ và trong đời sống tín ngưỡng (đồng cốt, xin keo, ngôi âm dương, ghép gỗ, cách nói đất-núi, cha-mẹ).

  12. Câu 12.

    Hãy phân tích hiện tượng "nhân đôi" ở các khái niệm vay mượn đơn độc khi vào Việt Nam (Tơ Hồng, Phật, Bụt) và ý nghĩa của hiện tượng này đối với việc nhận diện bản sắc văn hóa Việt Nam.

  13. Câu 13.

    Vì sao nói Tổ quốc đối với người Việt Nam là một khối âm dương? Hãy phân tích các dẫn chứng: cặp Đất Nước - Núi Nước - Non Nước - Lửa Nước, các địa danh Tây Nguyên và sự tồn tại của Vua Lửa - Vua Nước.

  14. Câu 14.

    Hãy chứng minh rằng biểu tượng vuông-tròn là biểu tượng âm dương truyền thống lâu đời của người Việt qua các dẫn chứng về thành ngữ, ca dao, Truyện Kiều, trống đồng và tiền đồng cổ.

  15. Câu 15.

    Vì sao cách giải thích dân gian "trời tròn như cái bát úp, đất như cái mâm vuông" lại bị coi là cách lí giải ngây thơ? Cách hiểu đúng theo triết lí âm dương về quan niệm "Trời tròn đất vuông" là gì?

  16. Câu 16.

    Hãy phân tích những câu tục ngữ, ca dao dân gian chứng tỏ người Việt Nam nhận thức rõ về hai quy luật của triết lí âm dương. Từ đó nêu nhận xét về vai trò của triết lí âm dương trong đời sống tinh thần người Việt.

  17. Câu 17.

    Triết lí quân bình âm dương biểu hiện như thế nào trong đời sống người Việt (từ cách ứng xử, ăn ở đến việc mai táng và tín ngưỡng)? Hãy phân tích các dẫn chứng cụ thể.

  18. Câu 18.

    Triết lí quân bình âm dương có vai trò gì trong việc tạo nên khả năng thích nghi và tinh thần lạc quan của người Việt Nam? Hãy liên hệ với các câu như "Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời" và bài ca dao miền Trung về mười quả trứng.

  19. Câu 19.

    Từ cùng một nguyên lí âm dương, người xưa đã phát triển theo hai hướng tạo ra hai sản phẩm rất khác nhau là Ngũ hành và Bát quái. Hãy trình bày hai hướng đó và giải thích vì sao quan niệm cho rằng âm dương - ngũ hành - bát quái đều là sản phẩm của cùng một dân tộc là sai lầm.

  20. Câu 20.

    Hãy phân tích sự đối lập giữa tư duy số chẵn của người phương Bắc và tư duy số lẻ của người phương Nam, đồng thời giải thích vì sao các con số 18, 27, 36 thực chất đều là bội số của 3 và 9. Từ đó lí giải vì sao người Việt vừa thích số lẻ lại vừa kiêng số lẻ.

Đáp án và giải thích từng câu có trong chế độ .

Đề Cơ sở văn hóa Việt Nam tương tự