Đề kiểm tra Chương 1: Cơ sở của Sinh học

Khoa học nghiên cứu vật chất và các thay đổi hóa học của vật chất

Khoa học nghiên cứu sự sống và các hoạt động của sinh vật

Khoa học chỉ nghiên cứu bệnh lý và cách điều trị bệnh ở người

Khoa học nghiên cứu các vật thể không có sự sống

Nguyên tử

Tế bào

Mô

Cơ quan

Vi khuẩn và amip

Cây và con người

Trùng đế giày và con ong

Hòn đá và giọt nước

Phân tử → tế bào → nguyên tử → mô → cơ quan

Nguyên tử → phân tử → đại phân tử → bào quan → tế bào → mô → cơ quan → hệ cơ quan → cơ thể

Tế bào → bào quan → phân tử → cơ quan → mô

Mô → tế bào → cơ quan → hệ cơ quan → cơ thể

Tập hợp các tế bào có cấu trúc tương tự nhau và cùng thực hiện một chức năng nhất định

Một tế bào có đầy đủ thông tin di truyền

Các cơ quan cùng phối hợp thực hiện một chức năng chung

Toàn bộ các tế bào của một sinh vật

Mọi cơ quan đều có chức năng giống nhau

Cơ quan là một phần của hệ cơ quan có chức năng chuyên biệt

Mô và cơ quan là hai tên gọi của cùng một cấp tổ chức

Hệ cơ quan chỉ gồm các mô, không có cơ quan

Tế bào

Mô

Cơ quan

Hệ cơ quan

Các cá thể cùng loài cùng sống trong một phạm vi khu vực xác định

Mọi loài sinh vật sống trong một quần xã được gọi là quần thể

Các tế bào của cùng một cơ thể tạo thành quần thể

Toàn bộ hệ sinh thái Trái Đất tạo thành một quần thể

Chỉ các quần thể sinh vật sống trong khu vực

Quần xã cùng các điều kiện sống xung quanh như đất, nước, không khí và ánh sáng

Một nhóm cá thể cùng loài sống gần nhau

Tất cả tế bào của một cá thể

Duy trì pH máu ổn định khi thức ăn thay đổi

Cây bảy kẹp khép các lá khi côn trùng chạm vào

Tế bào tạo glucose từ các chất nguyên liệu

Tế bào phân hóa thành các loại tế bào chuyên biệt

Sự đáp ứng nhanh với kích thích

Sự thích nghi trong quá trình biến đổi lâu dài

Mức độ tổ chức tế bào đơn giản

Khả năng ngừng mọi phản ứng trao đổi chất

Thích nghi di truyền trong nhiều thế hệ

Duy trì điều kiện bên trong tế bào hoặc cơ thể tương đối ổn định khi môi trường thay đổi

Làm cho mọi sinh vật có cùng hình dạng cơ thể

Ngăn mọi quá trình trao đổi chất diễn ra

Tăng số tế bào thần kinh trong quá trình học tập

Điều hòa đường huyết, huyết áp và thân nhiệt

Tổng hợp glucose trong tế bào thực vật

Tạo vỏ bảo vệ bằng sáp trên bề mặt lá

Chỉ các phản ứng phân hủy chất dinh dưỡng

Toàn bộ các phản ứng hóa học tổng hợp và phân hủy xảy ra trong tế bào

Chỉ quá trình vận chuyển chất qua màng tế bào

Sự phân chia và biệt hóa tế bào trong quá trình phát triển

Năng lượng ánh sáng

Nhiệt độ tối thiểu của môi trường

Năng lượng âm thanh

Năng lượng từ phân hủy trực tiếp thức ăn của chính sinh vật

Tăng trưởng

Phát triển

Sinh sản

Thích nghi

Sự biệt hóa tế bào trong quá trình phát triển

Sự hòa tan của muối trong nước

Quá trình sinh sản hữu tính

Sự giãn nở khi đóng băng của nước

Vì sinh sản làm cho mọi cá thể sống mãi mãi

Vì sinh sản duy trì loài qua các thế hệ và làm tăng số lượng cá thể

Vì sinh sản giúp mọi cá thể có cùng nhiệt độ cơ thể

Vì sinh sản thay thế hoàn toàn cho trao đổi chất

Hoàn toàn giống bản sao di truyền của cá thể đầu

Kết hợp ngẫu nhiên từ hai cá thể khác nhau

Không có thông tin di truyền nào được truyền sang con

Luôn khác hoàn toàn với cá thể đầu

Khả năng phản ứng tức thời với một kích thích

Khả năng thay đổi các hoạt động sống để đáp ứng thay đổi của môi trường

Quá trình tế bào lớn lên về kích thước

Quá trình tạo ra các cá thể mới của loài

Cacbon, hydro, oxy và nitơ

Cacbon, oxy, canxi và sắt

Hydro, nitơ, natri và clo

Lưu huỳnh, phốt pho, magiê và kẽm

Oxy, khoảng 65%

Cacbon, khoảng 18,5%

Nitơ, khoảng 3,3%

Sắt, khoảng 0,01%

Làm cho nước có mật độ lớn nhất ở 4°C

Tạo khung xương của các chất hữu cơ và có thể tạo tối đa bốn liên kết

Là thành phần chính của dung dịch đệm

Tạo trực tiếp liên kết peptide giữa các acid amin

Acid amin, hormone và coenzyme

Hydrocarbon và mỡ dự trữ

Nước và các ion khoáng chủ yếu

Tinh bột và cellulose

Canxi, phốt pho, lưu huỳnh và kali

Sắt, iod, kẽm và molypden

Magiê, natri và clo

Bo, crôm, selen và silic

Chiếm trên 4% khối lượng cơ thể

Chiếm từ 0,01% trở lên và thường dư thừa trong cơ thể

Chiếm dưới 0,01% nhưng vẫn cần thiết cho hoạt động sống

Không có vai trò nào trong cấu tạo enzyme hoặc vitamin

Bướu cổ do tuyến giáp phát triển bất thường

Mất khả năng tổng hợp hemoglobin

Cơ xương và răng trở nên rất yếu

Mất khả năng tạo vitamin B12

Sắt là thành phần của hemoglobin; cobalt là thành phần của vitamin B12

Sắt là thành phần của vitamin B12; cobalt là thành phần của hemoglobin

Sắt là thành phần của hormone tuyến giáp; cobalt là thành phần của hemoglobin

Sắt và cobalt đều là thành phần chính của chlorophyll

Góp chung electron giữa các nguyên tử

Chuyển hoàn toàn electron từ nguyên tử này sang nguyên tử khác

Lực hút giữa các vùng điện tích không cố định

Tương tác kỵ nước giữa các phân tử không phân cực

Lực hút tĩnh điện giữa các ion mang điện tích trái dấu

Góp chung đồng thời cả hai electron của mỗi nguyên tử

Liên kết hydro giữa hydro của phân tử này và oxy của phân tử khác

Sự tích tụ của các phân tử không phân cực trong nước

Không phân cực vì hai nguyên tử có độ âm điện bằng nhau

Có cực vì oxy mang điện tích âm một phần và hydro mang điện tích dương một phần

Ion vì hydro mất hoàn toàn electron cho oxy

Hydro vì hydro hoàn toàn mất điện tử và trở thành ion dương

Phần dương một phần của hydro và phần âm một phần của oxy hoặc nitơ

Hai nguyên tử hydro mang điện tích cùng dấu

Các ion cùng tích điện trong muối hòa tan

Mọi cặp nguyên tử có cùng số electron

Rất mạnh và không thể đảo chiều

Chỉ xảy ra khi các nguyên tử hoặc phân tử ở rất gần nhau

Không liên quan đến sự phân bố electron trong phân tử

Chỉ có vai trò trong liên kết giữa các nguyên tử tạo nên muối ion

Dính vào nhau hoặc gấp lại để giảm tiếp xúc với nước

Tách ra đều đặn trong toàn bộ dung dịch

Luôn tạo liên kết cộng hóa trị với hydro

Trở thành các ion âm trong dung dịch

Nước là chất duy nhất tồn tại trong tự nhiên ở cả ba trạng thái rắn, lỏng và khí

Nước không tham gia vào bất kỳ phản ứng hóa học nào

Nước làm cho mọi phân tử hữu cơ trở nên không phân cực

Nước loại bỏ hoàn toàn nhu cầu về dung môi của sinh vật

Khoảng 10–20%

Khoảng 30–50%

Khoảng 70–95%

Khoảng 98–100%

Hình dạng chữ V mở rộng, vùng oxy âm và vùng hydro dương một phần

Hình dạng thẳng với mọi nguyên tử đều không tích điện

Sự hiện diện của nhiều liên kết cộng hóa trị đôi

Khả năng tạo tối đa bốn liên kết cộng hóa trị

Các phân tử nước với nhau

Nước với các phân tử của chất khác

Các ion dương với các ion âm trong muối hòa tan

Tế bào với chất nền ngoài bào

Dính vào một chất rắn khác và dâng lên trong ống hẹp

Các phân tử nước dính vào nhau thành một khối

Bị hòa tan trong dung môi hữu cơ

Tạo thành lớp kép phospholipid

Áp lực gốc do chính rễ tạo ra

Lực kéo của sự bay hơi và sức căng bề mặt

Sự bay hơi ở lá tạo lực kéo liên tiếp trên cột nước

Sự phân hủy glucose trong lá

Khả năng tạo nhiều liên kết cộng hóa trị với mọi nguyên tử

Năng lượng cần thiết để phá vở các liên kết hydro khi nhiệt độ tăng

Khả năng tạo nhiều liên kết ion với muối hòa tan

Tỷ lệ nitơ rất cao trong phân tử nước

Nước hấp thụ nhiệt từ cơ thể trong quá trình bay hơi

Mồ hôi tăng trực tiếp số lượng tế bào mỡ

Nước trong mồ hôi tạo thêm liên kết cộng hóa trị với tế bào da

Nhiệt được truyền trực tiếp từ nước sang môi trường mà không thay đổi trạng thái

Trong băng, các phân tử nước liên kết hydro tạo thành mạng tinh thể có khoảng trống

Băng có nhiều ion kim loại hơn nước lỏng

Các phân tử trong băng hoàn toàn không có liên kết hydro

Băng chứa nhiều carbohydrate hơn nước lỏng

Làm tăng tốc độ tiêu hóa cellulose của động vật

Cách nhiệt và giúp duy trì nước lỏng ở phía dưới cho sinh vật thủy sinh

Làm tăng đáng kể nồng độ oxy hòa tan trong nước

Ngăn hoàn toàn nước trong hồ bốc hơi

Nồng độ lớn hơn nồng độ

Nồng độ lớn hơn nồng độ

Nồng độ và luôn bằng nhau

Dung dịch không chứa bất kỳ ion hydro nào

Trung tính

Acid mạnh

Kiềm mạnh

Không thể sử dụng vì pH không xác định được

3 lần

10 lần

100 lần

1000 lần

cho đi ; nhận

cho đi ; nhận

Cả hai chất đều chỉ cho đi

Cả hai chất đều không tác động đến nồng độ ion hydro

5

-5

10

2

Hợp chất hữu cơ

Hợp chất vô cơ không chứa cacbon

Các nguyên tố trơ

Hydrocarbon thuần túy

Cacbon có thể tạo tối đa bốn liên kết cộng hóa trị và tạo chuỗi, nhánh hoặc vòng

Cacbon chỉ có thể tạo liên kết với hydro

Cacbon chỉ tồn tại trong các phân tử hữu cơ dạng vòng

Cacbon luôn có trạng thái ion trong tế bào

Phân cực, có nhiều liên kết hydro và tan tốt trong nước

Không phân cực, không có liên kết hydro và không tan trong nước

Có tính kiềm mạnh và là thành phần của dung dịch đệm

Có chức năng chuyển thông tin di truyền

Mất hoàn toàn khả năng phản ứng hóa học

Phân cực hơn và có tính ưa nước

Không còn liên kết với phần còn lại của phân tử

Trở thành một đơn phân nucleotide

Đơn vị cấu trúc được lặp lại để tạo nên một đại phân tử

Một hợp chất chỉ có một nguyên tử cacbon

Chất chỉ được tạo ra sau khi sinh vật chết

Cấu trúc không thể tham gia vào phản ứng hóa học

Chỉ màu sắc của phân tử

Đặc tính và các phản ứng hóa học của phân tử

Chỉ khả năng tạo liên kết peptide

Không có ảnh hưởng nào đến tính phân cực

Cacbon, hydro và oxy

Cacbon, hydro, oxy và sắt

Hydro, oxy, canxi và phốtpho

Cacbon, oxy, natri và clo

Nhóm pentose vì chỉ chứa năm nguyên tử cacbon

Nhóm hexose vì mỗi phân tử có sáu nguyên tử cacbon

Nhóm disaccharide vì được tạo bằng phản ứng khử nước

Nhóm polysaccharide vì có công thức chung

Đồng phân

Đồng phân chức năng

Polypeptide

Lipid

Số nguyên tử cacbon trong phân tử

Số nguyên tử oxy trong phân tử

Số liên kết peptide

Số lớp phospholipid

RNA và DNA

DNA và RNA

Tinh bột và glycogen

Triglyceride và phospholipid

Gắn trực tiếp bằng liên kết peptide

Kết hợp bằng phản ứng khử nước để tạo liên kết glycoside

Tạo liên kết ion giữa hai nguyên tử natri

Không có phản ứng hóa học nào xảy ra

Gồm hàng trăm đến hàng nghìn đơn phân đường đơn liên kết bằng liên kết glycoside

Chỉ gồm hai đường đơn liên kết với nhau

Luôn chỉ có một nguyên tử cacbon

Không có vai trò dự trữ hoặc cấu trúc

Là polysaccharide dự trữ ở thực vật, gồm amylose không phân nhánh và amylopectin phân nhánh

Là polysaccharide cấu trúc tạo bộ xương ngoài của động vật chân đốt

Là polysaccharide dự trữ chủ yếu trong tế bào gan và cơ của động vật

Chỉ được tạo bởi động vật và được dự trữ trong tế bào mỡ

Thực vật, chủ yếu trong lá

Động vật, tích lũy nhiều trong gan và cơ

Vi khuẩn, tích lũy trong thành tế bào

Nấm, tích lũy trong chitin của thành tế bào

Cấu trúc vách tế bào thực vật, tạo độ bền và cứng

Dự trữ năng lượng nhanh trong gan động vật

Tạo bộ xương ngoài của côn trùng

Là chất xơ được tiêu hóa hoàn toàn bởi người

Người tiêu hóa cellulose thành glucose trực tiếp bằng enzyme của cơ thể

Một số vi khuẩn trong dạ dạ cỏ của bò có thể thủy phân cellulose

Mọi động vật đều có thể sử dụng cellulose như nguồn năng lượng trực tiếp

Cellulose không có giá trị trong chế độ ăn uống của con người

Bộ xương ngoài của động vật chân đốt và thành tế bào của nhiều loài nấm

Tinh bột dự trữ trong hạt ngũ cốc

Glycogen dự trữ trong gan động vật

Cellulose trong vách tế bào thực vật

Là polysaccharide ngoại bào phân nhánh được một số vi khuẩn tổng hợp từ glucose

Là protein vận chuyển oxy của hồng cầu

Là steroid tạo màng cho tế bào động vật

Là đường đơn được tạo ra từ một tế bào duy nhất

Không tan trong nước, tan trong dung môi hữu cơ và chứa ít oxy hơn carbohydrate

Luôn tan tốt trong nước vì chứa nhiều nhóm hydroxyl

Chỉ gồm cacbon và hydro nên không chứa oxy

Đều là đại phân tử polymer của các đơn phân glucose

Một chuỗi hydrocarbon dài và một nhóm carboxyl ở một đầu

Một chuỗi carbohydrate ngắn và một nhóm phosphate

Bốn vòng carbon hợp nhất và một nhóm chức

Một nhóm amin, một nhóm carboxyl và một nhóm R

Acid béo bão hòa không có liên kết đôi giữa các nguyên tử cacbon của chuỗi

Acid béo bão hòa luôn có nhóm carboxyl ở cả hai đầu

Acid béo không bão hòa không có chuỗi hydrocarbon

Acid béo bão hòa không có tính kỵ nước ở đuôi chuỗi

Ưa nước và kỵ nước

Kỵ nước và ưa nước

Không phân cực và không phân cực

Ưa nước và ưa nước

Ba phân tử acid béo và một phân tử glycerol

Một phân tử glucose và ba phân tử fructose

Hai phân tử acid béo, một phosphate và một base nitơ

Bốn phân tử acid amin có nhóm R giống nhau

Liên kết ester, đồng thời giải phóng các phân tử nước

Liên kết peptide, đồng thời tạo các đoạn xoắn α

Liên kết hydro không có nước được giải phóng

Liên kết ion với natri và clorua

Vì chất béo chứa nhiều nguyên tử hydro trong các chuỗi hydrocarbon

Vì chất béo chứa nhiều nước hơn tinh bột

Vì chất béo có chức năng truyền thông tin di truyền

Vì chất béo có nhiệt dung cao như nước

Vitamin A, D, E và K

Vitamin C và các vitamin nhóm B

Chỉ vitamin C

Mọi loại vitamin đều cần chất béo

Một glycerol, hai acid béo và một nhóm phosphate

Ba glucose và một nhóm amin

Một glycerol, ba acid béo và không có phosphate

Bốn vòng carbon, một nhóm phosphate và một base nitơ

Lớp kép, micell và liposome

Chỉ tinh thể muối

Chỉ sợi collagen

Chỉ chuỗi polypeptide

Tạo hàng rào ngăn cách bào trong tế bào với môi trường bên ngoài

Lưu trữ toàn bộ thông tin di truyền của tế bào

Tạo toàn bộ khung xương carbon của tế bào

Là nơi duy nhất thực hiện quang hợp

Gồm chuỗi acid béo dài liên kết chuỗi rượu dài, tạo lớp bảo vệ không thấm nước

Gồm nhiều glucose, tạo lớp kép trong màng tế bào

Gồm bốn vòng carbon và có vai trò tạo hormone giới tính

Gồm các acid amin và tạo enzyme tăng tốc phản ứng

Có bốn vòng carbon hợp nhất; cholesterol là một steroid quan trọng ở động vật

Có một chuỗi carbohydrate dài và được tiêu hóa như cellulose

Được tạo từ ba acid béo và một glycerol

Chứa một nhóm amin tự do ở đầu chuỗi

Acid amin, với 20 loại acid amin khác nhau

Glucose, với 20 loại glucose khác nhau

Acid béo, với 20 loại chuỗi hydrocarbon

Nucleotide, với 20 loại base nitơ

Một nguyên tử hydro, một nhóm carboxyl, một nhóm amin và một nhóm R

Một nguyên tử cacbon, hai nhóm phosphate và một base nitơ

Ba phân tử glucose và một nhóm rượu

Một nhóm carboxyl duy nhất và không có nhóm amin

Quyết định sự khác nhau giữa các acid amin và góp phần tạo đặc tính của protein

Là nơi duy nhất lưu trữ thông tin di truyền của tế bào

Luôn chứa một nhóm phosphate và một base nitơ

Không ảnh hưởng đến hoạt tính của protein

Nhóm carboxyl và nhóm amin phản ứng, giải phóng một phân tử nước

Hai nhóm R phản ứng, giải phóng một phân tử oxy

Hai nhóm amin phản ứng, giải phóng hai nguyên tử hydro

Hai nhóm carboxyl phản ứng, giải phóng một phân tử carbon dioxide

Một đầu có nhóm amin tự do và một đầu có nhóm carboxyl tự do

Cả hai đầu đều có nhóm carboxyl tự do

Cả hai đầu đều có nhóm phosphate

Hai đầu không có nhóm chức tự do

Trình tự các acid amin trong chuỗi polypeptide

Số lần xoắn α trong chuỗi polypeptide

Số chuỗi polypeptide trong phân tử protein

Không gian ba chiều của toàn bộ protein

Dạng xoắn α hoặc gấp nếp β được ổn định chủ yếu bằng liên kết hydro

Trình tự các acid amin trong chuỗi thẳng

Sự kết hợp của nhiều chuỗi polypeptide

Một chuỗi gồm nhiều đơn phân glucose

Cấu trúc không gian ba chiều của một chuỗi polypeptide đã gấp lại

Trình tự acid amin dọc theo một chuỗi thẳng

Cấu trúc chỉ gồm liên kết peptide trong một mạch

Sự sắp xếp của bốn chuỗi polypeptide giống hệt nhau

Nhiều chuỗi polypeptide gấp lại phối hợp với nhau tạo thành phân tử chức năng

Một chuỗi polypeptide chỉ có một nguyên tử cacbon

Các acid amin chưa liên kết với nhau

Protein bị biến tính bởi nhiệt độ cao

Tương tác kỵ nước, lực Van der Waals, liên kết hydro, liên kết ion và liên kết disulfur

Chỉ liên kết peptide

Chỉ liên kết hydro bên trong nước

Không có tương tác nào vì protein chỉ giữ hình dạng nhờ môi trường bên ngoài

Sự thay đổi cấu trúc không gian khiến protein mất tính chất sinh học

Sự tăng số lượng liên kết peptide trong protein

Quá trình tế bào tự phân hủy sau khi chết

Sự tạo thêm nhóm R trong chuỗi polypeptide

Tăng tốc độ phản ứng hóa học một cách chọn lọc

Truyền thông tin di truyền từ DNA sang RNA

Làm tăng mật độ của băng

Làm cho mọi phản ứng trong tế bào xảy ra nhanh như nhau

Insulin giúp điều chỉnh nồng độ đường trong máu

Keratin làm tăng tốc thủy phân protein trong dạ dà

Hemoglobin là protein vận động gây co lông roi

Collagen là protein thụ thể tiếp nhận tín hiệu hóa học

Keratin – cấu trúc tóc và móng; collagen – khung của mô liên kết

Hemoglobin – cấu trúc mô liên kết; collagen – vận chuyển oxy

Insulin – tạo lớp kép màng; actin – tổng hợp DNA

Tất cả protein trong bảng đều chỉ có chức năng cấu trúc

DNA lưu và chỉ đạo hoạt động tế bào; RNA truyền thông tin cần thiết để tạo protein

DNA chỉ tạo lipid; RNA chỉ tạo carbohydrate

Cả hai đều là polysaccharide dự trữ

DNA và RNA đều chỉ tồn tại ở trong nhân tế bào

Một nhóm phosphate, một đường năm carbon và một base nitơ

Một nhóm carboxyl, một nhóm amin và một nhóm R

Một glycerol, hai acid béo và một phosphate

Một glucose, một fructose và một galactose

Ribose trong DNA và deoxyribose trong RNA

Deoxyribose trong DNA và ribose trong RNA

Glucose trong cả DNA và RNA

Glycerol trong cả DNA và RNA

A với T và G với C

A với G và T với C

Mọi base đều liên kết với cùng một loại base

A với C và G với T

DNA → RNA → protein

Protein → DNA → RNA

Lipid → carbohydrate → DNA

Nước → protein → DNA