Đề thi Cơ sở xã hội ở tiểu học - Tiến trình lịch sử Việt Nam

Sự phân hóa giàu nghèo đã tạo ra mâu thuẫn đối kháng giai cấp không thể điều hòa, buộc phải thành lập nhà nước để áp chế

Sự phân hóa giàu nghèo chỉ là một trong nhiều yếu tố, kết hợp với yêu cầu tưới tiêu, phòng chống lũ lụt và nhu cầu tự vệ trước xung đột, tạo tiền đề cho nhà nước Văn Lang ra đời

Sự phân hóa giàu nghèo không có vai trò gì đối với sự ra đời của nhà nước Văn Lang, vì nhà nước này ra đời hoàn toàn do yếu tố bên ngoài

Nhà nước Văn Lang ra đời chủ yếu là do ảnh hưởng từ các nền văn minh bên ngoài, không liên quan đến phân hóa giai cấp nội tại

Có hệ thống pháp luật chặt chẽ và bộ máy quan lại chuyên nghiệp

Quan hệ giữa nhà nước với các bộ lạc chưa thật chặt chẽ, tổ chức còn đơn giản, tính chuyên chế còn mờ nhạt

Đã có sự phân chia giai cấp đối kháng rõ rệt với giai cấp thống trị và giai cấp bị trị

Có đầy đủ các cấp hành chính từ trung ương đến cơ sở với bộ máy quan lại phức tạp

Là nguyên nhân trực tiếp duy nhất dẫn đến sự ra đời của nhà nước Âu Lạc

Tạo điều kiện cho sự liên kết chặt chẽ hơn giữa hai tộc người Lạc Việt và Âu Việt (Tây Âu) trong cuộc đấu tranh chung chống ngoại xâm, mở đường cho sự ra đời của nhà nước Âu Lạc

Khiến cho cư dân Âu Việt phải di cư hết sang vùng đồng bằng sông Hồng

Làm cho dân tộc Việt bị đồng hóa hoàn toàn vào văn hóa Trung Hoa

Chỉ mang tính chất biểu tượng tôn giáo, không có giá trị thực tiễn

Phản ánh sự phát triển vượt bậc về kỹ thuật quân sự và khả năng tổ chức xây dựng quy mô lớn của nhà nước Âu Lạc trong bối cảnh chống ngoại xâm

Chứng tỏ nước Âu Lạc đã hoàn toàn sao chép mô hình từ Trung Quốc

Không liên quan đến cuộc đấu tranh chống ngoại xâm mà chỉ phục vụ cho các hoạt động lễ hội

Là nền văn minh hoàn toàn tiếp thu từ Trung Quốc và Ấn Độ

Là nền văn minh bản địa, đặt nền móng cho bản sắc dân tộc và là cội nguồn sức mạnh tinh thần giúp nhân dân vượt qua hơn một nghìn năm Bắc thuộc

Nền văn minh này không có đóng góp gì đáng kể cho văn hóa Việt Nam sau này

Chỉ phát triển mạnh ở lĩnh vực vật chất mà không có đời sống tinh thần phong phú

Sự sụp đổ của nhà nước Âu Lạc dưới ách đô hộ của Triệu Đà

Triều Hán suy sụp, nhân dân quận Giao Chỉ và Cửu Chân liên tục nổi dậy khởi nghĩa, trong đó khởi nghĩa Khu Liên thắng lợi, Tượng Lâm trở thành quốc gia độc lập

Cuộc xâm lược của Mông Nguyên

Sự kiện Lý Bí lập nước Vạn Xuân

Vương hiệu của các ông vua Chăm đều có chữ Varman, tôn giáo chính là Ấn Độ giáo với thần Siva được tôn thờ nhất

Vua Chăm-pa đều theo đạo Phật nguyên thủy và không chịu ảnh hưởng của Ấn Độ giáo

Người Chăm-pa hoàn toàn không tiếp thu yếu tố nào từ văn hóa Ấn Độ

Chỉ có kiến trúc chịu ảnh hưởng Ấn Độ, còn các lĩnh vực khác giữ nguyên bản sắc hoàn toàn

To lớn, đồ sộ hơn và sử dụng nhiều đá trang trí hơn kiến trúc Ấn Độ

Tháp Chăm nhỏ hơn, gọn và đơn giản hơn tháp Ấn Độ, ít trang trí bằng đá hay dùng vật gia cố thêm, mang đặc trưng gần gũi với kiến trúc nhiều nước Đông Nam Á

Hoàn toàn giống kiến trúc Ấn Độ, không có nét riêng

Được xây dựng bằng gỗ hoàn toàn, không sử dụng gạch

Từ thế kỷ III TCN đến thế kỷ I sau CN; chấm dứt do bị nhà Tần xâm lược

Từ đầu thế kỷ thứ 1 đến thế kỷ thứ 6 sau CN; cuối thế kỷ VI bị Chân Lạp chinh phục sau cuộc nổi dậy của hai anh em Bhavavarman và Chitrase

Từ thế kỷ X đến thế kỷ XV; chấm dứt do sự xâm lược của nhà Minh

Từ thế kỷ II đến thế kỷ XVIII; chấm dứt do sự sụp đổ nội bộ

Nền kinh tế chỉ dựa vào nghề đánh cá và săn bắt, không phát triển nông nghiệp

Nền kinh tế đa dạng với nông nghiệp trồng lúa nước phát triển, thu hoạch ba vụ mỗi năm, kết hợp thủ công nghiệp (làm gốm, dệt vải, chế tác đá, vàng) và ngoại thương

Kinh tế Phù Nam chỉ dựa vào buôn bán với Trung Quốc, không phát triển các ngành khác

Do điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt, nông nghiệp Phù Nam không phát triển

Mâu thuẫn giữa nông dân và địa chủ phong kiến người Việt

Mâu thuẫn giữa tầng lớp quý tộc bản địa và nông dân

Mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân lao động và chính quyền đô hộ phương Bắc - tức mâu thuẫn dân tộc giai cấp ngày càng sâu sắc, gay gắt

Mâu thuẫn giữa các triều đại Trung Quốc với nhau

Là cuộc khởi nghĩa vũ trang duy nhất trong lịch sử Việt Nam

Là sự kiện tiêu biểu nhất về sức mạnh quật khởi của toàn dân trong công cuộc chống giặc ngoại xâm, giành lại độc lập, tự chủ; phụ nữ lãnh đạo khởi nghĩa thể hiện vai trò to lớn của phụ nữ

Chỉ diễn ra ở một huyện duy nhất và không có sức lan tỏa

Khôi phục nền độc lập nhưng chỉ tồn tại vài tháng

Vì đây là khởi nghĩa vũ trang đầu tiên trong lịch sử Việt Nam

Vì lập căn cứ ở núi Nưa, phát triển lực lượng lên tới hàng vạn người, đánh thắng nhiều trận, giải phóng nhiều huyện thành, khiến bọn quan lại nhà Ngô hoảng loạn, buộc phải cử Thứ sử đem 8000 quân sang đàn áp

Vì khởi nghĩa giành được thắng lợi hoàn toàn

Vì đã thiết lập nền độc lập kéo dài hơn 100 năm

Khởi nghĩa Khu Liên (190-192)

Khởi nghĩa Bà Triệu (248)

Lý Bí tuyên bố độc lập, lập nhà nước Vạn Xuân (544-602) với mô hình nhà nước kiểu mới, xưng Nam Đế, đặt niên hiệu riêng

Khởi nghĩa Mai Thúc Loan (713-720)

Chỉ có ý nghĩa quân sự, không ảnh hưởng đến chính trị

Là mốc son chói lọi chấm dứt hơn một nghìn năm Bắc thuộc, phá tan mưu đồ 'đồng hóa', mở ra kỷ nguyên phát triển của quốc gia phong kiến độc lập, tự chủ - thời kỳ trưởng thành của dân tộc Việt Nam

Chỉ là một chiến thắng quân sự bình thường, không có ý nghĩa đặc biệt

Chỉ có ý nghĩa đối với miền Bắc, không ảnh hưởng đến miền Nam

Chỉ mang tính chất phong thủy, không có ý nghĩa chính trị

Là một trong những nguyên nhân quan trọng đưa Đại Việt bước vào thời kỳ phát triển mới, hình thành và phát triển mạnh mẽ chế độ phong kiến, khẳng định tầm nhìn chiến lược của Lý Công Uẩn đối với vận mệnh dân tộc

Khiến đất nước suy yếu vì mất căn cứ cũ

Chỉ nhằm phục vụ cho lợi ích cá nhân của vua

Tách biệt hoàn toàn quân đội khỏi nông nghiệp, tạo lực lượng chuyên nghiệp

Kết hợp giữa nghĩa vụ quân sự và sản xuất nông nghiệp, duy trì lực lượng quân đội mạnh, đảm bảo sức lao động cho nông nghiệp, góp phần phát triển kinh tế và bảo vệ đất nước

Chỉ tập trung vào việc đào tạo quân sự, bỏ qua sản xuất

Chỉ áp dụng cho giới quý tộc, không liên quan đến nông dân

Chỉ tôn sùng Phật giáo, cấm hoàn toàn Đạo giáo và Nho giáo

Thực hiện chính sách khoan dung hòa hợp Tam giáo đồng nguyên giữa Phật, Đạo, Nho, trong đó Phật giáo được coi là Quốc giáo, thịnh đạt nhất

Chỉ tôn sùng Nho giáo, coi Phật giáo là tà đạo

Đề cao Đạo giáo làm Quốc giáo, hạn chế Phật giáo

Chỉ là tác phẩm văn học thuần túy, không liên quan đến kháng chiến

Phản ánh tinh thần bất khuất, anh dũng chống giặc, lòng trung quân ái quốc, lòng tự hào dân tộc, khẳng định chủ quyền lãnh thổ độc lập của Đại Việt

Chỉ mang tính chất tôn giáo Phật giáo

Được sáng tác sau khi cuộc kháng chiến kết thúc, không có giá trị cổ vũ tinh thần

Chủ trương thụ động chờ đợi quân giặc tấn công rồi mới phản công

Chủ động đánh trước để chặn thế mạnh của kẻ thù ngay từ đầu, thể hiện sự nhạy bén chiến lược và bản lĩnh của người chỉ huy

Chỉ tập trung phòng thủ, không chủ động tấn công

Nhờ cầu viện nước ngoài để chống Tống

Làm suy yếu quyền lực của nhà vua, dẫn đến phân tán

Đảm bảo vững chắc vị trí và khả năng nắm chính quyền trong tay vua, tránh tranh ngôi trong nội bộ hoàng tộc, giúp vua trẻ điều khiển chính quyền vững vàng

Chỉ nhằm tôn vinh cá nhân các vua cha

Tạo cơ hội cho các tướng lĩnh nắm quyền

Chỉ có ý nghĩa kinh tế thuần túy, không liên quan đến quân sự

Vừa có ý nghĩa kinh tế (tổ chức khai hoang lập trang trại lớn) vừa có ý nghĩa quân sự (tăng cường lực lượng vũ trang cho các vương hầu quý tộc), tăng thêm thế nước để bảo vệ vương quyền và phòng giữ đất nước

Chỉ phục vụ cho việc xây dựng cung điện

Làm tăng phụ thuộc vào nước ngoài

Hoàn toàn chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa, mất bản sắc dân tộc

Là sự hỗn dung giữa dòng văn hóa dân gian và văn hóa cung đình, giữa yếu tố bình dân và bác học, giữa Phật - Đạo - Nho, với sự ưu trội của dòng văn hóa dân gian, dù xu thế dần ngả sang văn hóa Đông Á Nho giáo

Chỉ phát triển văn hóa bác học, bỏ qua văn hóa dân gian

Hoàn toàn là văn hóa Phật giáo, không có yếu tố Nho giáo

Một nước nhỏ không thể đánh bại nước lớn

Khi một nước nhỏ, dân không đông nhưng đoàn kết, quyết tâm cầm vũ khí và mưu trí đánh giặc thì có thể đánh bại những kẻ thù mạnh và hung hãn nhất

Phải nhờ cầu viện nước thứ ba để chống ngoại xâm

Phải chấp nhận đầu hàng khi bị nước lớn xâm lược

Mâu thuẫn giữa nông dân và địa chủ phong kiến

Giải phóng đất nước khỏi ách đô hộ nhà Minh, đưa chế độ phong kiến sang giai đoạn phát triển mới

Xóa bỏ hoàn toàn chế độ phong kiến ở Việt Nam

Giành độc lập cho ba nước Đông Dương

Vẫn giữ chế độ bổ dụng vương hầu, quý tộc vào các trọng trách

Lấy thước đo học vấn làm tiêu chuẩn dùng người, không phân biệt thành phần xuất thân; vương hầu, quý tộc không đỗ đạt không được đứng trong bộ máy nhà nước

Tăng cường quyền lực cho các thế lực phong kiến cục bộ

Xóa bỏ hoàn toàn vai trò của Nho giáo

Chỉ là bản sao chép hoàn toàn từ luật Trung Quốc

Bộ luật hoàn chỉnh đầu tiên của nhà nước phong kiến Việt Nam, được sử dụng suốt 4 thế kỷ thời Lê, đánh dấu trình độ phát triển cao của tư tưởng pháp lý dân tộc Đại Việt

Bộ luật thất bại, không có giá trị áp dụng

Bộ luật chỉ phục vụ lợi ích của người nghèo

Chỉ chiếm vị trí khiêm tốn, yếu thế hơn Phật giáo

Chiếm địa vị độc tôn; Lê Thánh Tông hạn chế Phật giáo và Đạo giáo chặt chẽ hơn

Bị cấm hoàn toàn

Có vai trò ngang bằng với Phật giáo và Đạo giáo

Hoàn toàn đóng cửa không giao lưu với nước ngoài

Thủ công nghiệp phát triển, buôn bán phồn vinh, những thành thị hưng khởi, những mầm mống của quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa có điều kiện nảy sinh

Nghề nông hoàn toàn bị xóa bỏ

Không có sự phát triển kinh tế đáng kể nào

Lần đầu tiên trong lịch sử, ngoại thương đóng vai trò quan trọng, thay đổi nhận thức truyền thống coi thương nghiệp là 'ngọn'

Ngoại thương không phát triển, chỉ có nội thương

Ngoại thương chỉ phục vụ cho giới quý tộc

Ngoại thương bị cấm hoàn toàn

Phân tán quyền lực cho các địa phương

Củng cố chế độ trung ương tập quyền, tập trung quyền lực vào tay Hoàng đế, khiến bộ máy hành chính hoạt động hiệu quả hơn

Chỉ tập trung vào cải thiện dân sinh

Loại bỏ hoàn toàn bộ máy quan lại

Hoàn toàn sáng tạo, không tham khảo luật nào khác

Tham khảo luật Hồng Đức và luật nhà Thanh nhưng kỳ thực chủ yếu chép luật nhà Thanh, chỉ thay đổi ít nhiều; có quy định khá nghiêm khắc về tội phản nghịch, yêu ngôn yêu thư, tham nhũng

Là bộ luật hoàn toàn nhẹ nhàng, không có tội phạt nghiêm khắc

Không có hiệu lực thực tế

Chủ động mở rộng quan hệ, ký kết nhiều hiệp ước

Thời Minh Mạng thực hiện chính sách cấm đạo cực kỳ khắc nghiệt, sát hại giáo sĩ; thời Tự Đức khước từ mọi việc giao thiệp với nước ngoài, kể cả vì mục đích thương mại

Thân thiện, mở cửa hoàn toàn

Ký nhiều hiệp ước bất bình đẳng

Chỉ là tác phẩm giải trí, không có giá trị văn học sâu sắc

Là kiệt tác văn học, mở đường cho văn học chữ Nôm phát triển, đề cập số phận con người và phụ nữ - nội dung mới mẻ so với truyền thống Nho giáo

Là tác phẩm chữ Hán, không phải chữ Nôm

Chỉ mang tính chất Nho giáo truyền thống

Vì chữ Hán bị cấm hoàn toàn

Do sự suy đồi của Nho giáo, văn học chữ Hán khô khan cằn cỗi, kết hợp với sự phát triển của văn học dân gian, tạo điều kiện cho văn học chữ Nôm phát triển mạnh mẽ

Do sự áp đặt của chính quyền phong kiến

Do chiến tranh liên miên

Chính sách cứng rắn, dùng vũ lực hoàn toàn

Chính sách vừa mềm dẻo vừa kiên quyết, góp phần quan trọng giữ gìn biên giới phía Bắc và trong kháng chiến chống ngoại xâm

Để các dân tộc thiểu số hoàn toàn tự trị, không can thiệp

Đồng hóa hoàn toàn các dân tộc thiểu số

Hoàn toàn xóa bỏ Phật giáo ở Việt Nam

Phản ánh sự bài xích Phật giáo của tầng lớp nho sĩ, nhưng ảnh hưởng của Phật giáo vẫn rất sâu đậm trong xã hội

Thể hiện sự đề cao hoàn toàn Phật giáo

Chỉ mang ý nghĩa tôn giáo đơn thuần

Đất đai bị bỏ hoang, sản xuất thoái trào

Mở rộng diện tích canh tác, tăng cường sản xuất nông nghiệp, góp phần tạo vùng đất trù phú, đặc biệt Đàng Trong trở thành vùng đất giàu có với nhiều loại lúa nước và lúa cạn

Chỉ có ý nghĩa về quân sự, không liên quan đến kinh tế

Khiến dân tộc thiểu số mất đất canh tác

Đóng bởi người Pháp, biểu thị sự phụ thuộc vào phương Tây

Đóng bởi các đốc công Hoàng Văn Lịch, Vũ Huy Trịnh cùng các thợ Việt Nam dựa theo kiểu phương Tây, đánh dấu bước tiến quan trọng của khoa học kỹ thuật triều Nguyễn, được vua Minh Mạng khen ngợi

Đóng bởi người Anh, không liên quan đến Việt Nam

Là sản phẩm thất bại, không có giá trị

Chỉ là một chợ địa phương nhỏ, không có vai trò quốc tế

Từ một chợ địa phương phát triển thành thương cảng nổi tiếng Đàng Trong, thu hút thuyền buôn Trung Quốc, Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh, Pháp vào buôn bán

Là thủ đô của Đàng Trong

Là căn cứ quân sự chính

Phòng tuyến trên sông Hồng

Phòng tuyến trên bờ nam sông Như Nguyệt (sông Cầu, đoạn chảy qua huyện Yên Phong - Bắc Ninh) dài 100km, được đắp bằng đất cao, vững chắc, có nhiều lớp giậu tre dày đặc

Phòng tuyến trên sông Bạch Đằng

Phòng tuyến tại Thăng Long

Bị cấm hoàn toàn, không có ảnh hưởng

Các đạo sĩ được triều đình mời đi trấn yểm núi sông, làm lễ tống trừ ma quỷ, cầu đảo chống hạn, giảng giải phép tu luyện cho vua

Chỉ được phát triển ở nông thôn

Được đề cao làm Quốc giáo

Chỉ diễn ra ở miền Bắc, không lan rộng

Diễn ra liên tục, khi âm ỉ khi bộc phát dữ dội, lan ra cả miền xuôi và miền ngược, qua nhiều hình thức, là 'những trận tập dượt' cho việc giành độc lập thực sự vào đầu thế kỷ X

Chỉ do tầng lớp quý tộc lãnh đạo

Không liên quan đến bảo vệ văn hóa

Từ giữa thế kỷ IV trở đi, chữ viết Chăm được sáng tạo trên cơ sở chữ Phạn (Sanscrit) của Ấn Độ

Do người Chăm sáng tạo hoàn toàn không dựa trên bất kỳ hệ chữ viết nào

Đến thế kỷ XVII mới có chữ viết Chăm

Do các giáo sĩ phương Tây tạo ra

Chỉ mang ý nghĩa tôn giáo Phật giáo

Đánh dấu sự chấp nhận và phát triển Nho giáo, Nho học ở Đại Việt, mở đầu cho hệ thống giáo dục khoa cử chính thống, tuy Nho giáo vẫn giữ vị trí khiêm tốn so với Phật giáo

Xóa bỏ hoàn toàn Phật giáo

Không có ý nghĩa gì đáng kể

Vì quân Trần không đủ khả năng đánh thuyền lương

Vì theo tài liệu, phần lớn thuyền địch bị đắm, số còn lại bị quân Trần chiếm, tạo thời cơ để quân Trần phản công tiêu diệt đoàn thuyền chiến Ô Mã Nhi trên sông Bạch Đằng

Vì quân Trần chủ động rút lui

Vì quân Nguyên chiếm giữ Vân Đồn

Chỉ có hỏa táng duy nhất

Có bốn cách: hỏa táng, thủy táng (ném xuống sông), điểu táng (phơi xác cho chim), thổ táng (chôn trong hầm đất), phản ánh tín ngưỡng đa dạng

Chỉ có chôn cất trong quan tài gỗ

Đốt xác rồi ném tro xuống biển

Chỉ là bộ sử cá nhân, không có giá trị chính thống

Là bộ chính sử đầu tiên của Việt Nam, phản ánh ý thức tìm về cội nguồn, sưu tập truyền thuyết thần tích về lịch sử và nhân vật lịch sử thời quốc sơ

Được viết bằng chữ Nôm

Chỉ kể về thời Lý - Trần

Triều Lê Lê sơ cực thịnh dưới thời Lê Thánh Tông; Lê Quý Đôn nhận định 'Nước Nam ở hai triều Lý, Trần nổi tiếng là văn minh', nhưng thời Lê Thánh Tông cũng là thời kỳ phát triển cực thịnh

Chỉ phát triển ở giáo dục, các lĩnh vực khác suy yếu

Là thời kỳ suy thoái

Chỉ phát triển quân sự, không có văn hóa

Chỉ là đồ dùng sinh hoạt thông thường

Là sản phẩm lao động, một tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu cho trình độ trí tuệ, tài năng sáng tạo tuyệt vời của cư dân Văn Lang - Âu Lạc, biểu hiện tập trung của nền văn minh Việt cổ

Chỉ là vật chôn cất trong mộ táng

Là sản phẩm sao chép từ văn hóa Trung Hoa